LOMBO378

AA: "Nou, in een verre land waren dus twee broers. De een die was heel rijk, en de tweede was heel arm. En die ene die rijk was, die keek nooit om naar zijn armere broertje. En op een dag toen was het de Offerfeest. Toen ging die rijkere man, die ging dus vlees halen: een schaap. Dus hij haalt een schaap, hij roept al zijn kinderen bij zich - die hadden nieuwe nette kleding aan -, hij zegt van: 'Hier hebben we de schaap; ga maar lekker eten.' Die arme, die had niets om tegen zijn kinderen te zeggen: 'Hier'. Toen zei 'ie: 'Weet je wat jullie doen, mijn kinderen? Jullie lopen naar jullie oom toe, en jullie vragen of jullie een stuk vlees mogen hebben.' Die kinderen waren blij dat ze natuurlijk vlees krijgen. Dan lopen ze naar de oom toe en vragen ze: 'Oom, mogen wij wat vlees van u? Dat heeft pa aan u gevraagd.' Hij zegt: 'Ja, wacht maar even.' Hij slacht die schaap voor hun en uiteindelijk als hij hun vlees moet geven, dan geeft hij hun alleen maar, ja, darmen en organen van de schaap. Dus die kinderen waren heel erg teleurgesteld en liepen dus verdrietig naar de vader terug. Toen de vader dat zag, toen werd 'ie heel droevig. Toen nam die 't aan, en gooide die 't weg en toen zei 'ie van: 'Weet jullie wat, mijn kinderen? Ik ga nu op pad en ik kom pas terug als ik voor jullie een schaap kan betalen waarvan het vet uit de neus stroomt.' Dat is dus een Marokkaans gezegde van: een hele flinke schaap. Die meneer gaat dus op pad; lopen, lopen, lopen, heel ver dus. En op een gegeven moment komt 'ie een grot tegen. En hij kijkt naar de grot. Hij dacht van: ja, dat moet iets zijn. En toen bleef 'ie daar wachten. En op een gegeven moment zag 'ie daar zeven mensen aankomen. Die gaan naar binnen en toen ze naar binnen gingen, riepen ze: 'Iftahir Zimzim'. Dat betekent: 'Doe open Zimzim.' Dus die mensen gingen naar binnen en toen kwamen ze weer naar buiten. Maar één van hun, die was binnen gebleven. En toen 'ie keek, hoorde hij hem ook zeggen: 'Iftahir Zimzim. Doe open Zimzim.' En toen kwam de zevende ook naar buiten. En die meneer die dacht dus van: ik blijf hier, minimaal een week om te kijken hoe het precies gaat. Niet dat ik naar binnen ga en daar vast kom te zitten. Dus die meneer bleef een week kijken, en hij wist precies wanneer die mensen, die rovers, naar binnen kwamen en wanneer ze naar buiten gingen. En met hoevelen ze binnen kwamen, en wat ze zeiden. En hoe ze weer naar buiten kwamen. Op een gegeven moment: die week was voorbij. Hij dacht van: weet je wat? Ik ga nu even naar binnen. Hij roept dus: 'Iftahir Zimzim'. Hij gaat naar binnen. Toen hij binnen kwam, zag hij allemaal staven goud, goud en nog eens goud. Dus hij pakt zakken vol goud, tilt ze mee, komt naar buiten, hij zegt: 'Iftahir Zimzim'. De deur gaat naar buiten en hij gaat weg. En toen kwamen de rovers terug en die wisten natuurlijk meteen dat er iemand was, want die misten zoveel staven goud. Toen zeiden ze onder elkaar: 'Er is hier iemand geweest.' Toen zeiden ze: 'Ja, maar wie?' En dachten ze dat ze het onder elkaar waren. Maar ja, dat kon niet, want ze waren de hele tijd bij elkaar. En toen, ja, kwam die meneer thuis bij zijn kinderen, en die kleedde hun aan, gaf hun vol geld, de schaap die hij had beloofd, en toen, op een gegeven moment, werd die andere broer van hem, die werd jaloers. Hij zegt tegen hem: 'Mijn lieve broer, vertel mij toch eens: hoe kom jij gewoon aan zoveel geld in één keer?' Hij zegt: 'Jij hebt me in de steek gelaten toen ik je nodig had, maar ik doe voor jou een plezier.' Hij legde hem, zijn broer, uit precies hoe hij moest gaan. 'Iftahir Zimzim is het wachtwoord, en als je binnenkomt, pak je zoveel goud. Om deze en deze tijd komen ze terug, dan moet je weg zijn.' 