Hoofdtekst
I -Jaja.
17 A -Als ge bezig zijt met oppakken thuns is ‘t goed. (hoest) Ik kom van Zottegem, van bij Van Poucke, Bert staat ginder de gracht te kuisen aan de Engel of tengels (brandnetels) maaien?16 -Ja, ja, tingels maaien.17 -Dat was toch een borm (berm)?16 -Jaja, jao ‘t.17 -En d’er liept d’er zo een bij met een kasken (kastje) op zijn ruge en ‘k zeg tegen hem (Albert, inf. 16) maakt hem niet teveel wijs, want ‘t is een van de televisie. “Ja, nee, ‘t is u die hij moet hebben, allez, kom alhier” en hij (inf. 16) winkt en ik ga erbij en zegt hij die vent tegen mij, “Ja, ‘k ben aan een thesis bezig over de hekserij in Vlaanderen.” zegt hij en hij begint hij mij vragen te stellen hé : “gelooft gij daarin in de hekserij?” en ik zeg ik : “Neen ik jong, daar geloof ik juist niet in in d’hekserij.” – “Ja, en wat zegt u ...” allez, hoe heet hij daar die van Velzeke, euh, allez, die die haarspelle (haarspeld) gestolen heeft, allez, help mij toch! (tot de andere informanten)16 -Jan De Lichte?17 -Ja, en zegt hij : “Wat zegt u Jan De Lichte?” en ik zeg : “Ah, Jan De Lichte dat was een bandiet hé.” en ik zeg dat hij een goede moeder gehad ôt (had), Jan De Lichte zou op ‘t schavot niet gestorven hên (zijn). Hé ja, want Jan De Lichte had een haarspelle gepakt en hij was ermee thuisgekomen bij zijn moeder en zijn moeder ôt (had) gezegd : “Jongen, ge hebt heel wel gedaan!” en azo was ‘t hij bandiet geworden, verstaat ge mij? Op die manier en allez “Wat zegt u ‘t Hennekot?” (vroeg die zanter vervolgens) en nondidju, ik schiette ‘k ik daar in een lach en ‘k zegge : “Ik ben met de kleindochter getrouwd.” (algemeen gelach) en ik zeg : “Als ge daar meer moet over weten, moet ge bij mijn vrouw gaan.” En ze zijn alhier kommen (sic) hé en thuns zijn ze hier geweest en die vrouw waar dan ze thuns dat daar laten, juist gelijk dat gij dat daar nu oppakt, heeft hij dat hier weesten oppakken en hij heeft dat daar weesten afdraaien hé en ‘t schijnt dat ze hun daar een bult gelachen hebben.17 -Maar nu moet ge nog een beetje meer weten over ‘t Hennekot.
I -Ah, en ik wou nog vragen ook van Jan De Lichte, hoe kent ge die verhalen hebt ge dat van horen vertellen over Jan De Lichte?17 -Awel, ik heb dat horen vertellen en ik heb dat zelfs gelezen en ‘k heb er zelfs al over geschreven.I -Mmh, maar ge hebt wel den (het) boek gelezen ook?17 -Nee nee, ik en ben geen boekenlezer, ‘k ben geen boekenwurm, maar ik heb wel gehoord dat dat daarin staat op die manier dat hij daar dief geworden is. Ja, Jan De Lichte, iedereen was ‘t er schou van hé.I -Want Danny Lamarcq zegt dat het eerder zo is dat de mensen beïnvloed zijn door ‘t boek dan wel dat het boek een product is van de verhalen van de mensen dus, de verhalen die de mensen over Jan De Lichte vertellen.20 -Jamaar, ja de oude generatie van Zottegem door het feit dat Jan De Lichte hier in de streek heel actueel was, kennen dat veel beter of (dan) het boek zelf.II -Ah ja.20 -De mensen van de streek van Zottegem hebben Jan De Lichte mee beleefd! Beaamt het! Dat is zo hé! D’er wordt zoveel geschreven. Maar die die dat tenslotte ondervonden heeft Jan De Lichte wat dat dat was Jan De Lichte ... hij heeft nog geslapen op de posterij in Grotenberge.II -Ja?20 -Jaja! (overtuigd)17 -‘k Ben d’er tegen dan ze Jan De Lichte een monument geven.16 -Jaos, ze geven hem een monument in Velzeke.17 -Ah ja, waarom zouden ze een monument geven voor een bandiet? Ah, dan ze aan mij een monument geven voor met dat mes achter de burgemeester (aan te zitten)! (algemeen gelach).20 -Dat moet er nog bijstaan! Dat is een enorm verhaal!
