Hoofdtekst
Òl Jokbje uit Rottum.
Rottum is een klein dorp, 200 inwoners, 2 kilometer ten noorden van Kantens, ligt bezijden de provinciale weg op een hoge wierde, één van de hoogste van Groningen is me verteld, tussen de 7 en de 8 meter hoog, allemaal dus zeer oude dorpen, ... bekend om 't benedictijnerklooster heb ik al verteld in een vorig verhaal dat daar omstreeks 1200 gestaan heeft. Dat klooster had vele bezittingen en 't eiland Rottumeroog in de Waddenzee is, was bezit van 't klooster in Rottum, vandaar de naam Rottumeroog, dus ... eerst krijg je 't dorp Rottum en dan pas 't eiland wat zo genoemd is, wat bezit was, veel mensen kennen die link niet daar tussen. De pastorie stond op een ... op een hoogte en zo'n beetje op het hoogste punt en je kon wijd uit kijken alle kanten van het land. Dit verhaal moet zich afgespeeld hebben omstreeks 1900 denk ik, eind van de negentiende eeuw, begin twintigste eeuw en het is geen legende of mythologische trekken dat het heeft, maar ik heb het als een waar verhaal horen vertellen, en 't is me gebleken toen ik laatst nog in Groningen was, dat het nog daar verteld wordt en dat het weinig veranderd is. 't Gaat me dus erom om dit weer te geven omdat mischien later ... gemerkt zou kunnen worden wat voor mythologische of legendarische aanklevingen dit verhaal gekregen heeft, maar zoals ik het nu vertel, moet het echt waargebeurd zijn. Welnu, je keek vanuit de pastorie, die is nou weg, die is verbrand enkele tientallen jaren geleden, ik ben er nog weleens geweest, kon je prachtig uitzicht en als je dan naar het, even kijken, naar het westen keek, dan zag je een boerderij die op een verhoging lag, ongeveer een kilometer buiten het dorp naar het westen en dat was ook een oude woonwierde. Er zijn er veel geweest in Groningen. Die niet bewoond waren zijn afgegraven, maar als er huizen op stonden of een kerk of in dit geval ook alleen maar een boerderij dan bleef 'ie bestaan. Daar heeft ... sommigen zeggen dat het een voorwerk was van het klooster in Rottum, dat wil zeggen dat de stenen daar gebakken werden en vervoerd werden naar de plaats, de heilige plaats, gewijde plaats waar het klooster zou komen. Anderen zeggen dat daar een vrouwenklooster heeft gestaan, dat moet toch wel waar zijn en dat klooster heette Bethlehem en deze deze wierde die je dus zag vanuit het dorp Rottum en die bestaat nog en een goede ANWB-kaart van de provincie Groningen staat Bethlehem nog op als een buurtschap ten westen, even ten westen van het dorp Rottum. Welnu, ... er was een oudere vrouw in het dorpje Rottum en die werd genoemd òl Jokbje , in het Hollands vertaald oude Jacobje. Jacobje, de Groninger die, die zegt liever ... als het even kan, twee lettergrepen als het er eigenlijk drie zouden moeten zijn. Dus hij zegt niet Joacobje, maar Jokbje, ... J O K B J E. En zij ... ging dagelijks 's ochtends heel vroeg op pad, ze werkte op de boerderij van de wierde Bethlehem. Dus ze liep dat eind, die kilometer van het dorp 's ochtends vroeg al, in de winterdag ... moest ze daar om vijf uur of vier uur, ik weet niet meer wat dat verhaal was, bij boer Elema zijn en een dochter van die Elema, die heb ik nog gekend, getrouwd met een Huizinga die volgens mij nog op die boerderij woont. Het verhaal ging dan dat zij daar 's ochtends vroeg de koeien moest melken en ... goed, voor haar was het dus niet anders dan Bethlehem, dat er nog een ander Bethlehem in 't ... in Klein-Azië was in ... en Azië dat wist zij natuurlijk helemaal niet. En zij had altijd gedacht dat is het Bethlehem waar Jezus geboren is en misschien had zij wel, maar dat zijn fantasieën van mij hoor, bij het melken 's ochtends vroeg in de donkere nacht even ... de stenen aangeraakt naast de melkemmer en gedacht hier moet de kribbe hebben gestaan. Nou, 't verhaal wat nu gaat is dat deze òl Jokbje die wou toch lidmaat worden, de Groninger wordt niet direct lidmaat als 'ie achttien jaar wordt, die wachten heel lang maar is er heel serieus mee, maar ze was naar de dominee gegaan, zei: "Ik wil toch meedoen aan de viering van het avondmaal en