'Precies.' Die man gaat naar binnen, maar hij was zo hebzuchtig dat 'ie gewoon niet meer kon wachten tot die mensen weg waren. En op een gegeven moment gaat 'ie naar binnen, pakt 'ie ook zoveel goud, maar hij was zo gek geworden van het geld, dat 'ie de wachtwoord weer was vergeten. Dus hij dacht van: 'Hoe kom ik nou buiten? Hoe kom ik buiten?' En hij bleef daar, dus hij kon niet naar buiten. Op een gegeven moment kwamen de rovers terug. Hij dacht: weet je wat? Ik ga mij verstoppen. Toen ging 'ie zich verstoppen, maar die rovers die wisten meteen dat er iemand was. Ze zeiden van: 'Er zit hier gewoon een vreemd geurtje, en dat is een mensengeur.' Toen gingen ze ruiken, achter die geur aan, en op een gegeven moment hadden ze die broer gewoon te pakken. Toen zeiden ze tegen hem: 'Weet je wat? Jou onthoofden we, nadat je ons hebt verteld wie d'r ook nog terugkomt.' En hij vertelde de hele verhaal van zijn broer. Dat zijn broer daar naartoe was gekomen, dat hij geld wou hebben, enzovoorts enzovoorts. En toen hadden zij hem onthoofd. En zeiden ze: 'Voor het geval dat we zijn broer terug willen halen: we onthoofden hem gewoon en hangen hem op.' En toen gingen ze hem onthoofden. En toen hebben ze hem opgehangen. En op een gegeven moment maakten de kinderen van die onthoofde vader, die maakten zich zorgen. Die liepen naar die oom toe en zeiden: 'Weet je, oom, je moet ons helpen.' Hij zegt: 'Maar waarom?' Ze zeggen: 'Onze vader, zo'n tijd geleden is 'ie weggegaan, maar hij is nog steeds niet terug.' Hij zegt tegen hun: 'Wacht maar even. Binnenkort is deze buit die ik van de grot heb, is op, en dan ga ik kijken wat er met jullie vader aan de hand is.' En toen gingen de kinderen weg, in de hoop dat 'ie zo snel mogelijk vertrekt. Maar die nacht kon de oom van de neefjes niet slapen. En hij dacht van: Weet je wat? Ik maak me zo druk om mijn broer. Er is gewoon iets aan de hand: ik ga morgen. De volgende dag ging 'ie dus op pad. Hij komt daar. Hij wist natuurlijk al wanneer ze kwamen en alles. En hij zei van: 'Doe de deur open Zimzim.' En de deur ging open. [...] Hij kwam naar binnen en hij zag zijn broer onthoofd. Dus hij ziet zijn broer onthoofd. Hij denkt van: Weet je wat? Wat is dit nou? En hij neemt die hoofd mee voor een bewijs voor zijn neef dat hun vader gewoon dood is. Ja, en toen nam 'ie dat hoofd mee. Maar dat hoofd bloedde nog. Dus overal waar hij langs liep, kwamen gewoon druppeltjes bloed op de grond. En toen de rovers weer terugkwamen, daar ruikten ze weer de geur: 'Snuf snuf snuf, er is hier een mens geweest.' Toen zeiden ze: 'Weet je wat? Moet je daar eens op de grond zien: allemaal druppeltjes bloed!' En hadden ze zich gewoon vermomd als echte zakenmensen. En toen gingen ze dat bloedstreepjes achterna. Maar ondertussen was die ene broer die nog leefde, die was heel rijk. En toen ze die bloedstreepjes achterna gingen, kwamen ze precies in het huis van de broer. En toen zeiden ze van: 'Die rijke meneer, die jat steeds ons geld.' Zeiden ze: 'Weet je wat? We verkleden ons ook en doen alsof we zakenmensen zijn. Dan gaan we naar binnen bij hem. En als hij binnenkomt, dan vermoorden we hem.' Maar die broer die had het allang door dat de rovers achter hem aanzaten. Dus hij maakte een aparte kamer los van het huis helemaal klaar, bedekt. Toen zij aankwamen, zeiden ze: 'Ja, we zijn zakenmensen en we willen even met u praten.' Hij zegt: 'Natuurlijk. Gaat u maar naar binnen.' Hij brengt ze mee naar het pandje dat hij nieuw heeft gemaakt, los van het huis. En toen ze eenmaal zaten, bracht die allemaal schoteltjes vlees naar hun toe en alles. Hij zei: 'Weet je wat? Eten jullie maar even lekker. En als jullie uitgerust zijn, dan kom ik even om te onderhandelen.' En die mensen die dachten dus van: ja, deze man hebben we dus dubbel te pakken. Want daarna geeft hij ons al het geld wat hij van ons heeft gestolen, in de vorm van eten. En we vermoorden hem zo. Maar hij was ook slim. Toen had 'ie het pandje dat 'ie had gemaakt helemaal bedekt met hout en daar heeft 'ie benzine overheen gegooid. En toen kwam 'ie binnen in de kamer en toen zei 'ie van: 'Jullie wilden mij doden, en nu dood ik jullie.' Toen ging 'ie de deur uit, had die op slot gedaan en had die het pandje in de fik gestoken, en toen gingen de rovers ook dood. In het Marokkaans zeggen ze dan: 'Ik liet ze in alle ellende achter, en ik ben vol geluk teruggekomen.' Zo wordt een sprookje altijd geëindigd."
(Verteld op 24 november 1999 in het volksbuurtmuseum Oud Lombok, te Utrecht)

