kul084 - Naar Grard, de holbewoner (6: Bezembinders)

Bezembinders. De bessembêinders kwamen vooral uit Schijndel en Gemonde. Bunderkes van hei om potten en pannen mee schoon te maken en grote bezems van hei of bessemrijst om onder andere d'n hêrd mee uit te keren, hadden ze bij d'r. Ze wisten krêk wanneer iemand 'nen bezem nodig had.
Ook Liempde kende 'ne bezembinder. Grard heette hij. Samen met Betje, zijn dun ristig vrouwke, woonde hij 'n tijdje achter in de Steeghstraat, tegen 'n grote wei aan, de Munnik genoemd, in een groot hol. Een hut van zooien was 't. Het was miserabel, hoe Grard en Betje huisden.
"'n Gat in de grond mi hout, bunt en takkebossen d'r rontelum en wè wêipen en rossen d'r overhinne, dê waar d'r hoos", zei Kulhannes.

Grard was 'n apart manneke. Hij kon 'n koe van kolieken afhelpen en werken, als hij zin had, kon hij als 'n paard. Gras maaien, hout kappen en opbinden, 't Broek oppoten, de rogge maaien, aardappelen rooien, Grard kon 't allemaal, als hij wou.
"'Nen boer, die gin êigen volk hâ, kos rollik enkelde daag mi Grard ûit de weeg. Es ie h'm mêr gin geld gaaf eer ie 't verdiend hâ, want dan kwaamp Grard nie mêr", meende Kulhannes. Nee, als Grard geen zin had om bij de gemeente of bij deze of gene boer te werken, dan deed hij het niet. Om toch zijn maag en die van zijn Betje te kunnen vullen, maakte hij heibuunderkes en bezems. Met deze buunderkes en bezems ging hij rond. Voor 'n paar centen kon men ze kopen. Kocht men van Grard 'ne bezem, dan was hij tevree, maar als men niks wou, dan sakkerde hij ooit alle Heiligen uit de hemel.
Toen kapelaan Manders gezorgd had voor 'n ander huis en Betje zachtjesaan gestorven was, verloor Grard niet alleen zijn laatste bezem, maar raakte hij ook de kluts kwijt. Met 'ne paternoster om zijn nek sprong hij in de Dommel en verzoop.

De bezembinders Grard en Betje wonen in een hut van plaggen, zeer miserabel, krijgen een huis door bemiddeling van kapelaan Manders, maar na de dood van Betje raakt Grard de kluts kwijt, springt met een paternoster om zijn nek in de Dommel en verzuipt.

Roger van Laere, KULHANNES, Liempde 1992, 193

voor 1992

Kulhannes    Kulhannes   

Gemonde    Gemonde   

Grard    Grard   

Betje    Betje   

Munnik    Munnik   

Manders    Manders   

Schijndel    Schijndel   

Liempde    Liempde   

Steeghstraat    Steeghstraat   

Broek    Broek   

Dommel    Dommel   

2013-03-01 14:46:20