PSMET0224_0225_42632

Heks kan niet over drempel.As ekkik nog klein was dan woende wij thuis oep de grens van Eurselèr (Aartselaar) en Hemiksem. Na hiete ze da den Grunenhoek, of gelak da ze vruger zeeë de Kullekesberg. Neffes ons woende Jo Vleugels en da was een heks. Wa kik na allemaal vertel is vijfenzeeftig jaar geleeë zenne! Toen wij d'r kwame woene, zeeë de mense tegen ons vader: "Mor man, g'èt 't mor slecht gekoze, want Jo is een heks en daar zulde nog dikkels hiel wa miseries mè kenne." Zoeals het in dien tijd veul gebeurde, muste wij uit dezelfde put water putte en was oek den bakoven gemienschappelijk goed. Onze vader van zoe gau die wist wie dat onze gebuur was, trok nor de paters van Dendermonde. "Ge mut van die heks giene schrik hemme," zeeë de paters, "as ge mor doe wa wij oe zegge." En ze gefden em drij madolles. Ien must em steke onder den deurpel van 't huis, een ander onder de stien van de waterput en de derde ieverans in 't bakhuis. As vader broed bakte, dan must em e geutje wijwater in 't beslag doen. "Golle," zeeë de paters d'rbij, "golle zè boeremense mè bieste. Die heks kan oek heure kwaë giest oep olle bieste overzette, daaroem godde wel mè oe gebure spreken en prate, mor ge meugt er absoluut gien vriendschap mè make. Ge bleft bij oe gebure buite, en zij blijve uit aw huis. Van die heks mutte giene schrik hemme, die kan bij oe nie over den deurpel kome, zoelang da gij heur nie zegt: "Kom binnen Jo." Want iens da ge ze over awen deurpel hèt late kome, is al oe macht over heur verlore. Vader en moeder en wij, de kindere, wij hielden ons on wa de paters ons oepgelee hadde. Oep ne zekeren dag stond Jo on ons deur, mè nen iemer mè melk on heur hand. Heur koei had gekalfd en z'had de koei gemolke. "Zie ne kier, Mie", zee ze, "wat een schoen plaske melk ons koei hee gegeve!" Mier zee ze nie en wij oek nie. Jo komde giene stap dichter want over onzen deurpel kost ze nie!

Enkele mensen gingen in de buurt van een heks wonen, hoewel de buurtbewoners het hen hadden afgeraden. De familie deelde de waterput en de bakoven met de vermeende heks. Uit voorzorg trok de man naar de paters van Dendermonde, die zeiden: "Je hoeft niet bang te zijn voor die heks, op voorwaarde dat je doet wat wij zeggen. Hier zijn drie medailles die je onder de drempel van het huis, onder de steen van de waterput en ergens in het bakhuis moet leggen. Wanneer je brood bakt, moet je een scheutje wijwater in het deeg doen. Omdat jullie een boerderij met dieren hebben, is het best om geen vriendschap te sluiten met de buren, zodat ze niet in je huis komen. De heks kan niet binnenkomen, zolang je haar niet zelf uitnodigt om dat te doen. Wanneer ze echter over de drempel is, hebben jullie geen enkele macht meer over haar". Op een dag stond de heks voor de deur met een emmer melk in haar hand. Haar koe had een kalf geworpen en de heks sprak: "Kijk eens hoeveel melk onze koe heeft gegeven!" De mensen antwoordden echter niet en de heks zweeg daarna ook. Ze kwam geen stap dichterbij, want ze geraakte niet over de drempel.

P. Smets, Leuven, 1965

2.1 Heksen

antwerps (tss. antw. agglomeratie en rupelstreek)

257

Omstreeks 1890

fabulaat

Dendermonde (paters van)    Dendermonde (paters van)   

paters van Dendermonde    paters van Dendermonde   

Edegem    Edegem   

Dendermonde    Dendermonde