AT 0676 - Open Sesame    AT 0676 - Open Sesame   

AT 0954 - The Forty Thieves    AT 0954 - The Forty Thieves   

ATU 0954 - The Forty Thieves.    ATU 0954 - The Forty Thieves.   

Een rijke broer zorgt slecht voor zijn arme broer. De rijke koopt met het offerfeest een vet schaap, maar gunt zijn broer en diens kinderen slechts slachtafval. De arme man besluit op pad te gaan en komt bij een roverhol aan, waarvan de deur opent met de formule "Doe open Zimzim". De arme man steelt goud van de rovers en leeft vervolgens in weelde. De rijke broer komt achter het geheim en gaat ook naar het rovershol. Eenmaal binnen vergeet hij de spreuk om de deur te openen. Hij wordt gevangen en onthoofd door de rovers. De broer gaat hem zoeken en neemt het hoofd mee. De rovers volgen het bloedspoor en vermommen zich als zakenlui. De man ontvangt hen in een speciaal huisje en doodt hen door het huisje in brand te steken.

bandopname interview (archief MI); interviewers: Theo Meder, Marie van Dijk, Louis Boumans, Lourina de Voogd

D1552.2 - Mountain opens to magic formula (Open Sesame).    D1552.2 - Mountain opens to magic formula (Open Sesame).   

N455.3 - Secret formula for opening treasure mountain overheard from robbers (Open Sesame).    N455.3 - Secret formula for opening treasure mountain overheard from robbers (Open Sesame).   

F721.4 - Underground treasure chambers.    F721.4 - Underground treasure chambers.   

N512 - Treasure in underground chamber (cavern).    N512 - Treasure in underground chamber (cavern).   

N471 - Foolish attempt of second man to overhear secrets (from animals, demons etc.).    N471 - Foolish attempt of second man to overhear secrets (from animals, demons etc.).   

K312 - Thieves hidden in oil casks.    K312 - Thieves hidden in oil casks.   

De verteller heeft dit verhaal in twee versies (bij twee verschillende gelegenheden) verteld. Deze versie is nadien licht bewerkt uitgegeven in de bundel 'Doe Open, Zimzim' (p.127-131).
In dit verhaal van Ali Baba is de formule niet Sesam open u, maar Doe open Zimzim.

Offerfeest    Offerfeest   

Zimzim    Zimzim   

Marokkaans    Marokkaans   

2013-03-01 14:46:21