TINNEV142

129.
De waren is drie zoons; zi'j harre gin wark en ok gin middele van bestaon. En zi'j mosse toch ok aan de kos komme.
Zi'j trokke de weald ien; en zi'j landden op 't laats den ene hier en den andere daor. Mor op 't laats toe harre ze weer drang nor eur geboorteplaats; en zi'j ginge terug. Mor waor asse eur tied ütgediend harre, die harre gin geld. Zi'j zeie: "Ik zal ow wat geve waor ie plezier van heb. Ik zal ow een geweer geve, daor köj met um een hoek heer schiete". Dén jong geet nao hüs. De tweede jong dén kreeg een kijker. Daor konne mijle ver alles met afzien. En dén dadde jong dén kreeg een hoorn; daor konne met blaoze; daor konne windkrach vijftien, zo stark konne daor met blaoze.
Toe de drie jonges weer tüs wazze, toe höre zi'j dat ter een koning was, die een klein kind had, een klein prinsesje, dat deur een arend weggehaald was. Daor zat de arend met op de rotse; dat wis de koning wel, mao niemand wis waor.
Toe dachte die zoons: "Dat is wat veur ons. Wi'j können um zien zitten en alles". Zi'j ginge nao de koning toe en vertellen um dat. Toe zei de koning: "Now, a jullie dat könne; gi'j könt net zo völ geld kriegen ai wilt, mao gi'j könt ook mien dochter trouwe, ai dat liever doet". "Now", zei een jong, "dan trouwe wi'j die dochter van ow".
De jong dén zo wied kieke kon, dén mos zien waor dén arend zat, waor dat kind was. Hi'j had efkes gekekke, nao die rots, en toe zeie: "Ik ziej um al. De arend zit achter en hét 't kind veur zich ligge. 't Kind lèèf nog". Toe zeit den tweede: ,Hoe komp gi'j daor bi'j? Ik zal ow helpe; ik zal den arend doodschiete". En dat deeje.
Een van twee hiel 't kind ter af. En zi'j kwamme de met bi'j de koning. De koning was ien zien schik datte dat kind trug hat. Toe zeit tén: "Wat ik ow beloaf, dat hol ik staonde. Mao gillie könt toch allebei mien dochter niet trouwe. Een van ollie beie mot dat doen. Wi'j drum dobbele?"
Zi'j harre drum gedobbeld; 't lot viel op één van de twee. En toe was de zaak feitelijk afgewark. Toe vetrekke ze dan; de was bepaold wanneer ze ginge trouwe. De koning kreeg spiet tatte zoiets gedaon had; datte zien dochter daor weg gaf. Toe stuurte een gevolg achterop um de zoons te venietige. Toe tie stoet taor aankump um eur van de kant te make toe geet ten ene, dén zo veschrikkelijk blaoze kon, en blaos de achtervolgers as stof üt mekaar. Die kwamme weer bi'j de koning terech en zeie: "Daor is niks aan te doen". Den ene har een gebroake been, den andere had een gebroken arm gehad. En zi'j wolle de nie meer nao toe.
Toe zei de koning: "Dan mowwe wat anders prakkeziere". Toe lutte de zoons bi'j zich komme en zeit: "Ik hol mien belofte staonde. Ik zal ollie een raadsel opgeve. Ai dat doet dan köj mien dochter trouwe. Mao raoi ie 't niet dan moj de vanaf zien. Dan kriej ieder een som geld". Now, daor ware ze ook met content.
Toe zeit de koning: "Ik zal ow dat raodsel opgeve. Now moj mien is vetelle of gi'j dat wet: Een blinde zag een haas lope; een kreupele dén vieng um; en een naakte stoak um ien de tes. Wat is tat?" Mao zi'j wissen 't gin één van de drie. "Now", zei de koning, "dan zak 't ow wel vetelle: 't was een leuge".

AT 0653 - The Four Skillful Brothers    AT 0653 - The Four Skillful Brothers   

ATU 0653 - The Four Skillful Brothers.    ATU 0653 - The Four Skillful Brothers.   

AT 0513 - The Extraordinary Companions    AT 0513 - The Extraordinary Companions   

ATU 0513 - The Extraordinary Companions.    ATU 0513 - The Extraordinary Companions.   

AT 1965 - Knoist and his Three Sons    AT 1965 - Knoist and his Three Sons   

ATU 1965 - The Disabled Comrades    ATU 1965 - The Disabled Comrades   

VDK 1965 - Knoist and his Three Sons    VDK 1965 - Knoist and his Three Sons   

Drie werkeloze broers (zoons) trekken de wereld in en krijgen in plaats van loon 1. een geweer, waarmee je om een hoek kunt schieten, 2. een kijker, waarmee je mijlenver alles ziet, en 3. een hoorn, waarmee je windkrcht 15 kunt blazen. Weer thuis horen ze, dat de dochter van de koning geroofd is door een arend, en gaan naar de koning, die geld en zijn dochter aanbiedt. De verre kijker ziet de arend op een rots, de tweede schiet de arend dood. Een van de twee (! vanaf nu) haalt het kind en ze komen ermee bij de koning, die laat dobbelen wie de prinses krijgt. Een wint en ze vertrekken met de prinses, maar de koning heeft spijt en stuurt zijn leger erachteraan, maar de blazer blaast ze als stof uiteen. De koning laat hen bij zich komen, belooft zijn woord te houden, geeft een raadsel: een blinde ziet een haas, een kreupele rent erachteraan en een naakte stopt hem in zijn zak; wat is dat? Ze weten het niet. Het is een leugen, en de koning geeft geld en houdt zijn dochter.

Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.90.

X1791 - Lie: deaf, dumb, blind, and lame men catch hare.    X1791 - Lie: deaf, dumb, blind, and lame men catch hare.   

The Four Skillful Brothers & AT 0513 The Extraordinary Companions & AT 1965 Knoist and his Three Sons

2013-03-01 14:46:20