Hoofdtekst
Het verhaal speelt zich af tussen Horn en Neer, links van de Maas, en rechts van de Maas tussen Ool-Roermond en Heinsberg.
Reeds op de eerste bladzijde spreeks hij van "wegenkruispunten waar heksen in het late uur U aanklampen om U in hun sinistere bedrijf te betrekken."
Van bilzenkruid, dat op mestvaalten, zware klei en vette bodem groeit vermeldt hij, dat de heksen dit gebruiken voor duistere doeleinden. De stelen kon je gebruiken om er olie uit te trekken. Het koken verspreidde een geweldige stank in huis en de heksen, die van dit gewas hun toverzalven brouwden, kregen bezoek van Satan, die op die helse stank afkwam.
Folkert, een persoon uit het verhaal, zal een vergif brouwen, behalve van bilzenkruid nog een aftreksel van de scheerling, een peterselieachtige plant, die duizelingen veroorzaakt, verdonkering van het gezicht, ten slotte de dood. Maar de scheerling moet geplukt worden bij volle maan.
Op zekere avond keerde de Heer van Ghoir terug van een reis van de baron van Osen (Linne). Hij vermeldt dan het volgende: "Toen ik in de buurt van de boerderij de Wolfshoeve kwam, werd mijn paard schichtig. Het dier steigerde en was niet meer van zijn plaats te krijgen. Het rilde over heel zijn lijf en ademde onregelmatig, zodat ik meende dat het een koliek had gekregen. Plotseling sloeg het achteruit en ik zag een zwarte kat zich uit de voeten maken. Aan de rand van de weide die vlak bij de hoeve ligt, zag ik nog vier zwarte katten die dansend in het maanlicht rondsprongen.
Ik sloeg een kruisteken en onder een hels gemiauw en gekrijs waren de katten verdwenen en een man kroop op handen en voeten langs de weiderand.
Een verpestende zwavellucht woei mij tegen. De man verdween in de richting van de Heelder bossen, het paard werd rustig en vervolgde weer zijn weg. Een rund lag ook stuiptrekkend op de grond in de wei en bloedde uit een grote wonde aan de keel. De gewaarschuwde boer kwam kijken met in de hand een waskaars en een gewijde palm en volgens hem was het duidelijk dat hier iets gebeurde wat niet pluis was: duivelswerk.
Als heks komt in dit verhaal ook voor Liesbeth, de dienstbode van Ghoir. Volgens een heksenproces in die tijd gevoerd, noteerde ne secretaris van de schepenbank "dat zij sestig pond soodaenige oprechte trooysche gewichten gewogen heeft, sulcx dat de voorsijde gewichten met de natuurlijke proportie hares lichaems niet is accorderende." (Tijdschrift voor geschiedenis 1899 blz. 236.)
Daar dit als een begin van bewijs gold van de haar ten laste gelegde hekserij, kon nu worden voortgegaan het aanvullende bewijs te leveren. Hiertoe werd Liesbeth, gekleed in hemd en rok, te water geworpen. Bleef zij drijven, dan stond het onomstotelijk vast, dat zij een heks was en was de brandstapel de volgende martelplaats; zonk zij echter dan was haar onschuld daarmee bewezen. Liesbeth zonk gillend in het ijskoude water, kwam enkele malen boven en zonk toen voorgoed. Zij werd derhalve niet verbrand, maar de andere dag werd haar opgeviste lijk in christelijk gewijde aarde begraven.
Reeds op de eerste bladzijde spreeks hij van "wegenkruispunten waar heksen in het late uur U aanklampen om U in hun sinistere bedrijf te betrekken."
Van bilzenkruid, dat op mestvaalten, zware klei en vette bodem groeit vermeldt hij, dat de heksen dit gebruiken voor duistere doeleinden. De stelen kon je gebruiken om er olie uit te trekken. Het koken verspreidde een geweldige stank in huis en de heksen, die van dit gewas hun toverzalven brouwden, kregen bezoek van Satan, die op die helse stank afkwam.
Folkert, een persoon uit het verhaal, zal een vergif brouwen, behalve van bilzenkruid nog een aftreksel van de scheerling, een peterselieachtige plant, die duizelingen veroorzaakt, verdonkering van het gezicht, ten slotte de dood. Maar de scheerling moet geplukt worden bij volle maan.
Op zekere avond keerde de Heer van Ghoir terug van een reis van de baron van Osen (Linne). Hij vermeldt dan het volgende: "Toen ik in de buurt van de boerderij de Wolfshoeve kwam, werd mijn paard schichtig. Het dier steigerde en was niet meer van zijn plaats te krijgen. Het rilde over heel zijn lijf en ademde onregelmatig, zodat ik meende dat het een koliek had gekregen. Plotseling sloeg het achteruit en ik zag een zwarte kat zich uit de voeten maken. Aan de rand van de weide die vlak bij de hoeve ligt, zag ik nog vier zwarte katten die dansend in het maanlicht rondsprongen.
Ik sloeg een kruisteken en onder een hels gemiauw en gekrijs waren de katten verdwenen en een man kroop op handen en voeten langs de weiderand.
Een verpestende zwavellucht woei mij tegen. De man verdween in de richting van de Heelder bossen, het paard werd rustig en vervolgde weer zijn weg. Een rund lag ook stuiptrekkend op de grond in de wei en bloedde uit een grote wonde aan de keel. De gewaarschuwde boer kwam kijken met in de hand een waskaars en een gewijde palm en volgens hem was het duidelijk dat hier iets gebeurde wat niet pluis was: duivelswerk.
Als heks komt in dit verhaal ook voor Liesbeth, de dienstbode van Ghoir. Volgens een heksenproces in die tijd gevoerd, noteerde ne secretaris van de schepenbank "dat zij sestig pond soodaenige oprechte trooysche gewichten gewogen heeft, sulcx dat de voorsijde gewichten met de natuurlijke proportie hares lichaems niet is accorderende." (Tijdschrift voor geschiedenis 1899 blz. 236.)
Daar dit als een begin van bewijs gold van de haar ten laste gelegde hekserij, kon nu worden voortgegaan het aanvullende bewijs te leveren. Hiertoe werd Liesbeth, gekleed in hemd en rok, te water geworpen. Bleef zij drijven, dan stond het onomstotelijk vast, dat zij een heks was en was de brandstapel de volgende martelplaats; zonk zij echter dan was haar onschuld daarmee bewezen. Liesbeth zonk gillend in het ijskoude water, kwam enkele malen boven en zonk toen voorgoed. Zij werd derhalve niet verbrand, maar de andere dag werd haar opgeviste lijk in christelijk gewijde aarde begraven.
Onderwerp
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
TM 3104 - Duivelsdrek als afweer
TM 3104 - Duivelsdrek als afweer
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.
Beschrijving
Ingrediënten toverzalf; zwarte katten; duivelswerk met zwavellucht; wegen heks in water.
Bron
Collectie Linssen, verslag 39, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)
Commentaar
Verhaal uit zijn manuscript "De Heren van Ghoir"
Naam Overig in Tekst
Ghoir
Ghoir
Wolfshoeve
Wolfshoeve
Naam Locatie in Tekst
Nunhem
Nunhem
Neer
Neer