ik wil er toch wat dat betreft ook bijhoren." Nou, de dominee wist wel hoe dat dan ging, maar hij zei: "Ja, ik ga je geen catechisatie geven." Maar bij de aanneming, dat is dus de bijeenkomst met de kerkraad voordat iemand openbare belijdenis van het geloof ging doen, werden dan weleens wat vragen gesteld en een gesprek, en toen zei de dominee, men was bijeen in zijn studeerkamer die uitzag over het wijde land ook naar het westen toe, en ... zei dominee: "Nou ik zal u, ik zal je (ja waarschijnlijk je) ik zal je één vraag stellen, kun je me ook zeggen waar Jezus geboren is?" Hij dacht, nou dat zouden ze hier wel weten. Toen stond òl Jokbje op, liep naar het venster wat uitzag naar het westen, uitzag op de wierde waar Elema woonde en toen zei ze: "Doar domie, in Bethlehem bie Elema op koustaal, daar dominee, in Bethlehem bij Elema in de koeiestal." Nou, schitterend verhaal, 't wordt nog steeds verteld. Ik hoop dat de man, dominee in casu, niet de ... de vreselijkheid gehad heeft te zeggen dat het niet waar is, want als iets nou waar is, dat 'ie daar geboren is, dan is het dat deze vrouw dit zo beleefd heeft daar in het donkere van die stal dat daar dit gebeurd is. Afijn, dat is verder onbelangrijk, maar ik vertel dit omdat misschien later dit verhaal nog eens verteld wordt en dat men kan constateren of daar mythologische of zoals ik gezegd heb legendarische toevoegingen zijn gedaan. Dit verhaal is nog steeds, denk ik, vanaf 1900, nou, eeuwenlang onderweg en, ik geloof niet ... ik heb het in 1950 horen vertellen en ik heb het nu kortgeleden horen vertellen en het is ... de naakte vorm waarin 't ook in 1950 tot mij gekomen is. Tot zover dit verhaal.
Rottum is een klein dorp, 200 inwoners, 2 kilometer ten noorden van Kantens, ligt bezijden de provinciale weg op een hoge wierde, één van de hoogste van Groningen is me verteld, tussen de 7 en de 8 meter hoog, allemaal dus zeer oude dorpen, ... bekend om 't benedictijnerklooster heb ik al verteld in een vorig verhaal dat daar omstreeks 1200 gestaan heeft. Dat klooster had vele bezittingen en 't eiland Rottumeroog in de Waddenzee is, was bezit van 't klooster in Rottum, vandaar de naam Rottumeroog, dus ... eerst krijg je 't dorp Rottum en dan pas 't eiland wat zo genoemd is, wat bezit was, veel mensen kennen die link niet daar tussen. De pastorie stond op een ... op een hoogte en zo'n beetje op het hoogste punt en je kon wijd uit kijken alle kanten van het land. Dit verhaal moet zich afgespeeld hebben omstreeks 1900 denk ik, eind van de negentiende eeuw, begin twintigste eeuw en het is geen legende of mythologische trekken dat het heeft, maar ik heb het als een waar verhaal horen vertellen, en 't is me gebleken toen ik laatst nog in Groningen was, dat het nog daar verteld wordt en dat het weinig veranderd is. 't Gaat me dus erom om dit weer te geven omdat mischien later ... gemerkt zou kunnen worden wat voor mythologische of legendarische aanklevingen dit verhaal gekregen heeft, maar zoals ik het nu vertel, moet het echt waargebeurd zijn. Welnu, je keek vanuit de pastorie, die is nou weg, die is verbrand enkele tientallen jaren geleden, ik ben er nog weleens geweest, kon je prachtig uitzicht en als je dan naar het, even kijken, naar het westen keek, dan zag je een boerderij die op een verhoging lag, ongeveer een kilometer buiten het dorp naar het westen en dat was ook een oude woonwierde. Er zijn er veel geweest in Groningen. Die niet bewoond waren zijn afgegraven, maar als er huizen op stonden of een kerk of in dit geval ook alleen maar een boerderij dan bleef 'ie bestaan. Daar heeft ... sommigen zeggen dat het een voorwerk was van het klooster in Rottum, dat wil zeggen dat de stenen daar gebakken werden en vervoerd werden naar de plaats, de heilige plaats, gewijde plaats waar het klooster zou komen. Anderen zeggen dat daar een vrouwenklooster heeft gestaan, dat moet toch wel waar zijn en dat klooster heette Bethlehem en deze deze wierde die je dus zag vanuit het dorp Rottum en die bestaat nog en een goede ANWB-kaart van de provincie Groningen staat