Hoofdtekst
Van 'n vent, dei nait al te schrander haitte.
D'r was ainmoal 'n boer, dei drei zeuns har. Baaide olste zeuns ging'n deur veur 'n poar bieterhante jonges, maor jongste haitte maor wat achteroet (1) en wat onneuzel. Dat kwam omdat hai hom zuls (2) voak maor wat achteroet hail en maor wat stil was van noatuur. Zien olste bruirs har'n hom nait veul ien reek'n (3), zat'n voak wat over hom oet en mocht'n hom geern, zooas ze maind'n, wat onner 't mous stop'n.
Nô wol 't geval, dat er 's nâchts ien dei boer zien schuur sums 'n roar allarm heurd worde en er ook voak stroo en zoowat weg worde.
Dou legd'n ze met 'nkanner over, dat olste zeun rais wacht hol'n zol, om te zain wat er 's nâchts ien schuur veurvil. Hai trok 's oavens loat ook ien schuur en as ie (4) hom heurd'n, was hai ain dei zuls veur duvel nait verveerd was. Dou 't twaalf uur sloug, heurde hai wat gestommel boet'n schuurdeur'n en dou kwam er 'n stem, dei tot dreimoal tou raip: "Halleluja, vlaig oop'n!" Bie darde keer vloog'n deur'n van zulms (5) oop'n, en, zunner of te wacht'n, wat er verder veurvol, nam vent hak'n op en mouk dat hai boov'n kwam. 's Mörns vertelde hai zien volk wat geval hai d'r mit had har, en dou ze ien schuur ging'n, bleek dat ze ook weer stroo kwiet roakt waz'n.
"Dat zol joe de duvel verdrait'n!" zee tweide zeun, "vannacht is 't mien beurt, den zel ik wel rais oppaz'n." Hai ging 's oavends ien schuur, moar 't laip mit hom ook al niks beter of as mit zien bruir. Om twaalf uur kwam er weer wat drokte bie schuurdeur en worde d'r weer dreimoal achter 'nkanner roup'n: "Halleluja, vlaig oop'n!" Vent ston' veur 't wild as hoas veur trom en naaide oet. Annerdoagsmörns vertelde hai 't geval en zai zag'n dat er ook weer stroo weg word'n was.
"Vannacht zel 't mien beurt wel weez'n," zee darde zeun. Anner'n har'n dei oppazerij van hom nait veul ien reek'n en zai docht'n, dat hai d'r nog wel veul eerder veur omleg'n goan zol as zien bruirs. Maor hai zee: "Loat mie maor geword'n, ik zel mie wel red'n; ik ben nait van kraai'n aan diek scheet'n." Doar worde wat om lacht, maor as hai d'r op ston', môs hai zien zin maor hem'n; d'r was ien als geval nait veul aan bejacht (6) al kwam vent er ook wat van over.
Dou 't oavend worde ging vent ien schuur en kroop onner 'n bos stroo. Mit klokslag van twaalf heurde hai krekt as zien bruirs allarm en gestommel bie schuurdeur en worde d'r weer dreimoal roup'n: "Halleluja, vlaig oop'n!" Vent bleef bedoard onner zien bos stroo zit'n en docht: "'t Zel mie wel rais benei'n (7), woar dat op oetdraai'n zel." Schuurdeur'n vloog'n oop'n en er kwam 'n woag'n ien mit twei mooie peer'n d'r veur en twei hail groote dikke reuz'n d'r op. Reuz'n sprong'n van woag'n of en begund'n d'r stroo op te vörk'n. Zai kwam'n ook bie dat bos, doar vent onner bezied kroop'n was en zunner dat ze 't vernam'n gooid'n ze vent mit 't stroo op woag'n. Vent gaf gain kik en docht: "Loat maor loop'n; 't zel altied wel wat word'n, 'n ventje of 'n moagdje." Dou reuz'n woag'n zoowat vol har'n, ging'n ze d'r zulms ook weer op ... en reed'n te schuur oet. Ain van heur raip dreimoal: "Halleluja, vlaig dicht!" en op slag vloog'n schuurdeur'n achter heur dicht.
