Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

kul091 - Van oliekruiers naar lappendragers (1: Oliekruiers)

Een personal narrative (boek), 1982 - 1991

Hoofdtekst

Van oliekruiers naar lappendragers

Oliekruiers. "Onze vaoier gonk aalt um aacht ure, half negen dieën koers te bed. Es 't eer donker waar, staak-ie de lamp aon, die in d'n hêrd boven de taofel hong. Dan kos ons môier aon de taofel nog 'n bietje frotten en zaag ons vaoier waor ie waar. De lamp hâ 'nen kopperen beugel, 'n kap, 'n glas en 'nen bol waorin bromolie kos. In de olie zaat 'n ketoentje. Dè ketoentje zûigde d'n olie op en din branden ês ons vaoier h'm aonstaak. Waar 't ketoentje nie recht dan din de lamp pinnen. Dan brandde n-ie aon d'n ene kaant harder dan aon d'n aandere kaant, wier 't lampeglas zwarzig en sprong ôoit mee keikapot", beweerde Kulhannes.

Vóór 1928 hadden de meeste Liempdse mensen, naast 'n bromolielampke in het stalgat, 'ne stallantaarn en 'n glazen lampke, waarmee men de kleine kinderen als 't donker was naar bed bracht, een olielamp in d'n hêrd hangen. Deze lamp brandde op bromolie, die zich in de bol van de lamp bevond. Zat er weinig of geen bromolie meer in de bol, dan werd de lamp bijgevuld met bromolie uit 'ne blikke vierkantige kan. Zo'n blikke kan vol met olie werd gekocht bij Ciske van de Meerendonk uit Kasteren, die 'n tijdlang de oliekar reed of bij de olieman uit Boxtel, de "Automaat" genoemd. Deze naam stond met grote letters op z'n pet. Met een plat wagentje, waarop de blikke oliekannen stonden, kwam hij aan de deur. "Van de mêrgen toe d'n aovond voer ie mi z'n gerêike rond", zei Kulhannes. De bodem van zijn kar stond vol met vierliterse kannen. Voor enkele centen kon men bij de olieman een volle kan olie kopen. Totdat Liempde in 1928 electrisch licht kreeg en de olieman zachtjesaan van het dorpse lampolie toneel stapte.

Beschrijving

Voor lampen was olie nodig, die werd rondgebracht door de olieman.

Bron

Roger van Laere, KULHANNES, Liempde 1992, 203

Commentaar

voor 1992

Naam Overig in Tekst

Kulhannes    Kulhannes   

Ciske van de Meerendonk    Ciske van de Meerendonk   

Automaat    Automaat   

Naam Locatie in Tekst

Kasteren    Kasteren   

Boxtel    Boxtel   

Liempde    Liempde   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20