HAREN0157_0160_28570 - Osschaart, de Bakkersknecht

pg. 157-160Osschaart, de Bakkersknecht.Awale, ik zal nekir vertalen van de spuëken. As we nog kleine meiskes waren, newur, ten kost mij vaoder azuë neig van spuëken vertalen. En die zou nou as hij leefden âl 95 jaor zijne. En ten zeen wij ’s ouves: “Toe vouder, vertaal nog iës van de spuëken.”“Ou, jou”, zeet hij tanne.“Vaoder van dien bakker mee zijne knecht!”“Alè, ik za beginnen!” zeet hij.Sè, d’r was nekir nen bakkere en die most ne knecht goun huren. En hij ou op zoek geweest en hij von daor ne goeën. Hij zee: “Awale, keude gij goe werken?” “Jaok, zulle baos!”, zee diene knecht tegen hem. “Awale, ten meugde gij kommen!” En die knecht die werkten en die werkten; hij kost vrië goed eten, mor hij werkten veur drij. En da’s vaneiges euk bij die bakkers ne giële nacht deur te werken en mor ’n ure of twië dan ze kosten sloupen.Mor dien bakker die ou âl gepeisd, die knecht wur toch zuë mouger, die wur toch zuëdounig mouger, wa zou d’r toch ao zijn; en die eet pertang goed. En hij ou da âl tegen den iënen en den ândren iës gezeen en die mensen die zeen: “Bakker jong, wete wa data is, jong, diene knecht va nou da is nen oessaort!” “Hoe nen oessaort?”, zee dien bakker. “Ja, ja, ’s nachts kruipt die in ’n biëstenvaal en ten luëpt die rond, die luëp rond, die ure in plots dat hij sloupt, in ’n biëstenvaal.” “Da kan bijkan nie gestaon!” zee dien bakker. “Jou, jou, da bestou wale!” “Ik gou da nekir gao slougen!”En dien bakkerdie ondervon vaneigen da die ’s nachts nie gong sloupen, he. En hij huërden stillekes de deur piepen en die knecht die was de gaoten uite. En hij peisden: “Jou, da zal toch waal waor zijne!” En ten waren d’r azuë twië mensen dan goeë vrienden waren van dien bakker. En dien bakker zee: “As we zijn vaal kosten verbrannen, tan was hij d’r van af, he!”“Jou”, zeen die mensen, “da zou waor zijn!”“Mor ik weet nie waor dat hij zij vaal steekt, mor zet golder older nekir ne nacht of twië, drij, gelijk of dant past, he, in ’t karrekot of in nen ândren stâl, en ge moet da mor nekiër afloeren”, zeet hij, “waor dat hij zij vaal gout haolen.”Suë, zu gezeed, zu gedaone. Die mensen as den bakker uitschiëdne van bakken, gingen in ne stâl gou zitten. En ze spieden da stillekes af en as ’t azuë naor middernacht ging zijne, ja man, die knecht kwam buiten zulle. En hij ging recht nor d’haetmijte en hij stak hij zijnen eirm daor inne en hij haolden hij da biëstenvaal daoruite en hij deed hij da aone en hij was de gaoten uite. En hij was verkliëd, newur, hij was nen beir, nen oessaort zeen ze daor in dien tijd tegen.En ten was hij weg, he; en ten ging hij op de baon, op de straoten en alle mensen die hij tegen kwam die ging hij azuë op zij vaal goun hangen mee zijn twië puëten. Zijn veurste puëten die sleeg hij azuë omhuëge over older schaers en ten mosten de mensen die drougen. En ten zwiëten ze, ten zwiëten ze dat ’t zwiët van ulder lijf liep. En as hij d’r azuë lang genoeg opgehangen ou, tan liet hij die mensen los, as z’host aon ulder huis waren, newur. En ten gingen die mensen nor huis en dien oessaort die ging terug nor zijn bakkerij en die rolden zij vel oppe en die stak da terug in d’haetmijte.En die twië mensen die daor zaten te wachten die keken da goed af hij. En hij ging weer hij en hij rolden da vaal op en hij stak die algae in d’haetmijt, he. En ten zeen ze da ’s ânderdougs tegen dien bakker. “Bakker, we weten waorda zijn vaal zit zunne!” “A”, zee den bakker, “’t is goed; waor zit het?” “A, in d’haetmijte. ’t Moet omtrent daor ieveranst zijne.” “An ’t is goed, want da kan toch nie zijne, he, we moeten die mens haalpen, he, dat hij van die spuëkerij van afgeroukt.”En ’s noens zeet hij tegen zijne knecht: “Luistert nekir, ge moet alle dougen ‘k weet nie hoe neig werken en ik zij euk nie goed; wij goume nekir gaon beginnen mee naor de nune ’n paor uurkes te gou sloupen”, zeet hij, “en ik gou nor mijn bedde en gij gou euk nor ou bedde; mijn vrae zal mij waal roepen en gij, gij meug gerust sloupen, ik zal ou waal kommen wakker mouken as we terug beginnen bakken. “Ja”, zee de knecht, “ik vroug nie liever as overdag iës ’n paor uurkes te meugen sloupen, want ik zij effenaf moe”. Vaneiges peisden dien bakker, ’s nachts luëpte mee ou vaal; in zijn vaal, he jong, tan was hij oessaort.En de knecht die ging gou sloupen en as hij azuë goed en waal in sloup was, he jong, den bakker die ging nekir gou luistren ao zijn deure en hij huërdne dat hij nogal goe lag te ronken. Hij peisden: “Ou, ’t kom goed, hij sloupt!” En den bakker algae in zijnen hof en da vaal uit die haetmijt gepakt en d’er sebiet mee nor zijnen oven. En hij ou zijnen oven goed hiët gestookt en hij staek da vaal in zijnen oven. En da vaal brândne; en gelijk of da da vaal brândne, brândne diene knecht euke. Suë die schoot wakker en die kwam van dien trap geluëpen, he, en die riep: “Oe, mij vaal, en z’hên mij vaal verbrând, z’hê mij vaal verbrând, mij vaal verbrând!” zeet hij. En hij schermden vriëd veur zij vaal omdat hij euk in brand stond, newur jong. En hij liep recht nor dienen oven, want hij wist dat da vaal in dienen oven zou gezeten hên, he; hij wist da ten in iënen kier en hij riep: “Bakker, wa hêdde nou gedaon, wa hêdde nou gedaon?” zeet hij. En hij kwam mor âl brândenden af, jong, en keek ten zuust nor dien oven, he; en da vaal was zuust verbrand en ten schiëden hij euk uit van te brannen.En awaal, tan was hij dor van af, tan was hij gien spuëk niemir en ten bedankten hij dien bakker, he; ou, hij zou hem waal rond zijnen nek gevlogen hênne en waal tien toten gegeven henne. En hij zee: “Nou zij ‘k toch blij, noju zij ‘k toch blij!” En van tan af was da gedaon mee spuëken, he.

