Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_038_12

Een sage (mondeling), 1972

Hoofdtekst

Ik was toen zo’ne.. deerne, za’k maar zeggen, van eh.. zo’n achtien jaor, toen kwam ’s op ’ne aovend kwam daen jôngen daen kwam [en skoelen?], moar dae môs eers.. moes e eerst nog bee Mieke de schoonmaker langs um olde opgelapte skoon op te haal’n. En toen hef e daor nog ’ne hötjen zit’n praot’n, maar toet e wegging toen was ’t hartstikke duuster worden. Mieke schrieuwt ‘m nog nao: “Herman!” He heet’n Herman Gussekloo, eh.. “Dörven ie alleen nog wel naar huus?”
En toen zeg e: “Poeh ja wa, waorumme neet?” Now, en ie stappen weg.
Maor toet e.. moes e ônderwieë moes e langs ’t Roomse kerkhof. En daor begôn ‘t. Opeens kwam d’r ‘ne.. zwevende geest naor ‘m, een witte gedaante, him..mit ‘ne sluier op ’t heuf. Herman die skrok zich dood en begon hard te loop’n. Heeft maar zo recht toe, recht aan ehollen over eh… ’t land. En hoe e thuus is ekommen, daor weet ‘m eh.. niks meer af. Zien vader en mooder die lachen ‘m uut en die geleuven d’r geen snars van.
Maor ja, daen jôngen daen woorden bee de hand zenuwachtiger en ieder keer verscheen ‘m daen geest en toen môsten ze ’t toch waal geleuv’n. En toen zei zien vader een keer tiëgen ‘m: “Ja, mo j’ ’m es een kere vraogen, wat e wil.”
D’n volgenden aovend hielp e zien vader op de dèle, de beesten afvoeren, en toen skrieuwen e, doe zeg e: “Vader,” zeg e, “dao he je ‘m weer.”
Dao zeg e: “Mwah, waor is e dan?”
“Ja, hie steet achter mie. Hie steet achter oe in de.. in zo’n gat… van de dèle.”
Want bie ôns de boeren hadden allemaol nog leem’n dèlen.
En toe eh.. zeg e.. zien vader.. zei zien vader, eh..: “Noe, zal ik dan es in dat gat staon, ik zee j’ niks.”
He ging d’r in staon.., maor weg was ‘m weer.
Ze gingen weer naor de keukene en toen zei zien vader: “A’t ‘m noe ’s weer verschient, dan moe je ‘m ’s zeggen wat e wil.”
Now, de volgende kere, toen dae weer bie ‘m kwam, zei e: “Vader wil weet’n wa je ei’lijk wilt.”
He burn zien’n sluier op en toen was ‘t ‘ne kerel met een langen baord. En he zei tegen.. tegen Herman: I-j hoef niet bange veur mien te wezen, want ik.. i-j heb niks geen last, ik doe niks. Maar zeg maar aan oe vader as.. dat ik ‘ne schuld te vereffen’n heb. En dat moet ’n onskuldig kind, moet dat doen. En daorume bun ik bie oe kommene.”
Now, en metene was e weer weg.
Herman die zei tegen zien vader.. wat daen geest gezegd had. Toen zei zien vader.. toen ze weer verscheen zei e tegen Herman: he hedde ‘m valken ekocht veur twiëhonderdvieftig gulden, en dat moes ‘m voldoon, dat zol e maar aan zien vader zeggen.
He ging weer naor zien vader, d’ zeg e dat, toen zei zien vader: “Ja, he kan wel gekke worden, maor ik wil da eerst ’n bewies van zeen. Want anders gao ik dao zo neet um bee.”
Toen weer ‘ne kier d’r op.. was e daor weer op de dèle en toen zei Herman dat, zien vader wol ’n bewies hebben. Toen zei e tegen ‘m: “Zeet dan maar a’j’ ‘n papier krieg en een potlood, dan za‘k oe ‘n bewies geven.”
Herman vloog naor de keukene en kwam weer met ‘ne olden koffietoete. En van moeder kreeg e ‘ne old’n stômp van ’n potlood.
He weer naor de dèle en toe op zo’ne lankwagen skrief e:
Meneer, ik ben in ’t jaar achtienhonderdvijftig eh.. burgemeester geweest van Almen, heb voor tweehonderdvijftig gulden valken gekocht bij de firma Lankhorst in f.. innn.. Valkenswaard, die ik niet heb voldoen.. voldaan, en die door ’n onskuldig kind voldaan moet worden. Beloof je ’t me, dan zal ’t u goed gaan en zo niet, en.. en je v.. voldoet niet aan uw belofte, dan verongeluk je.
Voornoemd, de burgemeester van Almen.
He kwam met daen toete in de.. dinge en toen zeg Jans: “Ja,” Jans hiette zien vader, “dao môt toch maor zo’n beetje in geleuv’n. Wie zal ’t dan toch maor zetten dan maor as det e weet va… weet van mekare zot te maken.”
He ging de volgenden aovend naor de leenbanke, van Mies de Wolters daen toen kassier was, van de Boerenleenbanke, en haalden ’t geld. Waor ’t e de volgenden dag met Herman met ’n trein naor ’t zuuden trok. Zie informeerden naor die firma Lankhorst en ja, dae naam daen bestônd nog waal, maor daen man daen had alle beuke haed naokekene, maar he kon daen naam van dae burgemeester niet vinden. Toe zeg Jans: “Wat oe doet, wie gaot naor de pastoer en dan doe daor ’t geld afdragen veur ’n goed doel.”
En ’s aovends kwam’n ze weer met ’n trein en toen was alles dan van mekare.
Nog ens hef e dean geest gezene. I-j had ‘m bedankt, um en zien vader, en toen vloog e, as ‘ne witten vogel, vloog e voort. Zien zuske heft ’t ook gezene. En hiermit is ’t verhaal oet [geluid van een rits of kleine toeter?].

