PKNAB0390_0392_6802 - Heks ruïneert gezin (Geleen) - herkend

Me vader haw op 't Hollands in Gelèin 'n tant woënen, e zuster van zij mooder, en heure minsch dèi waor vanzelèven in twiegevech gewèis - in twiegevech wat is dat? PK: Es ze mèt twie man vechten op leven en doëd?-zoë haw dèi gedaon, het waor ene reus van ene minsch, zoë sterk, en die hawwen zeker zeventiën-achttien stuk biësten uit de stal mooten sleipen, allemaol kepot gegangen. En ze hawwen ene jóng in 't bèd, dat hèit mich de vader veur serieus en waor vertèld, het waor die (aan die) gebeurd. En ze hadden eine jóng, e kènjd in 't bèd liggen, dat mós zoë rónd zijn kemunie doon, dat hèit op 't bèd de kemunie gedaon, en dat kós neet leven en neet sterven ouch, en de mooder d'rvan, die ging noa Tóngeren, nao ene pater veur te kijken wat dat waor en heure minsch, dèi waor vanzeleven in twiëgevech gewèis, ene reus van ene minsch, te voot nao Tóngeren van Gelèin uit, hoof-der (hoeft gij) neet te vraogen wat veur penetensie dat zoë 'n auwer wijfke gedaon haw. En wie ze, toen keem ze dao bij dèi pater, en dèi haw heur relikwies gegeven, die mós ze boven de deur steken, boven alle deuren, en wie ze toen bij heur keem, toen zag dèi pater: dèi jóng dèi zou sterven, dèi jóng zou sterven hé, dat zag dèi pater tegen heur hé, en en wen-t dèi doëd waor, mósjten ze de kussens ins losdoen van hem hé, woë er op laog, 't bèddegood, en wie ze dat lossneijen (-sneden) - de jóng waor gestorven - toen kemen (kwamen) d'r niks es roëzen uit, allemaol figuren, roëzen en al wat schoën waor, keem dao uit en dat mósten ze opbrannen, en dat brandde in eine blauwe zènkschroët (zink-afval), zag de vader. En, héhé, het zou ein vrouw gedaon hebben, die kort bij hum woënde, en dao mósten ze zich van wachten, zag de pater, hé. Ze zou nog eine kiër kómmen, en ze keem ouch nog eine kiër, veur e broëd te liënen, keem ze ouch nog , en sènjt (sindsdien) hebben ze ze noëts miër gezeen, noëts miër daogewèis, en ze hebben ouch niks miër g'had, het kènjd waor gestorven, ze degen het bèd los, die pluimen dat waoren niks es sintjelen (sintels), dao brandde dat in, kleurige sintjelen. Dat is dao gebeurd. En de biësten, vandaag hawwen ze 'n biës en mörgen waoren ze weer kepot.PK: Dat keem ouch door die vrouw?Jao, die, die vrouw, die, die beheksde dat, die betouverde dat. En heure man, van de tant van me vader, dèi waor in twiëgevech gewèis vanzeleven, zoë ne sterke minsch waor dat, en die (vrouw) haw nog niks dorren (durven) zèggen. En die vrouw waor nog eine kiër gekómmen veur e broëd, dat mósjten ze heur geven zag de pater, en neet de vinger d'raan steken, oppassen hé, neet ze aanreuren (-roeren) hé, en ze haw dat noëts dorren zèggen tegen heure minsch en toen waoren ze verlos en alles waor hum kepot gegangen, straot-ärm waoren ze geworen.PK: En dat twiegevech, get met te maken?Nei, mer dèi minsch, dèi haw die dat gedaon haw de nek gebroken, es er dat gewèiten haw. Hé, es er dat geweiten, dan haw er die mer het waor ein vrouw, die buurvrouw dan, haw er ze kapot gemaak hé, die dorsjten dat neet zèggen, tegen dèi hé, nei, die dorsjten dat neet zèggen. Mer zoë, dat is dao gebeurd. Dat hèit de vader ós veur waor vertèld, want ich bèn al met hem nao Zitterd beivert (bedevaart) gewèis, en dao woënde nog e nich van hun, hé, ouch al aud, en dan huulde die nog altijd es ze dat vertèlde. Ze zag zoë, ze hawwen de schoënste vèirs, zag ze en 's mörges laog ze kepot met de kop op de pens (lijf), ze zagten zoë, die sloop (sliep), dan laog ze kepot in de slaop. Die hebben dao veul g'had! Jao!...

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

In Geleen (NL) woonde een vrouw bij wie wel zeventien of achttien dieren waren gestorven. Haar zoontje lag al een hele tijd doodziek in het bed. Toen de moeder van het kind op bedevaart ging naar Tongeren, kreeg ze van de pater relikwieën die ze boven alle deuren moest hangen. De pater had echter gezegd: "De jongen zal sterven. Wanneer hij is overleden, moet je het kussen waarop hij slaapt, eens opensnijden". In het kussen vond de moeder allemaal roosjes. Op aanraden van de pater werden de roosjes verbrand. De pater had ook gezegd: "De vrouw die daarvoor verantwoordelijk is, woont bij jullie in de buurt. Ze zal nog één keer langskomen om een brood te lenen, en daarna zullen jullie haar niet meer zien". Zo gebeurde het ook. De moeder heeft de ware toedracht van de zaak nooit aan haar man durven te vertellen, want dan zou hij de heks vermoord hebben.

P. Knabben, Leuven, 1970

2.1 Heksen

limburgs (maasvallei)

K/XI/310

Groottante van de informant

fabulaat

Bandopname

paters van Tongeren    paters van Tongeren   

Kotem    Kotem   

Geleen    Geleen   

Nederland    Nederland   

Tongeren    Tongeren