Hoofdtekst
De wraak van de heksen
D’r was vroeger een misdiender gewès, die ze hadden verteld hoe j’ toverheksen ien de kerk kon laoten zitten. Want ien die tied waren d’r nog toverheksen zat gewès. Geej mót een dubbeltje onder 't misboek leggen en daor laoten liggen bis 't leste evangelie. Dan loop ie gauw naor de deur van de kerk en stop 't dubbeltje onder d’n dörpel.
Toe de misdiender 't evangelieboek opgedragen har lei e d’r medeen een dubbeltje onder. Nao de mis trok e de misdienderskleer uut, grèp 't dubbeltje van 't altaor, renne naor de butendeur van de kerk en lei 't dubbeltje onder d’n dörpel. Alle minse gingen gewoon naor huus, behalve een stuk of tien, twaalf die op de plaats bleven zitten. De misdiender ging ook naor huus.
Toe de köster kwam, heilig-aovend luijen, zatten de achtergebleven minse nog op eur plaats. De köster zei, dat ze de kerk uut moezen. Maor de minse zeien da zeej d’r niet uut konnen, umdet ’r wat ónder d’n dörpel lei en er was mor één uutgang [omslaan bladzijde]. De köster doch: dat hèt zeker een misdiender gedaon en hi'j ging naor de misdiender toe. Dèn vong good dat de köster 't dubbeltje wegnom. En dat deej de köster. De achtergebleven minse gingen toe de kerk uut.
De köster vertelde 't geval aan de pastoor. Dèn zei: "Datis nie best. Zo lang at de jong 't dubbeltje beej zich drig, hebben de heksen gin recht op um. Maar vergit e 't dubbeltje, dan is e ongelökkig."
's Goed. De misdiender had 't dubbeltje altied beej zich gedragen.
Enkeltied kwam hi'j aan 't vreejen. Mor hi'j had 't dubbeltje altied beej um. Op 't les zol e gaon trouwen. 's Merges trikt e 't bruugomspak aan en geet naor de bruud. Mor hi'j vergit 't dubbeltje. Hi'j mós oaver een pad deur 't weiland waor allemaol hegges en struuk naeve stóngen. Toe te goed en wel op 't pad was wier e ienens opgenommen. Ze lieten 'm deur heggen en struuk vliegen, dat de stukken van de kleer overal aan de tek bleven hangen. Dat duurde zo lang tot ’r gin stukske vleis of bot meer aan 'm was gewès. Zie je, en zo had e de boel mótten leren.
D’r was vroeger een misdiender gewès, die ze hadden verteld hoe j’ toverheksen ien de kerk kon laoten zitten. Want ien die tied waren d’r nog toverheksen zat gewès. Geej mót een dubbeltje onder 't misboek leggen en daor laoten liggen bis 't leste evangelie. Dan loop ie gauw naor de deur van de kerk en stop 't dubbeltje onder d’n dörpel.
Toe de misdiender 't evangelieboek opgedragen har lei e d’r medeen een dubbeltje onder. Nao de mis trok e de misdienderskleer uut, grèp 't dubbeltje van 't altaor, renne naor de butendeur van de kerk en lei 't dubbeltje onder d’n dörpel. Alle minse gingen gewoon naor huus, behalve een stuk of tien, twaalf die op de plaats bleven zitten. De misdiender ging ook naor huus.
Toe de köster kwam, heilig-aovend luijen, zatten de achtergebleven minse nog op eur plaats. De köster zei, dat ze de kerk uut moezen. Maor de minse zeien da zeej d’r niet uut konnen, umdet ’r wat ónder d’n dörpel lei en er was mor één uutgang [omslaan bladzijde]. De köster doch: dat hèt zeker een misdiender gedaon en hi'j ging naor de misdiender toe. Dèn vong good dat de köster 't dubbeltje wegnom. En dat deej de köster. De achtergebleven minse gingen toe de kerk uut.
De köster vertelde 't geval aan de pastoor. Dèn zei: "Datis nie best. Zo lang at de jong 't dubbeltje beej zich drig, hebben de heksen gin recht op um. Maar vergit e 't dubbeltje, dan is e ongelökkig."
's Goed. De misdiender had 't dubbeltje altied beej zich gedragen.
Enkeltied kwam hi'j aan 't vreejen. Mor hi'j had 't dubbeltje altied beej um. Op 't les zol e gaon trouwen. 's Merges trikt e 't bruugomspak aan en geet naor de bruud. Mor hi'j vergit 't dubbeltje. Hi'j mós oaver een pad deur 't weiland waor allemaol hegges en struuk naeve stóngen. Toe te goed en wel op 't pad was wier e ienens opgenommen. Ze lieten 'm deur heggen en struuk vliegen, dat de stukken van de kleer overal aan de tek bleven hangen. Dat duurde zo lang tot ’r gin stukske vleis of bot meer aan 'm was gewès. Zie je, en zo had e de boel mótten leren.
Onderwerp
SINSAG 0646 - Hexe erkannt. Sie kann nicht aufstehen, weil ein Nagel der Osterkerze unter den Stuhl gesteckt ist.   
SINSAG 0511 - Über Weg und Steg   
Beschrijving
Een misdienaar had gehoord dat toverheksen niet uit de kerk konden wanneer er een dubbeltje onder de drempel lag, dat eerst onder een misboek had gelegen. Hij probeerde dit uit en het verhaal bleek te kloppen. Er bleven na de mis mensen in de kerk zitten en ze konden er pas uit toen het dubbeltje werd weggehaald.
Maar om zichzelf te beschermen tegen de wraak van de heksen moest de misdienaar vanaf nu altijd het dubbeltje bij zich te dragen. Dat deed hij. Maar toen hij ging trouwen vergat hij het dubbeltje in zijn trouwpak te steken. Op weg naar zijn bruid werd hij door heksen opgepakt en door heggen en struiken gesleurd totdat er geen stukje vlees of bot meer aan hem zat.
Maar om zichzelf te beschermen tegen de wraak van de heksen moest de misdienaar vanaf nu altijd het dubbeltje bij zich te dragen. Dat deed hij. Maar toen hij ging trouwen vergat hij het dubbeltje in zijn trouwpak te steken. Op weg naar zijn bruid werd hij door heksen opgepakt en door heggen en struiken gesleurd totdat er geen stukje vlees of bot meer aan hem zat.
Bron
Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)
Commentaar
Zie ook TINNEV027 - De wraak van de hekse
---
Ook verschenen in het boek:
Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.42.
---
De datum is waarschijnlijk de datum waarop het verhaal is uigezonden op de radio en niet de datum van opname. Uit de meegeleverde documentatie valt op te maken dat het verhaal mogelijk al begin 1973 of eerder is opgenomen.
---
Ook verschenen in het boek:
Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.42.
---
De datum is waarschijnlijk de datum waarop het verhaal is uigezonden op de radio en niet de datum van opname. Uit de meegeleverde documentatie valt op te maken dat het verhaal mogelijk al begin 1973 of eerder is opgenomen.