Dou ze 'n toerke voar'n (8) har'n, kreeg onze boas onner 't stroo 'n stopnoal, dei d'r bie hom har, en prikte ain van reuz'n ien neers. Reus mainde dat zien kammeroad 't dee en worde kwoad. "Wat donner!" zeeder, "steks mie ien 't gat? Dat môs mie nait weer lap'n, heure?" "Nee!" zee anner, "starmdoodwoar (9) nait, ik dou 't nait, ik zit hier stil." 'n Zetje noa tied gaf hai reus nog rais ain, dei goud aankwam. Reus worde zoo duvels ien hak'n (10), dat hai zien kammeroad, zunner woord, zunner wies, 'n abbedoedas aan kop gaf, dat dei van woag'n oftumelde en op grond te lande kwam.
't Besloug zoo, dat 't woag'nrad krekt over zien kop hên ging, en hai ien 'n oogenblik zoo dood was as 'n pier.
"Zie zoo!" docht vent, "da'ster (11) ain kwiet; nô anner nog." Dou ze weer'n êndje voar'n har'n, kreeg hai zien mes oet buus, kroop hail veurzichtig onner 't stroo weg en snee ien ain woeps (12) anner reus hals oet. Dei prout dou ook nait veul meer teeg'n, maor tumelde zunner ain kik te geev'n, van woag'n of, zien kammeroad achternoa. "Zie zoo!" docht vent, "dat heb 'k netjes lapt; maor woar nô hên mit 't worstje?" Hai was zoo wies dat hai peer'n maor stil heur aig'n gang goan lait; dei zol'n hom altied wel ar'nswoar (13) hên breng'n.
Noa 'n toerke vour'n ze 'n hail groot, duuster bosch ien en dou kwam'n ze bie 'n hool, woar twei dikke, starke iezer'n deur'n veurzat'n. Nô raip vent, krekt zoo as hai 't van reuz'n heurd har, dreimoal achter 'nkanner: "Halleluja, vlaig oop'n!" en jaowel, deur'n van 't hool vloog'n van zulms oop'n en woag'n vour ien 't hool. Op 'n zeker plak (14) bleev'n peer'n van zulms stoan. Vent sprong van woag'n of en keek rais ien 't hool om. Doar zag hai nait meer as van âllens en nog wat: gold, zulver, edelgestaint'n, diejemant'n en jeweel'n, geld, prachtige klair (15); verder peer'n, duroable (16) tuug'n, sweep'n, ien ain woord: âl'ns wat ie maor bedenk'n kon'n en wat joen hart maor begeerde, lag doar maor veur 't griep'n en zoo veul as ie hem'n wol'n.
Vent lait boudel maor stil zoo lêg'n as hai 't von', stook allain maor 'n poar han'n vol rieksdoalers en gol'n wilmtjes ien buus (17), ging te hool oet en kommedairde deur'n weer dicht deur dreimoal: "Halleluja, vlaig dicht!" te roup'n. Dou ging er bedoard noa hoes, woar hai eev'n veur mörntied aankwam. Aan zien volk mouk er wies dat er haile nacht ien schuur zeet'n en niks gain onroad vernoom'n har. Hou dat er weer stroo weg word'n was, kon hai nait zeg'n, röt'n (18) en moez'n zol'n 't wel wegsleept hem'n.
't Trof zoo, dat er ien dei buurt doar ze woond'n achter'nkanner drei harddroaverij'n hol'n word'n zol'n. 't Plân was, dat boer, dei d'r zulms ook harddroavers op noa hil, d'r mit zien baaide olste jonges hên zol. Darde wol ook geern mit, maor doar har'n anner'n 't nait veul op begreep'n. Zien bruirs schoamd'n heur ainliek (l9) wat om, zooas ze zeed'n, mit 'n vent oet te goan, dei van veur'n nait wist dat hai van achter'n leefde, en dei ook nait ainmoal klair har, woarmit hai fersounliek veur'n dâg koom'n kon. Vent nam zien mouder apart, lait heur 'n rieksdoaler zien en zee: "Kiekt, mour, dei is veur joe, as ie moak'n da'k ook hên mag." "Nô," zee zien mour, "goa den maor hên, maor mos mie zörg'n, das om zös uur weer thoes bisse en dat anner'n gain last van die hem'n."
Dat wol vent geern beloov'n, want dat kwam krekt ien zien kroam te pas.
