Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

FBECK0140_0140_168 - Heksenmeester rijdt ook naar Keulen

Een sage (mondeling), 1947

Hoofdtekst

De oude Kwinten zaliger vertelde eens dat hij ene gekend had die wist waar een wit paardje kwam en daar ging hij op zitten en dan zei hij: 'Hoepel, kapoepel, over heggen en hagen tot Keulen in de wijnkelder' en dat vertelde hij tegen een kameraad en die zei: 'Ik zou ook wel eens willen meegaan me daar goed zat zuipen.' - 'Ik zal u zeggen waar het komt, daar komt ge dan ook maar eens, het is op de Osseweg in het Zwartaardebos.' De eerste avond ging die daar al heen maar de andere was er niet en toen hij het wit paardje zag, kon hij niet meer wachten. Hij sprong erop en zei: 'Hoepel, kapoepel, door heggen en hagen tot Keulen in de wijnkelder'. Hij had zo niet op de woorden gelet en hij kwam heel verhakkeld daar aan, maar 't wit paardje had niets. Of hij toen nog 'goesting' had in de wijn, weet ik niet, maar toen hij terugkwam was hij geleerd en hij paste beter op zijn woorden.

Onderwerp

SINSAG 0511 - Über Weg und Steg    SINSAG 0511 - Über Weg und Steg   

SINSAG 0607 - Das weisse Pferdchen    SINSAG 0607 - Das weisse Pferdchen   

Beschrijving

Een man ging naar een plaats waarvan hij wist dat er regelmatig een wit paardje kwam. Hij ging dan op het paardje zitten en zei: "Hoepel, kapoepel, over heggen en hagen tot in de wijnkelder in Keulen". Op een dag vertelde hij zijn verhaal over het witte paardje aan een vriend. Die vriend zei: "Ik zou ook wel een keer willen meegaan om daar eens lekker te drinken!", waarop de man hem voorstelde: "Het paardje komt op de Osseweg in het Zwartaardebos. Als je wil, kom je er ook maar eens naartoe." Reeds de volgende avond ging de man naar de plaats die hem was gezegd, en hij zag daar het witte paardje al aankomen. Hoewel zijn vriend er nog niet was, sprong hij op de rug van het dier en zei: "Hoepel, kapoepel, door heggen en hagen tot in de wijnkelder in Keulen". Toen de man aankwam, was hij helemaal bebloed omdat hij onderweg verschrikkelijk was toegetakeld. Het witte paardje was ongedeerd. De man had zijn lesje wel geleerd: toen hij wilde terugkomen, zorgde hij ervoor dat hij de juiste woorden uitsprak!

Bron

F. Beckers, Leuven, 1947

Commentaar

2.1 Heksen
zuid-limburgs
fabulaat
Het verhaal werd verteld door een zekere Kwinten, een vriend van de informant.

Osseweg is een gehucht van Zoutleeuw.

Zie ook M. Verkest, "Heksen der Boerendanswei - Koninksheim", in: Volkskunde V, 1892, p. 12:

Een jongen uit Cuntsem was verliefd op een beeldschoon meisje. Op een dag vroeg een vriend aan de jongen: "Weet jij wel dat je verliefd bent op een heks? Als je een keer tot na middernacht in het huis van je geliefde kan blijven, dan zal je wat zien!" Enkele dagen later deed de jongen alsof hij om elf uur bij zijn geliefde vertrok, maar hij verstopte zich in een klein kamertje waarvan hij de deur op een kier open liet. Stipt om middernacht zag hij hoe het meisje zich onder de oksels insmeerde met een speciale zalf, terwijl ze zei: "Ter duivel! Over heggen en over hagen tot in de wijnkelder in Keulen!" Het volgende ogenblik was het meisje verdwenen. Toen de jongen van zijn verbazing was bekomen, won zijn nieuwsgierigheid het van zijn angst. Net zoals hij zijn geliefde had zien doen, smeerde ook hij zich in met de speciale zalf. Daarna zei hij: "Ter duivel! Door heggen en hagen tot in de wijnkelder van Keulen!" Toen de jongen aankwam in de heksenkelder, was hij helemaal bebloed en was het vlees van zijn beenderen gereten.

Deze sage wordt soms in verband gebracht met die van de Heksen van de Boerendanswei omdat er dezelfde 'makrellen' optreden (makrellen = heksen, naar het Luikerwaals: 'macralle': heks):

Vroeger dansten er katten rond een boom in een weide in Koninksheim. De toenmalige pastoor stond toe dat zijn parochianen 's zondags tot half twaalf dansten op de muziek van een balmeester uit Vechmaal. Toen de muzikant op een nacht terug naar Vechmaal wandelde, werd hij onderweg plots omringd door tientallen katten. Eén van de katten sprak tot hem: "Je hebt vanavond zo lang voor de dorpsbewoners muziek gemaakt. Kan je nu voor ons geen deuntje spelen?" De man stemde in en begon zijn snaarinstrument te bespelen. Toen de muzikant achteloos uitriep: "God zegene u!", waren plots alle katten verdwenen. Onder invloed van het bier viel de man in een diepe slaap in de weide waar hij de volgende ochtend door een boer werd gevonden. Sinds die nacht durfde de Vechmaalse kunstenaar nooit meer door de Boerendanswei naar huis wandelen, zelfs niet voor duizend frank.

Naam Overig in Tekst

God    God   

Zwartaardebos    Zwartaardebos   

Boerendanswei    Boerendanswei   

Naam Locatie in Tekst

Gorsem    Gorsem   

Plaats van Handelen

Koninksheim    Koninksheim   

Osseweg    Osseweg   

Vechmaal    Vechmaal   

Cuntsem    Cuntsem   

Keulen    Keulen