TINNEV004 - De Vewunste Dame

3. DE VEWUNSTE DAME
Een zieke dame was vewuns ien een kerk, die bi'j een kesteel höre. Daor mos ze blieve tot ze deur iemand velos wier.
Op een nach tussen elf en twaalf uur wier ze vermoord ien die kerk en daor ook begrave.
Eén en veertig harre der al geprobierd eur te velosse, mao zi'j waren alle één en veertig deur eur met een lans doodgestoaken en op een ri'j ien een gang van de kerk geleid.
Een jong, Jan geheite, liep nao wark te zuke. Zonder geld harre de hele dag wied van hüs rondgelope. 's-Nachs ging e nève de weg liggen um te slaope. Toe kwam der een olde vrouw bi'j um die vroeg: "Köj gin onderdak kriege? Ik wet wark veur ow. Gi'j mot nao dat kesteel gaon. Daor woont een rieken heer op, dén ien 't kesteel eiges een kerk hét. Ien die kerk is een moeilijk wark te doen. Eén en veertig dooie ligge de tusse de banken op de grond. Aj mien raod opvolg za'k ow helpe. Vraog aan den heer um wark. Atte dat niet het, vraog dan mao nao de kerk. Margenaovend moj hier weer bi'j dezen boom zun. Dan za'k ow wel zegge waj wiejer doen mot".
Jan meldde zich bi'j den heer. Mao dèn har gin arbeid veur um. Toe begon Jan oaver de spoeke te praote. De heer lachen um üt. "Eén en veertig hemmen 't ter al gewaog en alle één en veertig zun ze der gebleve".
Mao Jan zei: "Ik het toch niks aan mien leave. Gin wark, dan mao dood."
De heer von 't goed. Hi'j gaf Jan te èten en te drinke.
Den anderen aovend ging Jan weer nao den boom. De olde vrouw was ter al en zei: "Um kwat veur elf moj ien de kerk zun. Daor gaoj op de zingzulder zitten achter die en die pielder".
Toe Jan een hötje achter de pielder zat, vloag ienéns de kerkdeur wied los en höre hi'j roepe: "lk zal um wel vinde". Op 't les zei de stem: "Gi'j zit op 't koor". Mao toe ze boaven aan de trap was, sloeg 't twaalf uur en was ze eur mach kwiet. 's-Marges ging Jan nao den heer en zei: "Ik krieg 't wel klaor. De andere waren ien den ersten nach al dood".
Den volgenden aovend trok Jan weer nao den boom. De olde vrouw zei: "Vannach moj achter 't altaor gaon zitte".
Um kwart veur elf zatte der. Precies om elf uur wier de kerkdeur weer met geweld losgeslagen en begon 't zuke. Eindelijk zei de stem: "Ik zal ow wel vinde. Gi'j zit achter 't altaor". Mao medeen der op sloeg 't twaalf uur.
Den dadden aovend ging Jan weer nao den boom. 't Olde vröwke zei tegen um:: "Now kump ter een gruwelijken aovend. Gi'j mot tusse den veertigste en den een en veertigste dooie gaon ligge".
Dat deej Jan. Um elf uur vloag de kerkdeur weer los. Medeen zei de stem: "Ik zal ow wel vinde. Gi'j lig tussen de dooie". Eén veur één wiere de lieke met een sabel deurstaoke. Toe de veertigste aan de beurt was sloeg 't twaalf uur.
Een andere marge ging Jan weer bi'j den heer op bezuuk. Die zei: "'t Geet goed". Jan antwore: "Ik kom der wel deur".
's-Aaoves was Jan weer bi'j den boom. 't Olde wiefke zei: "Dit wöd de leste en zoerste nach. Gaot onder de bank zitte bi'j 't graf. Kump ze der uut, dan sprink gi'j der ien. Op 't les kump ze weer bi'j 't graf; zi'j zut ow en begint te klage. Ze wil ow der uut trekke. Mor ik zeg ow blief ter ien, tot 't twaalf uur is".
Jan hiel zich aan de raod van de olde vrouw. Um elf uur kwam der een witte gedaonte uut 't graf. Tœ zi'j weg was kroop Jan der ien. Um vief menute veur twaalf kwam de gedaonte weerum. Zi'j begon te klage: "Ik bun zo ongelukkig. Gao der toch uut. Anders mo'k starve". Op 't les probiere ze um Jan bi'j een arm der uut te trekke. Mao Jan bleef.
Toe de klok twalef uur sloeg viel 't spoek um. Jan zette eur op een stoel. Een half uur later kwam den heer kieke. 't Was zien dochter die op de stoel zat.
Hi'j vroeg aan Jan welke beloning hi'j wol hemme: zovöI geld, of zien dochter as vrouw. Jan koos de dochter.
Zi'j begroeven de één en veertig dooien en daorna was ter brulluf. En Jan en zien vrouw lève same lang en gelukkig.

AT 0307 - The Princess in the Shroud    AT 0307 - The Princess in the Shroud   

ATU 0307 - The Princess in the Coffin    ATU 0307 - The Princess in the Coffin   

Een zieke dame is verwenst in een kerk, die bij een kasteel hoort. Daar moet ze blijven tot ze verlost wordt. Eenenveertig mannen hebben dat al geprobeerd, maar zijn met een lans door het spook van de zieke dame gedood. De tweeënveertigste man zoekt werk en een oude vrouw vertelt hem dat hij geld kan verdienen door de dame te verlossen en zo het spook te verjagen. De oude vrouw zal de man vertellen hoe hij dat moet doen. De eerste nacht moet hij zich op het koor verstoppen. Het spook zal hem daar niet kunnen vinden. En inderdaad, als het spook net op het koor wil gaan zoeken, is het twaalf uur en verdwijnt ze. De tweede nacht moet de man zich achter het altaar verstoppen en de derde nacht moet hij tussen het veertigste en eenenveertigste lijk gaan liggen. De vierde nacht moet hij in het graf van het spook gaan liggen en haar beletten dat zij om twaalf uur in het graf terug kan. Wanneer hij dit doet valt het spook, zodra het twaalf uur is, om. De man zet haar op een stoel. Als de heer van het kasteel komt kijken ziet hij zijn dochter op de stoel zitten.

Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.19-20.

c.1946

The Princess in the Shroud.

Jan    Jan   

2013-03-01 14:46:20