Dou 't tied was ging boer mit zien baaide olste zeuns ien koetswoag'n en jongste mog op bilwoag'n voar'n (20). Onnerweeg'ns ging hai nog eev'n bie 't hool aan.
Boer mit zien baaide jonges kwam'n op harddroaverij aan. D'r was al 'n bult volk bie 'nkanner en d'r waz'n ook verschaid'n peerd'n dei ien boan zol'n. Noa 'n toerke kwam er nog 'n rieder aan, woarvan gain mensch wis hou hai haitte en woar hai vandoan was; maor gain ain har zuk 'n prachtig peerd, zoo'n duroabel tuug en zukke mooie klair as hai. Al'ns blonk van zulver: 't peerd ston' op zulver'n iezers, 't tuug was haildal mit zulver besloag'n en sweep ook, en zien klair blonk'n van zulver'n knoop'n. 't Volk was er almoal vol van. Dou er ien boan kwam, won hai mit zien peerd wied genog pries. Dou 't ried'n doan was en hai zien pries ien ontvangst noom'n har, trok hai al hail gouw of.
Om zös uur kwam jongste zeun van boer thoes, zooas hai zien mour beloofd har. Hai vertelde zien mouder wat van harddroaverij, dat 't zoo mooi west har, dat er 'n bult volk bie 'nkanner was, en zoo meer. 'n Poos loater kwam boer mit anner baaide jonges thoes. Dei har'n hoast nar'ns anners over te proat'n as over dei mooie rieder dei pries won'n har. Dat was wied genôg 't mooiste west van haile harddroaverij, dat môz'n ze zain hem'n.
Annerdoags was er 'n tweide harddroaverij. Boer en zien baaide olste jonges ging'n d'r weer mit 'nkanner hên en jongste wis ook weer veur 'n rieksdoaler van zien mouder gedoan te krieg'n, dat hai hên mog, as hai mouk dat er om zös uur weer thoes was en oppaste dat zien voader en bruirs hom nait zag'n.
Dou harddroaverij beginn'n zol, was dei rieder dei 't veurige dag won'n har d'r ook weer. Maor nô harder nog veul mooier peerd en wat veurige dag van zulver was, was nô van kloar loeter gold. Ien boan ging zien peerd d'r ver genog mit deur. Hai bleef anner peer'n wel 'n halve boanslengte veur. Dou 't ofloop'n was, stook er zien pries ien buus en ging weer vô't (21).
Jongste zeun kwam op tied thoes en dee zien mouder verslag van harddroaverij. Zien voader en bruirs har'n hom nait zain. Loater kwam'n dei zulms ook thoes en zat'n weer haildal vol van dei mooie rieder. Dat was 'n pracht west; zoo wat har ie nog nooit van joen levent zain.
Volg'nde dag was er veur darde keer harddroaverij. 't Ging weer krekt as baaide veurige doag'n. Boer ging mit zien olste jonges en jongste kreeg weer verlof van zien mouder om op zien aig'n holtje te goan. Dei mooie rieder was ook weer op 't appèl. Maor wat veurige keer'n zulver of gold west har, was nô kloare diejemant'n. Zoo'n pracht en heerliekhaid har ie nog nooit zain. 't Volk was er almoal vol van en elk veur anner wol er 't dichtste bie weez'n, om d'r meer van te zain as 'n anner. Hai won weer pries en trok of.
Boers jongste zeun kwam weer om zös uur thoes en dee zien mouder verslag van harddroaverij. 'n Toerke noa tied kwam'n anner'n d'r ook aanzet'n en dei ging'n borst allervreeselkst hoog van dei mooie rieder. Ain raip er harder van as anner, en ain van jonges broaskede (22) d'r nait zunig op, dat hai 'n tikje kreeg'n har mit dei mooie rieder zien sweep en stelde hom aan as of hai doardeur allain vrei wat veurnoamer word'n was as zien anner bruir.
