Hoofdtekst
110.
De was is een zoon gewes van een grote huusholling. Zien bruurs gingen allemaol warke. Mor hi'j har in wark gin zin. Hi'j denk: Ik zie 't wel aan mien vader. Dén het altied gewark en hi'j het nog niks. Ik mot 't op een andere wage zien te laaie. Ik mot probere um een baantje te kriege". En toe ging e lere. Waorveur dat wis e nog niet precies. Later dach e: "Now ik wil meester worre". Ien huus wis e 't wel, mao atte veur 't examen kwam, dan zakken hi'j elke keer. Toe denkt e: "Hoe kan dat toch? Ik wet 't roch zo goed, en a'k op 't examen kom dan wet ik ter niks van". Op 't laats - hi'j was al een paar keer op gewes - toe gaf e de hoop op. Hij denk: "Ik schei de met uut. Der is gin beginnen aan". Toe zit e smirrigs in huus, zit e in de kamer te kieke en toe zut e dat ter een heer is, die een knech vrug die goed van geheugen is. Toe denkt e: "Ziet dat was wat veur mien. Dat kon ik toch nog wel bi'jsloffe. Zovöl he'k toch nog wel geleerd". Hi'j trik zich netjes aan en geet nao dén heer. En toe zeit e tege dén heer dan dat hi'j zich daor wel veur wol melde. Toe zegt e: "Now da's goed. Kom mor is hier". Toe zeit dén heer: "Ik hoef bloos mao te wette hoe da'j met de veurnaam heet. En later", harre gezeid, "kom ik wel aan ow achternaam. Daor kom ik wel achter. lk vin 't zo gernakkelijk a'k ow bi'j de veurnaam kan noeme". "Now", zei e, "dan zeg mao Jan tege mien". Jao, dat ging e aan.
Toe zei den heer: "Mao gi'j mot wette", zei e, "loon dat kömp ter niet op aan. Daor kiek ik niet nao. Mao wat ik vetel dar moj mien margevroeg nog nao könne zegge. En wanneer a'j dat niet könt, dan kan 'k ow niet gebruke. Want wij hemmen hier veur alles een andere benaming". Toe zeit e: "Gao mor is met Jan, dan za'k ow wel vas wat laote zien". Toe kwamme ze in de keuke. Daor brint een groot vuur. Toe zeg e tege Jan: "Wat is dat veur een spiktakel wa'j daor ziet?" "Och", zeit Jan, "dat 's een vuur". "Nee", zeit e, "dat nuum ik de gloria in de consensie". "Zo", zei Jan. Had daor een kat gelège. Hi'j zeit: "Hoe noem ie dat dier dan bi'j jullie?" "Een kat", had Jan gezeld. "Nee," harre gezeid, "das juffrouw Snaterpoes". Daor had een grote keeshond ok gelège. "Hoe noem ie dat dier?" Toe zeit Jan: "Da's een hond". "Nee", harre gezeid, "da's meneer Snaterman". Ja, dat had Jan gewette. En toe hemme ze daor de boel bekeke. Toe lope ze deur een deur. Daor zat een ruut in. Toe zeit e tege Jan: "Waor kiek gi'j now deur?" "Deur een ruut", zei Jan. "Nee", harre gezeid, "dat zun de kiekuters".
Toe komme z'e veur op de dèèl, 't was een lange dèèl gewes. Daor steet een greep. "Wat is dat veur een ding?". "Da's een greep", zei Jan. "Nee", zeit e, "da's de griepanus".
Gaon ze wiejer. Gaon ze met eur beie tege de trap op. Jan, waor loop gi'j now tegen op?" "Tege de trap", zeit Jan. "Nee", zeit e, "dat zun de kawoeps". Ze gaon de tegen op en komme bi'j een bed. Toe zeit e: "Jan, wat is dat veur een ding?" "Da's een bed". "Nee," zeit e: "Da's de corinus". "Gao mor is met, Jan". Ze ginge nor ondere. Toe ginge ze achter nao zon grote zaodschuur. Toe zeit e: "Jan, wat is dat veur een gebouw?". Toe zeit Jan: "Dat is een zaadschuur". "Nee", zeit e, "dat is de pakinus". "En now," zeit e tege Jan, "now moj mao lekker ete. En at 't now margevroeg is, en gi'j wet mien dat allemaol nog te vetelle, dan za'k ow wel meer zegge. Dan buj der goed veur. Dan komme wi'j wel oavereen".