SINSAG 0252 - Plagegeist lässt sich tragen    SINSAG 0252 - Plagegeist lässt sich tragen   

SINSAG 0823 - Das zerbissene Tuch.    SINSAG 0823 - Das zerbissene Tuch.   

Een bakker nam een nieuwe knecht in dienst. De jongen at veel, maar hij werkte voor drie. De bakker had echter al aan verschillende mensen verteld dat hij het vreemd vond dat zijn knecht zo mager was. Daarop hadden sommigen gezegd: "We weten wat het probleem is. Jouw knecht is een Osschaart. Hij moet 's nachts met een dierenvel rondlopen, zodat hij niet kan slapen". De bakker ontdekte dat zijn knecht 's nachts inderdaad niet sliep. De bakker vroeg aan twee vrienden om 's nachts de wacht te houden, zodat ze zouden zien waar de knecht zijn dierenvel verborgen had. Om middernacht ging de knecht zijn vel uit de houtmijt halen en vertrok. Als de knecht in die gedaante iemand tegenkwam, legde hij zijn voorpoten op de schouders van de voorbijganger en liet zich dragen tot zijn slachtoffers helemaal bezweet waren. De volgende dag sprak de bakker tot zijn knecht: "Jij moet zo hard werken en ik voel me ook niet zo fit. We zullen vanaf nu iedere middag een paar uurtjes gaan slapen. Ik zal je wel wakker maken wanneer we opnieuw beginnen te bakken". Zo gezegd, zo gedaan. Toen de bakker hoorde dat de knecht lag te snurken, ging hij het vel uit de houtmijt halen om het in de oven te gooien. Op het ogenblik dat het vel vuur vatte, werd de knecht wakker en riep: "Oh, mijn vel, ze hebben mijn vel verbrand!" De knecht stond zelf ook in brand. Toen het vel was opgebrand, brandde de knecht niet meer en bedankte hij de bakker omdat hij van het kwaad verlost was.

H. Arens, Gent, 1954

1.5 Plaaggeesten

oost-vlaams (land van waas)

77

Vader van de informant

fabulaat

Osschaart    Osschaart   

Lokeren    Lokeren