Jongste bruir har d'r eerst maor 't swieg'n tou doan en ienwendig wat kniffeld (23) over 't gepoch en gesnar van zien bruirs. Ien 't ên zee hai hail bedoard en mit 'n effen gezicht: "Zel ik joe nô rais zeg'n, hou ainlieks vörk ien stoal (24) zit?" "Doe?" zee'n anner'n, "doe? Wat wolt doe d'r van zeg'n; hester ja nait êns west." "Ik heb er wel west," zee vent, "en ik zulms was dei mooie rieder, dei joe almoal oog'n oetstook'n heb." "Doe?" "Ja, ikke! Kiekt hier ben'n mien priez'n, dei 'k won'n heb en weeje gold en diejemant'n zain, hier heb 'k hand vol en 'k heb nog wel meer as 't nait genôg is." Dat was joe ain verboazing, al verboazing, en dou 't bleek, dat hai wel wat van zien riekdom aan zien ollers en bruirs mitgeev'n wol, kwam er aan de bliedschop hail gain ênd.
Hai lait 'n mooi hoes bouw'n, woarien hai mit zien ollers en bruirs woon'n ging. Maor 't mooiste van zoak was, dat onze halfmalle vent van dei tied of aan nait allain veur allerriekste, maor ook veur allerknapste van dei haile streek hol'n worde.
1. achterlijk. 2. zichzelf. 3. gaven niet veel om hem. 4. gij. 5. zelf. 6. niet veel aan verbeurd. 7. benieuwen. 8. gevaren, gereden. 9. krachtige verzekering: 't is sterven - dood - waar. 10. in de hakken, schertsend voor: in zijn lijf. 11. dat is er. 12. in een wip. 13. ergens. 14. plek, plaats. 15. kleeren. 16. kostbare. 17. zak. 18. ratten. 19. eigenlijk. 20. te voet gaan. 21. voort, weg. 22. pochte. 23. in zijn vuistje gelachen. 24. steel.
D'r was ainmoal 'n boer, dei drei zeuns har. Baaide olste zeuns ging'n deur veur 'n poar bieterhante jonges, maor jongste haitte maor wat achteroet (1) en wat onneuzel. Dat kwam omdat hai hom zuls (2) voak maor wat achteroet hail en maor wat stil was van noatuur. Zien olste bruirs har'n hom nait veul ien reek'n (3), zat'n voak wat over hom oet en mocht'n hom geern, zooas ze maind'n, wat onner 't mous stop'n.
Nô wol 't geval, dat er 's nâchts ien dei boer zien schuur sums 'n roar allarm heurd worde en er ook voak stroo en zoowat weg worde.
Dou legd'n ze met 'nkanner over, dat olste zeun rais wacht hol'n zol, om te zain wat er 's nâchts ien schuur veurvil. Hai trok 's oavens loat ook ien schuur en as ie (4) hom heurd'n, was hai ain dei zuls veur duvel nait verveerd was. Dou 't twaalf uur sloug, heurde hai wat gestommel boet'n schuurdeur'n en dou kwam er 'n stem, dei tot dreimoal tou raip: "Halleluja, vlaig oop'n!" Bie darde keer vloog'n deur'n van zulms (5) oop'n, en, zunner of te wacht'n, wat er verder veurvol, nam vent hak'n op en mouk dat hai boov'n kwam. 's Mörns vertelde hai zien volk wat geval hai d'r mit had har, en dou ze ien schuur ging'n, bleek dat ze ook weer stroo kwiet roakt waz'n.
"Dat zol joe de duvel verdrait'n!" zee tweide zeun, "vannacht is 't mien beurt, den zel ik wel rais oppaz'n." Hai ging 's oavends ien schuur, moar 't laip mit hom ook al niks beter of as mit zien bruir. Om twaalf uur kwam er weer wat drokte bie schuurdeur en worde d'r weer dreimoal achter 'nkanner roup'n: "Halleluja, vlaig oop'n!" Vent ston' veur 't wild as hoas veur trom en naaide oet. Annerdoagsmörns vertelde hai 't geval en zai zag'n dat er ook weer stroo weg word'n was.
"Vannacht zel 't mien beurt wel weez'n," zee darde zeun. Anner'n har'n dei oppazerij van hom nait veul ien reek'n en zai docht'n, dat hai d'r nog wel veul eerder veur omleg'n goan zol as zien bruirs. Maor hai zee: "Loat mie maor geword'n, ik zel mie wel red'n; ik ben nait van kraai'n aan diek scheet'n." Doar worde wat om lacht, maor as hai d'r op ston', môs hai zien zin maor hem'n; d'r was ien als geval nait veul aan bejacht (6) al kwam vent er ook wat van over.
