VODA_044_02 - De zwarte kat

De zwarte kat
Weet ie wat in vroeger jaore, het mót ónmundig lang geleje zun, Jan van Deest uut d’n Bievank is overkómmen? Hi’j was met de kruiwagen naor de möl gewès en had zich [omslaan bladzijde] toe wat verlaterd. Het begon al zo’n beetje te dummelen. Dat overkwam Jan wal es dukker, want hi’j hiel van kuieren. En at ie eenmaol aan 't zitten was, dan zat e en wis e van geen opstaon.
Dan hei-j um nog lang niet te geng. Driekus, de mölder, dèn koj ook met een natte vinger aanklampen en aan de praot holden, met name at 't stil van wind was. Nou dan.
Toe Jan endeleketied aan 't end kwaam en weer op de been, was 't al aardigskes duuster. Hi'j schoaf met zien kruiwagen op huus aan. Zoe lang e nog op 't derp of daor ien de buurt was kon um niks oaverkommen. En buten dat was ’t toen nog zo donker niet. Maar toe te op de Kerkdiek ien de laan kwam, was 't daor zo merakels duuster dat e met hotten gin hand veur 't gat kon zien.
Daor stóngen toe nog van die kanjers van beuken, zo at er uren gaons gin te zien wazen. Van dat soort dat vroeger ien de Bievank algemein sting.
Jan schoof op goed geluk wiejer op huus aan, want zien kon e gaar niks. Daor opèns zink um 't rad van de kruiwagen bis aan de naaf iene grond. Mollengan …gang, dink eh.. Jan. Hi'j zet de kruikar d’neer en wil naor 't rad gaon um die uut 't gat en weer op de weg te beuren. Daor löp um wat veur de veut. Hi'j meint dat e ’n grote, zwarte kat zuut. Hi'j schöp 't zwarte ding van zich af, grip 't kruiwagensrad en zet dat neer op de lieke waeg. Daornaor nimpt e de beum weer op en schoef op huus aan. [omslaan bladzijde]
Een hötje geet 't good. Maar dan opèns glijdt weer 't rad bis aan de naaf ien de grond. Jan dink nou niet aan een mollengang. Hi'j begrip dat ’r wat amparts aan de hand is. Weer löp 'm de zwarte kat veur de veut, want een kat mót 't zun, dat steet vast. Hi'j schöp ze weer van zich aaf, grip 't rad en zet 't weer op de lieke weg. En toe maken hij voort um op huus aan te kommen. Gong goed. Hiel de kruikar op de weg en schoot goed op ook. Op 't end van de laan geet um veur de derde keer 't rad de grond in.
Hi'j steet weer zo vast as een paol. Veur de derde maol wol e 't rad op de weg beuren. Mao daor haj ook weer veur de derde kier de zwarte kat die um veur de veut löp. Hi'j gif 't zwarte spoek een tramp, dat 't wel tien trad opzied vlucht. Maar wat kreeg e te heuren van de heks?
"Nou nog ens, Dees, en dan geet 't ow niet goed."
Maar Jan ha geen tied meer. Hi'j begreep dat 't menens wier. Halsoverkop sprong e veuruut, grep 't kruiwagensrad en zette dat met een nuks op de weg. En toe ging 't al wat 't tsuig hollen kan op huus aan. Buten aosem en met aan elk heurken een zweitdröppel kwam e endelijk bi'j de echterdeur. Van zien laevesdagen had e zo niet gelopen; 't was of de duvel um achter 't gaan zat. Nooit kwam e meer zo laat van de möl. Hi'j liet zich deur de mölder niet meer aan de praot hollen tot 't duuster was.

SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.    SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.   

SINSAG 0541 - Hexe lässt Wagen vom Deich (Weg) fallen    SINSAG 0541 - Hexe lässt Wagen vom Deich (Weg) fallen   

Jan van Deest kwam laat terug van de molen. Op de Kerkdijk, in het pikkedonker, glijdt tot driemaal toe het wiel van zijn kruiwagen tot aan de naaf in een gat. Bij het optillen loopt hem telkens een zwarte kat voor de voeten. Hij geeft het beest een enorme trap, waarop de heks (want de zwarte kat was een heks) zegt: "Doe dat nog eens, Dees, en dan gaat het je niet goed," waarop Jan er snel vandoor ging. Hij had nog nooit zo hard gelopen en ging nooit meer zo laat vanaf de molen naar huis.

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

G211.1.7 - Witch in form of cat.    G211.1.7 - Witch in form of cat.   

Zie ook TINNEV178 - De zwatte kat
---
Dit verhaal staat ook in het boek Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.107-108.
---
De opgegeven datum is waarschijnlijk de datum waarop het verhaal op de radio is uitgezonden. Het verhaal zal dus voor die datum zijn opgenomen.

Jan van Deest    Jan van Deest   

Driekus    Driekus   

Dees    Dees   

Drikkus    Drikkus   

Bievank    Bievank   

Bievanck    Bievanck   

Bijvanck    Bijvanck   

Kerkdiek    Kerkdiek   

Kerkdijk    Kerkdijk   

Byvanck    Byvanck   

Bijvanck bij Didam    Bijvanck bij Didam