17 A -Als ge bezig zijt met oppakken thuns is ‘t goed. (hoest) Ik kom van Zottegem, van bij Van Poucke, Bert staat ginder de gracht te kuisen aan de Engel of tengels (brandnetels) maaien?16 -Ja, ja, tingels maaien.17 -Dat was toch een borm (berm)?16 -Jaja, jao ‘t.17 -En d’er liept d’er zo een bij met een kasken (kastje) op zijn ruge en ‘k zeg tegen hem (Albert, inf. 16) maakt hem niet teveel wijs, want ‘t is een van de televisie. “Ja, nee, ‘t is u die hij moet hebben, allez, kom alhier” en hij (inf. 16) winkt en ik ga erbij en zegt hij die vent tegen mij, “Ja, ‘k ben aan een thesis bezig over de hekserij in Vlaanderen.” zegt hij en hij begint hij mij vragen te stellen hé : “gelooft gij daarin in de hekserij?” en ik zeg ik : “Neen ik jong, daar geloof ik juist niet in in d’hekserij.” – “Ja, en wat zegt u ...” allez, hoe heet hij daar die van Velzeke, euh, allez, die die haarspelle (haarspeld) gestolen heeft, allez, help mij toch! (tot de andere informanten)16 -Jan De Lichte?17 -Ja, en zegt hij : “Wat zegt u Jan De Lichte?” en ik zeg : “Ah, Jan De Lichte dat was een bandiet hé.” en ik zeg dat hij een goede moeder gehad ôt (had), Jan De Lichte zou op ‘t schavot niet gestorven hên (zijn). Hé ja, want Jan De Lichte had een haarspelle gepakt en hij was ermee thuisgekomen bij zijn moeder en zijn moeder ôt (had) gezegd : “Jongen, ge hebt heel wel gedaan!” en azo was ‘t hij bandiet geworden, verstaat ge mij? Op die manier en allez “Wat zegt u ‘t Hennekot?” (vroeg die zanter vervolgens) en nondidju, ik schiette ‘k ik daar in een lach en ‘k zegge : “Ik ben met de kleindochter getrouwd.” (algemeen gelach) en ik zeg : “Als ge daar meer moet over weten, moet ge bij mijn vrouw gaan.” En ze zijn alhier kommen (sic) hé en thuns zijn ze hier geweest en die vrouw waar dan ze thuns dat daar laten, juist gelijk dat gij dat daar nu oppakt, heeft hij dat hier weesten oppakken en hij heeft dat daar weesten afdraaien hé en ‘t schijnt dat ze hun daar een bult gelachen hebben.17 -Maar nu moet ge nog een beetje meer weten over ‘t Hennekot.
I -Ah, en ik wou nog vragen ook van Jan De Lichte, hoe kent ge die verhalen hebt ge dat van horen vertellen over Jan De Lichte?17 -Awel, ik heb dat horen vertellen en ik heb dat zelfs gelezen en ‘k heb er zelfs al over geschreven.I -Mmh, maar ge hebt wel den (het) boek gelezen ook?17 -Nee nee, ik en ben geen boekenlezer, ‘k ben geen boekenwurm, maar ik heb wel gehoord dat dat daarin staat op die manier dat hij daar dief geworden is. Ja, Jan De Lichte, iedereen was ‘t er schou van hé.I -Want Danny Lamarcq zegt dat het eerder zo is dat de mensen beïnvloed zijn door ‘t boek dan wel dat het boek een product is van de verhalen van de mensen dus, de verhalen die de mensen over Jan De Lichte vertellen.20 -Jamaar, ja de oude generatie van Zottegem door het feit dat Jan De Lichte hier in de streek heel actueel was, kennen dat veel beter of (dan) het boek zelf.II -Ah ja.20 -De mensen van de streek van Zottegem hebben Jan De Lichte mee beleefd! Beaamt het! Dat is zo hé! D’er wordt zoveel geschreven. Maar die die dat tenslotte ondervonden heeft Jan De Lichte wat dat dat was Jan De Lichte ... hij heeft nog geslapen op de posterij in Grotenberge.II -Ja?20 -Jaja! (overtuigd)17 -‘k Ben d’er tegen dan ze Jan De Lichte een monument geven.16 -Jaos, ze geven hem een monument in Velzeke.17 -Ah ja, waarom zouden ze een monument geven voor een bandiet? Ah, dan ze aan mij een monument geven voor met dat mes achter de burgemeester (aan te zitten)! (algemeen gelach).20 -Dat moet er nog bijstaan! Dat is een enorm verhaal!
Onderwerp
SINSAG 1320 - Andere Räubergeschichten. 
SINSAG 1320 - Andere Räubergeschichten. 
Beschrijving
Jan de Lichte was een rover die geen goede moeder had. Toen Jan als kind met een gestolen haarspeld thuiskwam, zei de moeder: "Dat heb je heel goed gedaan!" Zo is Jan de Liche een rover geworden. Uiteindelijk is hij op het schavot gestorven.
Bron
C. De Winne, Leuven, 1999
Commentaar
4. Historische sagen
oost-vlaams (groot-zottegem)
17A
fabulaat
Naam Overig in Tekst
bende van Jan de Lichte
bende van Jan de Lichte
Jan de Lichte (bende van)
Jan de Lichte (bende van)
Naam Locatie in Tekst
Erwetegem
Erwetegem