Dou 't oavend worde ging vent ien schuur en kroop onner 'n bos stroo. Mit klokslag van twaalf heurde hai krekt as zien bruirs allarm en gestommel bie schuurdeur en worde d'r weer dreimoal roup'n: "Halleluja, vlaig oop'n!" Vent bleef bedoard onner zien bos stroo zit'n en docht: "'t Zel mie wel rais benei'n (7), woar dat op oetdraai'n zel." Schuurdeur'n vloog'n oop'n en er kwam 'n woag'n ien mit twei mooie peer'n d'r veur en twei hail groote dikke reuz'n d'r op. Reuz'n sprong'n van woag'n of en begund'n d'r stroo op te vörk'n. Zai kwam'n ook bie dat bos, doar vent onner bezied kroop'n was en zunner dat ze 't vernam'n gooid'n ze vent mit 't stroo op woag'n. Vent gaf gain kik en docht: "Loat maor loop'n; 't zel altied wel wat word'n, 'n ventje of 'n moagdje." Dou reuz'n woag'n zoowat vol har'n, ging'n ze d'r zulms ook weer op ... en reed'n te schuur oet. Ain van heur raip dreimoal: "Halleluja, vlaig dicht!" en op slag vloog'n schuurdeur'n achter heur dicht.
Dou ze 'n toerke voar'n (8) har'n, kreeg onze boas onner 't stroo 'n stopnoal, dei d'r bie hom har, en prikte ain van reuz'n ien neers. Reus mainde dat zien kammeroad 't dee en worde kwoad. "Wat donner!" zeeder, "steks mie ien 't gat? Dat môs mie nait weer lap'n, heure?" "Nee!" zee anner, "starmdoodwoar (9) nait, ik dou 't nait, ik zit hier stil." 'n Zetje noa tied gaf hai reus nog rais ain, dei goud aankwam. Reus worde zoo duvels ien hak'n (10), dat hai zien kammeroad, zunner woord, zunner wies, 'n abbedoedas aan kop gaf, dat dei van woag'n oftumelde en op grond te lande kwam.
't Besloug zoo, dat 't woag'nrad krekt over zien kop hên ging, en hai ien 'n oogenblik zoo dood was as 'n pier.
"Zie zoo!" docht vent, "da'ster (11) ain kwiet; nô anner nog." Dou ze weer'n êndje voar'n har'n, kreeg hai zien mes oet buus, kroop hail veurzichtig onner 't stroo weg en snee ien ain woeps (12) anner reus hals oet. Dei prout dou ook nait veul meer teeg'n, maor tumelde zunner ain kik te geev'n, van woag'n of, zien kammeroad achternoa. "Zie zoo!" docht vent, "dat heb 'k netjes lapt; maor woar nô hên mit 't worstje?" Hai was zoo wies dat hai peer'n maor stil heur aig'n gang goan lait; dei zol'n hom altied wel ar'nswoar (13) hên breng'n.
Noa 'n toerke vour'n ze 'n hail groot, duuster bosch ien en dou kwam'n ze bie 'n hool, woar twei dikke, starke iezer'n deur'n veurzat'n. Nô raip vent, krekt zoo as hai 't van reuz'n heurd har, dreimoal achter 'nkanner: "Halleluja, vlaig oop'n!" en jaowel, deur'n van 't hool vloog'n van zulms oop'n en woag'n vour ien 't hool. Op 'n zeker plak (14) bleev'n peer'n van zulms stoan. Vent sprong van woag'n of en keek rais ien 't hool om. Doar zag hai nait meer as van âllens en nog wat: gold, zulver, edelgestaint'n, diejemant'n en jeweel'n, geld, prachtige klair (15); verder peer'n, duroable (16) tuug'n, sweep'n, ien ain woord: âl'ns wat ie maor bedenk'n kon'n en wat joen hart maor begeerde, lag doar maor veur 't griep'n en zoo veul as ie hem'n wol'n.
Vent lait boudel maor stil zoo lêg'n as hai 't von', stook allain maor 'n poar han'n vol rieksdoalers en gol'n wilmtjes ien buus (17), ging te hool oet en kommedairde deur'n weer dicht deur dreimoal: "Halleluja, vlaig dicht!" te roup'n. Dou ging er bedoard noa hoes, woar hai eev'n veur mörntied aankwam. Aan zien volk mouk er wies dat er haile nacht ien schuur zeet'n en niks gain onroad vernoom'n har. Hou dat er weer stroo weg word'n was, kon hai nait zeg'n, röt'n (18) en moez'n zol'n 't wel wegsleept hem'n.