Goed. Jan dén geet ète en trik zich uut en geet nao bed. Het e een poosjen op bed gelège, toe begint um dat een bitje deur de kophen te gaon: corinus en pakinus. "Wet ie wat", had e gedoch, "dat red ik ok niet" Hi'j was helemaol in de war gewes. Toe denkt e - en dan had e 't weer oaver de gripanus gehad - toe denkt e: "Hoe hol ik dat now uut mekaar at hi'j mien dat marge vrug?". Goed. Mao hi'j denk: "'t Kan mien niet schèle, al mo'k margen ok weer gaon, ik doe now mien plich".
Mao - 't was winterdag gewes en koud - daor harre ze een bos hout zo oaverend gezet. Toe har e daor een vuurke onder gemaak, en toe was 't aan 't brande gegaon, tot de bos uut mekaar was gevalle. Umdat 't winterdag was gewes had de kat daor zo kot bi'j gezète met de rug. Toe was te zon tak nao onder gevalle bi'j de kat op de rug. En de kat die vat vuur en vlug tege de hond op. De hond sprink deur dén roet. Jan kiek um nao en denk: "Dat lup niet klaor". Hij griep de greep; en die hond nao en denk: "Ik mot zien da'k 't uut krieg". Mao de hond was al ien de schuur en har zich al gewenteld. Hi'j doch: "Och lieve heer, 't is veurbi'j". Hi'j wis niet wat e doen mos. Hi'j sprink van den enen hoek ien den ander. En hi'j nao den heer toe. Toe zeit e: "Meneer, meneer", zeit e, "de corinus uut en de kawoeppus af. Juffrouw Snaterpoes is tegen rneneer Snaterman opgelope. Ik grep de gripanus en sloeg ze. Ze vloage deur de kiekuters in de pakinus. En now steet de hele pakinus in de gloria in de consensie". Toe had e alles in ene kier weer gewette deur de ings die te had!
De was is een zoon gewes van een grote huusholling. Zien bruurs gingen allemaol warke. Mor hi'j har in wark gin zin. Hi'j denk: Ik zie 't wel aan mien vader. Dén het altied gewark en hi'j het nog niks. Ik mot 't op een andere wage zien te laaie. Ik mot probere um een baantje te kriege". En toe ging e lere. Waorveur dat wis e nog niet precies. Later dach e: "Now ik wil meester worre". Ien huus wis e 't wel, mao atte veur 't examen kwam, dan zakken hi'j elke keer. Toe denkt e: "Hoe kan dat toch? Ik wet 't roch zo goed, en a'k op 't examen kom dan wet ik ter niks van". Op 't laats - hi'j was al een paar keer op gewes - toe gaf e de hoop op. Hij denk: "Ik schei de met uut. Der is gin beginnen aan". Toe zit e smirrigs in huus, zit e in de kamer te kieke en toe zut e dat ter een heer is, die een knech vrug die goed van geheugen is. Toe denkt e: "Ziet dat was wat veur mien. Dat kon ik toch nog wel bi'jsloffe. Zovöl he'k toch nog wel geleerd". Hi'j trik zich netjes aan en geet nao dén heer. En toe zeit e tege dén heer dan dat hi'j zich daor wel veur wol melde. Toe zegt e: "Now da's goed. Kom mor is hier". Toe zeit dén heer: "Ik hoef bloos mao te wette hoe da'j met de veurnaam heet. En later", harre gezeid, "kom ik wel aan ow achternaam. Daor kom ik wel achter. lk vin 't zo gernakkelijk a'k ow bi'j de veurnaam kan noeme". "Now", zei e, "dan zeg mao Jan tege mien". Jao, dat ging e aan.
Toe zei den heer: "Mao gi'j mot wette", zei e, "loon dat kömp ter niet op aan. Daor kiek ik niet nao. Mao wat ik vetel dar moj mien margevroeg nog nao könne zegge. En wanneer a'j dat niet könt, dan kan 'k ow niet gebruke. Want wij hemmen hier veur alles een andere benaming". Toe zeit e: "Gao mor is met Jan, dan za'k ow wel vas wat laote zien". Toe kwamme ze in de keuke. Daor brint een groot vuur. Toe zeg e tege Jan: "Wat is dat veur een spiktakel wa'j daor ziet?" "Och", zeit Jan, "dat 's een vuur". "Nee", zeit e, "dat nuum ik de gloria in de consensie". "Zo", zei Jan. Had daor een kat gelège. Hi'j zeit: "Hoe noem ie dat dier dan bi'j jullie?" "Een kat", had Jan gezeld. "Nee," harre gezeid, "das juffrouw Snaterpoes". Daor had een grote keeshond ok gelège. "Hoe noem ie dat dier?" Toe zeit Jan: "Da's een hond". "Nee", harre gezeid, "da's meneer Snaterman". Ja, dat had Jan gewette. En toe hemme ze daor de boel bekeke. Toe lope ze deur een deur. Daor zat een ruut in. Toe zeit e tege Jan: "Waor kiek gi'j now deur?" "Deur een ruut", zei Jan. "Nee", harre gezeid, "dat zun de kiekuters".
