Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

CLUCHT008

Een mop (kluchtboek), 1554

Hoofdtekst

Die .VI. cluchte.

Wy lesen van eenen leeuwe de twe sonen hadde die hi besteden woude. Ende gaf elcken een vrouwe ende elcken een wout daer mede ende dry leeringen. Die souden si soe langhe zy leefden onthouden. 'Ten eersten,' seyde hy, 'verblijt u, lieve kinderen, want alle dieren zijn u onderdanich. Maer wacht u alleen vor den mensche ende en vecht niet met hem, want in stercheyt gaet hy alle dieren te boven. Ten .II., soe suldy vrede onderhouden met uwen ghebueren. Ten derden, houdt de woorden in eeren dye ick u gegeven hebbe, opdat die dieren die by u zijn te meer menichfuldighen. Is 't dat ghy dese dry dinghen onderhout, so en sal 't u nymmermeer qualijck gaen.' Daerna storf de oude leeuwe ende worden begraven. Die oude soone leefde na de leere zijns vaders, maer de jonghe begost met die te kyven ende te vechten die bi woonden. Op eenen tijt hadde hem zijn huysvrouwe ende die andere gram ghemaect, dat hy die dieren in 't wout overviele ende veel verworchden. Ende als die andere dieren dat ghewaer werden, vloden si alle van hem. Dat mercte hy eens. Ende woude zijnen broeder besoecken. Ende als hy tot hem quam, seyde tot hem: 'Lieve broeder, hoe come 't dat ghi soe rijck wordt ende ic so arme.' Hi antwoorden: 'Ick houde ons vaders leere, maer ghy en wout se niet. Ghy kijft ende vecht met die bi u woonen ende hebt dat wout onteert, daerom wijcken die dieren van u.' Ende leyden hem so in zijn wout ende thoonde hem zijn wesen. Ende als si alzo in 't wout quamen, saghen si dieren daer gaen met groote cudden. Ende als si langhe herwaers ende derwaers ghegaen hadden, saghen eenen jagher dye sijn net op sperde om dat wiltbraet te vanghen. Doen sprack die jonghe leeu tot sinen broeder: 'En siet ghi niet dien boer daer gaen om u scade te doen? Loopt ende verschuert hem!' Hi antwoorden: 'Ons vader heeft ons gheleert dat wy metten menschen nyet te doen en souden hebben, maer hem in sinen vreede laten.' Die jonghe leeuwe seyde: 'Wildi ghansche uwe stercheyt vergeten om een woort dat een oude leeu heeft ghesproken, die half versuift was? Ick wil gaen ende hem verschueren!' Ende met dien dat hy onversichtelijcken daer henen liep, viel hi in die stricken ende in dat nette dat die jagher ghespandt hadde ende worde alzo ghedoot.

Onderwijsinghe.
Aldus synder sommighe kinderen die den raet van haren ouders versmaden. Ende verdoen alle wat si van haer geërft hebben. Ende men siet huer toe ende si vinden medeghesellen die huer helpen totdat si totten staet des verloren soens comen, die oock zijns vaders leer verachten. Daer was te VENEGIEN een rijck borger de een soen tot eenen dronckaert hadde, die altijt vol was. Op een tijt quam die vader met andere raetscheeren uut den raet in een huys, daer een droncken man op een venster ontdect ende gansch bloot lach. Ende iegelijc bespotten hem. Die goede vader ghedacht: 'Sach u sone desen dronckenen man hier so schandelijck ende verachtelijc liggen, hi soude hem beteren ende hem daer voor hoeden', ende seynden daerom sinen knecht tot hem. Ende als die soen nu quam, predicten hem ende straften hy hem, dat hi hem wachten soude voor dat drincken. Als hi hem langhe vermaent hadde, begost hem te dorsten ende sprack tot die die daer stonden: 'Waer tapt men so goeden wijn daer hi so droncken worden is, dat ick oock derwaerts mocht gaen.'

Beschrijving

Een leeuw geeft zijn twee zonen elk een vrouw, een bos en drie goeden adviezen: 1) blijf uit de buurt van mensen, want die zijn sterker dan alle andere dieren; 2) bewaar de vrede met uw boeren; 3) onthoud wat ik gezegd heb. De oude leeuw sterft en de oudste van de twee leeft volgens zijn richtlijnen, de jongste echter maakt met iedereen ruzie, met als gevolg dat hij verarmt. Als hij met zijn oudere broer gaat praten, ziet hij een jager lopen. Tegen het advies van zijn oudere en wijzere broer in, wil hij de jager te lijf maar valt zo in de strik die gespannen was.
Een vader in Venetië had een zoon die dronk. Op een dag komt hij in een gelegenheid waar een dronken man ontbloot op de grond ligt. Hij laat zijn zoon komen in de hoop dat deze aanblik hem afschrikt en onderhoudt hem. De zoon echter krijgt dorst van al dat gepraat en vraagt aan de omstanders waar de goede wijn getapt wordt, waarvan die man zo dronken geworden is.

Bron

H. Pleij, J. van Grinsven, D. Schouten & F. van Thijn: Een Nyeuwe Clucht Boeck. Een zestiende-eeuwse anekdotenverzameling. Muiderberg 1983.

Commentaar

1554
Bron: Pauli, Schimpf und Ernst 20 & 21.

Naam Locatie in Tekst

Venetië    Venetië   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:22