't Trof zoo, dat er ien dei buurt doar ze woond'n achter'nkanner drei harddroaverij'n hol'n word'n zol'n. 't Plân was, dat boer, dei d'r zulms ook harddroavers op noa hil, d'r mit zien baaide olste jonges hên zol. Darde wol ook geern mit, maor doar har'n anner'n 't nait veul op begreep'n. Zien bruirs schoamd'n heur ainliek (l9) wat om, zooas ze zeed'n, mit 'n vent oet te goan, dei van veur'n nait wist dat hai van achter'n leefde, en dei ook nait ainmoal klair har, woarmit hai fersounliek veur'n dâg koom'n kon. Vent nam zien mouder apart, lait heur 'n rieksdoaler zien en zee: "Kiekt, mour, dei is veur joe, as ie moak'n da'k ook hên mag." "Nô," zee zien mour, "goa den maor hên, maor mos mie zörg'n, das om zös uur weer thoes bisse en dat anner'n gain last van die hem'n."
Dat wol vent geern beloov'n, want dat kwam krekt ien zien kroam te pas.
Dou 't tied was ging boer mit zien baaide olste zeuns ien koetswoag'n en jongste mog op bilwoag'n voar'n (20). Onnerweeg'ns ging hai nog eev'n bie 't hool aan.
Boer mit zien baaide jonges kwam'n op harddroaverij aan. D'r was al 'n bult volk bie 'nkanner en d'r waz'n ook verschaid'n peerd'n dei ien boan zol'n. Noa 'n toerke kwam er nog 'n rieder aan, woarvan gain mensch wis hou hai haitte en woar hai vandoan was; maor gain ain har zuk 'n prachtig peerd, zoo'n duroabel tuug en zukke mooie klair as hai. Al'ns blonk van zulver: 't peerd ston' op zulver'n iezers, 't tuug was haildal mit zulver besloag'n en sweep ook, en zien klair blonk'n van zulver'n knoop'n. 't Volk was er almoal vol van. Dou er ien boan kwam, won hai mit zien peerd wied genog pries. Dou 't ried'n doan was en hai zien pries ien ontvangst noom'n har, trok hai al hail gouw of.
Om zös uur kwam jongste zeun van boer thoes, zooas hai zien mour beloofd har. Hai vertelde zien mouder wat van harddroaverij, dat 't zoo mooi west har, dat er 'n bult volk bie 'nkanner was, en zoo meer. 'n Poos loater kwam boer mit anner baaide jonges thoes. Dei har'n hoast nar'ns anners over te proat'n as over dei mooie rieder dei pries won'n har. Dat was wied genôg 't mooiste west van haile harddroaverij, dat môz'n ze zain hem'n.
Annerdoags was er 'n tweide harddroaverij. Boer en zien baaide olste jonges ging'n d'r weer mit 'nkanner hên en jongste wis ook weer veur 'n rieksdoaler van zien mouder gedoan te krieg'n, dat hai hên mog, as hai mouk dat er om zös uur weer thoes was en oppaste dat zien voader en bruirs hom nait zag'n.
Dou harddroaverij beginn'n zol, was dei rieder dei 't veurige dag won'n har d'r ook weer. Maor nô harder nog veul mooier peerd en wat veurige dag van zulver was, was nô van kloar loeter gold. Ien boan ging zien peerd d'r ver genog mit deur. Hai bleef anner peer'n wel 'n halve boanslengte veur. Dou 't ofloop'n was, stook er zien pries ien buus en ging weer vô't (21).
Jongste zeun kwam op tied thoes en dee zien mouder verslag van harddroaverij. Zien voader en bruirs har'n hom nait zain. Loater kwam'n dei zulms ook thoes en zat'n weer haildal vol van dei mooie rieder. Dat was 'n pracht west; zoo wat har ie nog nooit van joen levent zain.