Onderwerp

SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.    SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.   

SINSAG 0402 - Die versäumte Wallfahrt (Messe, Gabe)    SINSAG 0402 - Die versäumte Wallfahrt (Messe, Gabe)   

Beschrijving

Geest van overledene verschijnt aan jongetje. De overledene heeft nog een schuld te vereffenen en dat kan alleen een onschuldig kind voor hem doen.

Een jongen ziet als hij ’s avonds langs het kerkhof loopt een geest. Daarna verschijnt de geest telkens weer. Zijn vader raadt hem aan de geest eens te vragen wat hij wil. Het blijkt dat de geest nog een schuld te vereffenen heeft. Hij kocht voor 250 gulden valken bij een firma in Valkenswaard, maar betaalde die nooit. Een onschuldig kind moet hem helpen zijn schuld alsnog af te betalen.
De vader van de jongen gelooft het niet en wil bewijs zien. Daarop brengt de jongen de geest op diens verzoek papier (een oude koffiefilter) en een (stompje) potlood en schrijft de geest zijn verhaal op. Als de jongen de geest helpt zal het hem goed gaan. Helpt hij niet, dan zal hij verongelukken.
De vader gelooft het nu ook en regelt het geld bij de Boerenleenbank. De volgende dag gaan vader en zoon met de trein naar Valkenswaard. De naam van de firma is nog wel bekend, maar in de boeken is de naam van de burgemeester nergens terug te vinden.
Uiteindelijk doneren vader en zoon het geld voor de schuld via de kerk aan een goed doel en keren huiswaarts.
De jongen ziet de geest daarna nog één keer. De geest bedankt hem en zijn vader en vliegt als een witte vogel weg. Het zusje van de jongen zag het ook.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Motief

E415.4 - Dead cannot rest until money debts are paid.    E415.4 - Dead cannot rest until money debts are paid.   

Commentaar

Jaar van opname is niet helemaal zeker, maar het verhaal is waarschijnlijk op 13 december 1972 uitgezonden op de radio.
---
Valkenswaard stond inderdaad bekend om zijn valkerij.
Almen is in 1850 onderdeel van gemeente Gorssel, Johan Anthon de Vuller is er burgemeester van 1830 - 1860.
(bronnen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gorssel & https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_burgemeesters_van_Gorssel)
---
LANKWAGEN balk in de lengterichting van êen wagen waarmee boomstammen worden vervoerd.
(bron: https://zuwent.nl/zuwentse-praot-l/)

Naam Overig in Tekst

Herman Gussekloo    Herman Gussekloo   

Mies de Wolters    Mies de Wolters   

Firma Lankhorst    Firma Lankhorst   

Jans    Jans   

Mieke de schoenmaker    Mieke de schoenmaker   

Boerenleenbank    Boerenleenbank   

Naam Locatie in Tekst

Almen    Almen   

Valkenswaard    Valkenswaard