Toe komme z'e veur op de dèèl, 't was een lange dèèl gewes. Daor steet een greep. "Wat is dat veur een ding?". "Da's een greep", zei Jan. "Nee", zeit e, "da's de griepanus".
Gaon ze wiejer. Gaon ze met eur beie tege de trap op. Jan, waor loop gi'j now tegen op?" "Tege de trap", zeit Jan. "Nee", zeit e, "dat zun de kawoeps". Ze gaon de tegen op en komme bi'j een bed. Toe zeit e: "Jan, wat is dat veur een ding?" "Da's een bed". "Nee," zeit e: "Da's de corinus". "Gao mor is met, Jan". Ze ginge nor ondere. Toe ginge ze achter nao zon grote zaodschuur. Toe zeit e: "Jan, wat is dat veur een gebouw?". Toe zeit Jan: "Dat is een zaadschuur". "Nee", zeit e, "dat is de pakinus". "En now," zeit e tege Jan, "now moj mao lekker ete. En at 't now margevroeg is, en gi'j wet mien dat allemaol nog te vetelle, dan za'k ow wel meer zegge. Dan buj der goed veur. Dan komme wi'j wel oavereen".
Goed. Jan dén geet ète en trik zich uut en geet nao bed. Het e een poosjen op bed gelège, toe begint um dat een bitje deur de kophen te gaon: corinus en pakinus. "Wet ie wat", had e gedoch, "dat red ik ok niet" Hi'j was helemaol in de war gewes. Toe denkt e - en dan had e 't weer oaver de gripanus gehad - toe denkt e: "Hoe hol ik dat now uut mekaar at hi'j mien dat marge vrug?". Goed. Mao hi'j denk: "'t Kan mien niet schèle, al mo'k margen ok weer gaon, ik doe now mien plich".
Mao - 't was winterdag gewes en koud - daor harre ze een bos hout zo oaverend gezet. Toe har e daor een vuurke onder gemaak, en toe was 't aan 't brande gegaon, tot de bos uut mekaar was gevalle. Umdat 't winterdag was gewes had de kat daor zo kot bi'j gezète met de rug. Toe was te zon tak nao onder gevalle bi'j de kat op de rug. En de kat die vat vuur en vlug tege de hond op. De hond sprink deur dén roet. Jan kiek um nao en denk: "Dat lup niet klaor". Hij griep de greep; en die hond nao en denk: "Ik mot zien da'k 't uut krieg". Mao de hond was al ien de schuur en har zich al gewenteld. Hi'j doch: "Och lieve heer, 't is veurbi'j". Hi'j wis niet wat e doen mos. Hi'j sprink van den enen hoek ien den ander. En hi'j nao den heer toe. Toe zeit e: "Meneer, meneer", zeit e, "de corinus uut en de kawoeppus af. Juffrouw Snaterpoes is tegen rneneer Snaterman opgelope. Ik grep de gripanus en sloeg ze. Ze vloage deur de kiekuters in de pakinus. En now steet de hele pakinus in de gloria in de consensie". Toe had e alles in ene kier weer gewette deur de ings die te had!
Onderwerp
AT 1562A - The Barn is Burning 
AT 1562A - The Barn is Burning 
ATU 1562A - “The Barn is Burning!”
ATU 1562A - “The Barn is Burning!”
Beschrijving
Een zoon uit een groot gezin, die niet als zijn vader zich voor niets uit de naad wil werken, wil leraar worden, maar zakt telkens voor het examen. Als hij de hoop opgeeft, komt een heer, die een knecht zoekt, die goed van geheugen is, want op de boerderij hebben ze allemaal andere namen voor vuur, raam, bed, kat, hond etc. (nep latijn) De knecht is bang dat hij het niet kan onthouden. Als de volgende dag de kat en de hond vlam vatten en de schuur in brand zetten, gebruikt de knecht in zijn angst alle nieuwe woorden om de heer te waarschuwen.
Bron
Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.74-75.
Commentaar
The Barn is Burning
Naam Overig in Tekst
Jan
Jan
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20