Volg'nde dag was er veur darde keer harddroaverij. 't Ging weer krekt as baaide veurige doag'n. Boer ging mit zien olste jonges en jongste kreeg weer verlof van zien mouder om op zien aig'n holtje te goan. Dei mooie rieder was ook weer op 't appèl. Maor wat veurige keer'n zulver of gold west har, was nô kloare diejemant'n. Zoo'n pracht en heerliekhaid har ie nog nooit zain. 't Volk was er almoal vol van en elk veur anner wol er 't dichtste bie weez'n, om d'r meer van te zain as 'n anner. Hai won weer pries en trok of.
Boers jongste zeun kwam weer om zös uur thoes en dee zien mouder verslag van harddroaverij. 'n Toerke noa tied kwam'n anner'n d'r ook aanzet'n en dei ging'n borst allervreeselkst hoog van dei mooie rieder. Ain raip er harder van as anner, en ain van jonges broaskede (22) d'r nait zunig op, dat hai 'n tikje kreeg'n har mit dei mooie rieder zien sweep en stelde hom aan as of hai doardeur allain vrei wat veurnoamer word'n was as zien anner bruir.
Jongste bruir har d'r eerst maor 't swieg'n tou doan en ienwendig wat kniffeld (23) over 't gepoch en gesnar van zien bruirs. Ien 't ên zee hai hail bedoard en mit 'n effen gezicht: "Zel ik joe nô rais zeg'n, hou ainlieks vörk ien stoal (24) zit?" "Doe?" zee'n anner'n, "doe? Wat wolt doe d'r van zeg'n; hester ja nait êns west." "Ik heb er wel west," zee vent, "en ik zulms was dei mooie rieder, dei joe almoal oog'n oetstook'n heb." "Doe?" "Ja, ikke! Kiekt hier ben'n mien priez'n, dei 'k won'n heb en weeje gold en diejemant'n zain, hier heb 'k hand vol en 'k heb nog wel meer as 't nait genôg is." Dat was joe ain verboazing, al verboazing, en dou 't bleek, dat hai wel wat van zien riekdom aan zien ollers en bruirs mitgeev'n wol, kwam er aan de bliedschop hail gain ênd.
Hai lait 'n mooi hoes bouw'n, woarien hai mit zien ollers en bruirs woon'n ging. Maor 't mooiste van zoak was, dat onze halfmalle vent van dei tied of aan nait allain veur allerriekste, maor ook veur allerknapste van dei haile streek hol'n worde.
1. achterlijk. 2. zichzelf. 3. gaven niet veel om hem. 4. gij. 5. zelf. 6. niet veel aan verbeurd. 7. benieuwen. 8. gevaren, gereden. 9. krachtige verzekering: 't is sterven - dood - waar. 10. in de hakken, schertsend voor: in zijn lijf. 11. dat is er. 12. in een wip. 13. ergens. 14. plek, plaats. 15. kleeren. 16. kostbare. 17. zak. 18. ratten. 19. eigenlijk. 20. te voet gaan. 21. voort, weg. 22. pochte. 23. in zijn vuistje gelachen. 24. steel.
Onderwerp
AT 0530 - The Princess on the Glass Mountain 
AT 0530 - The Princess on the Glass Mountain 
ATU 0530 - The Princess on the Glass Mountain.
ATU 0530 - The Princess on the Glass Mountain.
Beschrijving
Bij een boer met 3 zonen, waarvan de jongste onnozel is, wordt 's nachts het stro gestolen. De oudsten waken vergeefs, maar de jongste wordt met het stro door de reuzen op de wagen geladen en meegenomen, maar onderweg weet hij de reuzen te doden en komt met de wagen bij hun hol, dat hij met de spreuk van de reuzen ("Halleluja, vlieg open!") opent. Met de daar aanwezige paarden en kleren doet hij onherkenbaar mee aan de harddraverij, wint driemaal (in zilver, goud en diamant) en maakt zich dan aan zijn familie bekend, met wie hij zijn rijkdom deelt.
Bron
G.J. Boekenoogen 'Nederlandse sprookjes en vertelsels' in: Volkskunde 13 (1901), pp. 114-118 N°2
Motief
G346 - Devastating monster.
G346 - Devastating monster.
H1471 - Watch for devastating monster.
H1471 - Watch for devastating monster.
L10 - Victorious youngest son.
L10 - Victorious youngest son.
Commentaar
ca. 1875
The Princess on the Glass Mountain
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20