Bethlehem nog op als een buurtschap ten westen, even ten westen van het dorp Rottum. Welnu, ... er was een oudere vrouw in het dorpje Rottum en die werd genoemd òl Jokbje , in het Hollands vertaald oude Jacobje. Jacobje, de Groninger die, die zegt liever ... als het even kan, twee lettergrepen als het er eigenlijk drie zouden moeten zijn. Dus hij zegt niet Joacobje, maar Jokbje, ... J O K B J E. En zij ... ging dagelijks 's ochtends heel vroeg op pad, ze werkte op de boerderij van de wierde Bethlehem. Dus ze liep dat eind, die kilometer van het dorp 's ochtends vroeg al, in de winterdag ... moest ze daar om vijf uur of vier uur, ik weet niet meer wat dat verhaal was, bij boer Elema zijn en een dochter van die Elema, die heb ik nog gekend, getrouwd met een Huizinga die volgens mij nog op die boerderij woont. Het verhaal ging dan dat zij daar 's ochtends vroeg de koeien moest melken en ... goed, voor haar was het dus niet anders dan Bethlehem, dat er nog een ander Bethlehem in 't ... in Klein-Azië was in ... en Azië dat wist zij natuurlijk helemaal niet. En zij had altijd gedacht dat is het Bethlehem waar Jezus geboren is en misschien had zij wel, maar dat zijn fantasieën van mij hoor, bij het melken 's ochtends vroeg in de donkere nacht even ... de stenen aangeraakt naast de melkemmer en gedacht hier moet de kribbe hebben gestaan. Nou, 't verhaal wat nu gaat is dat deze òl Jokbje die wou toch lidmaat worden, de Groninger wordt niet direct lidmaat als 'ie achttien jaar wordt, die wachten heel lang maar is er heel serieus mee, maar ze was naar de dominee gegaan, zei: "Ik wil toch meedoen aan de viering van het avondmaal en ik wil er toch wat dat betreft ook bijhoren." Nou, de dominee wist wel hoe dat dan ging, maar hij zei: "Ja, ik ga je geen catechisatie geven." Maar bij de aanneming, dat is dus de bijeenkomst met de kerkraad voordat iemand openbare belijdenis van het geloof ging doen, werden dan weleens wat vragen gesteld en een gesprek, en toen zei de dominee, men was bijeen in zijn studeerkamer die uitzag over het wijde land ook naar het westen toe, en ... zei dominee: "Nou ik zal u, ik zal je (ja waarschijnlijk je) ik zal je één vraag stellen, kun je me ook zeggen waar Jezus geboren is?" Hij dacht, nou dat zouden ze hier wel weten. Toen stond òl Jokbje op, liep naar het venster wat uitzag naar het westen, uitzag op de wierde waar Elema woonde en toen zei ze: "Doar domie, in Bethlehem bie Elema op koustaal, daar dominee, in Bethlehem bij Elema in de koeiestal." Nou, schitterend verhaal, 't wordt nog steeds verteld. Ik hoop dat de man, dominee in casu, niet de ... de vreselijkheid gehad heeft te zeggen dat het niet waar is, want als iets nou waar is, dat 'ie daar geboren is, dan is het dat deze vrouw dit zo beleefd heeft daar in het donkere van die stal dat daar dit gebeurd is. Afijn, dat is verder onbelangrijk, maar ik vertel dit omdat misschien later dit verhaal nog eens verteld wordt en dat men kan constateren of daar mythologische of zoals ik gezegd heb legendarische toevoegingen zijn gedaan. Dit verhaal is nog steeds, denk ik, vanaf 1900, nou, eeuwenlang onderweg en, ik geloof niet ... ik heb het in 1950 horen vertellen en ik heb het nu kortgeleden horen vertellen en het is ... de naakte vorm waarin 't ook in 1950 tot mij gekomen is. Tot zover dit verhaal.
Beschrijving
Een vrouw uit Rottum denkt dat Jezus in het naburige plaatsje Bethlehem (Groningen) geboren is.
Bron
bandopname augustus 2001
Commentaar
augustus 2001
De verhalen spelen in Kantens (Groningen) en omgeving in de periode 1950-1958.
Zie voor hetzelfde verhaal: RKOMAGRON0346.
Zie voor hetzelfde verhaal: RKOMAGRON0346.
Naam Overig in Tekst
Waddenzee 
Waddenzee 
ANWB
ANWB
òl Jokbje [oude Jacobje]
òl Jokbje [oude Jacobje]
Joacobje
Joacobje
Groninger
Groninger
Huizinga
Huizinga
Klein-Azië
Klein-Azië
Jezus [Christus]
Jezus [Christus]
Naam Locatie in Tekst
Kantens
Kantens
Groningen
Groningen
Rottum
Rottum
Rottumeroog
Rottumeroog
Bethlehem
Bethlehem
Elema
Elema
Azië
Azië
Hollands
Hollands
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21