ADESM0159_0162_29907 - Heks betovert man met wafels

Heks betovert man met wafels.En hir vadre, mijn moeders vadre, es ook dood daarvan, hee ze toch ook altijd gezeid tegen ons. Ie wierd hij ziek enne ’t was der ene, een oud wijveke die daar in ulder gebuurte weundege en ze kwam bij mijn moeders moedre en ze zegt, ’t was ezo een halve deure link vroeger de staldeuren, è, allez link no de koeistaldeuren è, en die bovenste stond open en da onderste was toe en se kwam ezo al over die deure staan, op die deure geleund: “Seg, Merie, zei se, ‘k he nog een peute wafels gebakken, zei ze, ‘k hee der nog een pinte melk in edaan, altijd weelde, hoe zei se, eens weelde en es nie altijd armoe; en as g’er veure zijt, zei se, ge meugt om een stik of tiene komen.” E, da vroumens zat mee heur huis vul kleine jongies, waar, en zeg se ezo tègen heuren oudste zeune: “E, Viktor, zeg se, ge meugt bij Melnie om een peute wafels gaan, s’hee een peute wafels gebakken.” Zo nu, ie ging hij om die wafels, ewaar. “A, zie se, a, ge zijt er daar al omme.” “Ja’k”. En se waren zulder mee die wafels naar huis gegaan, maar die jongies ha’n nui zeker boterhammen al g’eten of ezo, en moesten nu to geen wafels hebben, maar die vent had er no ferm van g’eten, allez, mijn moeders vader, è, en ie wierd hij kurts daarop ziek; enne zei se, zeit ie ezo: “Zo dat nu van die wafels zijn da kik ziek ben, of wa es dat nu, wa hee ze, zei se, der in gedaan in die wafels, ik en ben geen beetse gemakkelijk.” “Och, g’peis gij dat”, zei se meetse ezo; en toch ook om den dokteur gegaan. He, den dokteur trokt hij ne keer of tweeë zijn schouers op: “’t es hij an ui mage, ’t es hij in uien buik”, en ’t es hij dit en ’t es hij datte. Vroeger tijd, da was ezeu, waar, as ’t nie en ging mee den dokteur, se gingen bij de paters; ook de patersbijg’haald van d’Hoppe en ’t kwam ter, mee tweeë kwamen ze derbij en ze vrie’en e glazeke watre en ze gaf zij ulder e glas water en se moeste zeggen mee hoevele dan ze van huishou’en waren, se waren zulder zeker mee achte of mee tiene, da hee ‘k nui vergeten, en ie deed zoveel graantjes, tarwegraantjes, in da glas water of dan ze van huishou’en waren; zie’t, veur ieder hoofd een graantje, è, enne ie zei: “Ast er eentje bovenblijft, da es den dienen die ’t vast hee”, waar. Zo ’t bleeft eentje boven, d’ander gingen onder en ’t bleeft eentje boven, zo ja, da was ulder vader: “E, zeit ie tegen meetse, diene pater, ge moet alle nuchtingen naar Louise naar de messe gaan, negen dagen, zeit ie, een novene van negen dagen en dedie die ’t geweest heeft zal ui teuenkomen, den ene keer hier, den andere keer daar.” Maar da was verre da se moeste gaan en da was deur nen bos, langsweerskanten bos ezo, een strate die deur den bos loopt, è; “Enne ze zal ui teuenkomen en se zal goendag zeggen, maar gij en meugt geen woord spreken, ze mag al zeggen da se wilt maar gij en meugt er nie op spreken, want as g’er durft op spreken, uine vent es verloren.” Zo ja, meetse ging ‘ij naar de messe waar; zo, se kwam sij hir tegen. “Dag Merie”; hes e sprook sij daar nie op. “Ewel, zei se, ’t es no proper mee ui, es dat nui veur da stik vlees da’k ui brocht heb, es dat nui veur mijnen dank da gij nui pesseert zonder goenda te zeggen.” E ja se sprook er nie op, se ging hirre weg voorst. Ui, den tweeden dag was ze der were, s’ha ’t daags der veurs, ha s’hem tien eiers bracht. Se zei: “E kijkt zei se, dat es veur Remi, zei se, ast ie, e, ja, ie es ziek en dat es een beetse voedsel veur hem en dit en dadde, maar s’han’n zulder van die eiers niets gebezigd, s’ha’n één opengeklopt en ’t was pottezwart al binnen, enne s’ha’n zulder nui toch van die eiers nie gebezigd. Se kwamp hir were tegen en zo alle dagen verweet s’hirre wat omda s’er nie wildeg’ op antwoorden, è, en den achtsten dag kwam s’hir were tegen, en se maaktege hir uit, uit veur al dat luizig en lelijk was, zudanig da se zij hir nie meer en koest hou’en en da s’ er zij op antwoorddege, è, en s’es naar huis komen en ie verteldege dat tegen hirre vent en ie zei: “Ja, zeit ie, wij zijn verloren, zeit ie, g’en he’t ui nie keunen hou’en zeit ie en we zijn verloren.” Zo die pater kwam were over en were, èn, en die pater zei ook: “’k Ha ’t ui pertang streng verboden, dat er nie op most antwoorden en g’het er toch op g’antwoord zeit ie en uine vent ga sterven.” En ie es gestorven, ie es tervan gestorven. O, oens moeder hee dat dikwijls verteld dat ie daarvan dood es.

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

Een vrouw die veel kleine kinderen had, kreeg bezoek van een buurvrouw die wafels had gebakken en zei dat men er bij haar gerust enkele mocht komen halen. De vrouw zond haar oudste zoon naar het huis van de buurvrouw. Even later kwam de jongen terug met de wafels. Zijn vader at er gretig van, maar werd ’s avonds ziek. Hij kreeg hoge koorts. De dokter kon de man niet helpen, waardoor men naar de paters ging. De geestelijke nam een glas water en vroeg met hoeveel leden het gezin telde. Daarna legde hij zoveel graankorrels als gezinsleden in het glas en zei: “Als er één graantje boven blijft, dan is dat diegene die ziek is”. Alle graankorrels zonken naar de bodem, behalve één. Daarop sprak de pater: “Je moet negen dagen lang iedere ochtend naar de mis gaan. De persoon die je dit heeft aangedaan, zal je tegenkomen en ze zal je groeten, maar als je antwoordt, dan is je man verloren”. Iedere dag dat de vrouw naar de mis ging, kwam ze de buurvrouw tegen, die haar zei: “Is dat nu mijn dank voor hetgeen ik je gisteren heb gebracht, dat je mij zonder iets te zeggen voorbijloopt?” De buurvrouw had een keer eieren voor de zieke man gebracht. Toen men één van de eieren klopte, bleek de inhoud volledig zwart te zijn. De achtste dag kon de vrouw zich niet langer beheersen en diende de buurvrouw van antwoord. Bij haar thuiskomst sprak ze tot haar man: “Nu zijn we verloren, want ik heb gesproken. De man is inderdaad gestorven.

A. Desmyter, Gent, 1955

2.1 Heksen

oost-vlaams (zuiden: bevere en oudenaarde)

86

Grootvader van de informant

fabulaat

Bevere    Bevere