Hoofdtekst
Van eenen sotten boer.
Een seer rijcke weduwe hadde eenen eenigen sotten soon van botten ende bestelijcken verstande, diewelck in sine gebuerte een edele dochter so lief hadde dat hi se ten houwelijcke begeerden. Die ouders van der maecht, al was 't dat si edel waren, sy en waren niet rijck, waerdoor sy gedrongen worden den sotten boer om synder rijckdommen wil ghehoor te gheven ende sine bede te verhooren. Ende die moeder van desen sot, kennende sine sotheyt ende ongeschictheyt van manieren, dede alle neersticheyt dye se cost oft mochte om hem te onderwijsen hoe hi hem houden soude. Als hi die maecht eerst mael vrijde, so scanck sy hem een paer fijnder hantschoenen, dwelc hi terstont aen die hant trock ende door den regen mede thuys quam, waer af hem die moeder berispende, seyde: 'Ghi sout die hantschoenen schoon gehouden hebben ende in uwen snutdoec gewonden hebben ende in uwen boesem gesteken.' Daerna is hi wederom bi die maecht gecomen ende si heeft hem doen in 't wechgaen eenen valc gesconcken, denwelcken hi (sijns moeders leer gedachtich) in sinen snutteldoec gewonden heeft ende also in den boesem gesteken. Ende als hi thuys comen is ende heeft der moeder zijn gift willen toonen, heeft hi eenen doyen valc uuten boesem ghetogen, waer af hem die moeder wederom gestraft heeft ende seyde: 'Ghi soudet hem op u hant gedragen hebben.' Als hi te derden by die maecht quam, want hy die hantschoenen noch den valc niet geacht en hadde, schanc si hem een seve. Die droech hi so op syn hant gelijc hi eenen valc behoorden te doen. Ende die moeder, wanhopende dat dit houwelijc niet toe gaen en soude, omdat die dochter dese ongeschiectheyt van haren soone wel mercten, beval si hem thuys ende dat hi stil wesen soude ende niet selsaem aenstellen. Ende si ghinc totten ouders ende spraecken dat den dach van der bruyloft gheleet soude worden. Ende doen die moedere wech was, doen ghinck hi in den kelder ende willende wijn tappen, liet hi 't geheel vat uutloopen, dwelcke, omdat die moeder niet sien en soude, bestroeiden hy 't al met veel meels. Daernae, comende in 't achterhuys, ghelijc hy roekeloos in quam, so verschricten daer af een gansch die daer sadt en brueden. Ende riep gag, gag, gag, waeruut hi verstont dat sy hem dreychden ende dat sy 't clappen soude dat hi in den kelder hadde bedreven. Ende nam die gans ende dooden se. Ende stac hemselven in een ton honichs ende nam die pluymen van cussens ende bedden ende cleefden die aen 't honich ende aen syn lyf ende ghinck bepluympt op die eyeren sitten brue[de]n. Ende doen die moeder thuys quam, ende aen die duer clopten, doen antwoorden hi ghelijck die gans: 'Gag, gag, gag.' Ten lesten, door veel dreyghens ende kyvens, liet hij se in. Naer der moeder soude terstont die vryersse volghen, so sach se allensins door die vingher ende onderwees hem hoe dat hy hem houden soude als si comen soude, te weten: vriendelijck aensien ende somtijts een oochsken toeworpen. Doen ghinc hy ende stack den schapen die ooghen uut. Ende doen se quam, warp hi haer somtijts van dien oogen één toe, dat hadde hi alsoo verstaen, dat men so ooghen toeworpen soude. Niettemin, die rijcdom, den besten bandt der liefden, hevet houwelijc ghevordert. Dwelc wie dat se heeft, dien brengt si mede eeldom, stoutheyt, wysheyt ende alle andere gaven.
Een seer rijcke weduwe hadde eenen eenigen sotten soon van botten ende bestelijcken verstande, diewelck in sine gebuerte een edele dochter so lief hadde dat hi se ten houwelijcke begeerden. Die ouders van der maecht, al was 't dat si edel waren, sy en waren niet rijck, waerdoor sy gedrongen worden den sotten boer om synder rijckdommen wil ghehoor te gheven ende sine bede te verhooren. Ende die moeder van desen sot, kennende sine sotheyt ende ongeschictheyt van manieren, dede alle neersticheyt dye se cost oft mochte om hem te onderwijsen hoe hi hem houden soude. Als hi die maecht eerst mael vrijde, so scanck sy hem een paer fijnder hantschoenen, dwelc hi terstont aen die hant trock ende door den regen mede thuys quam, waer af hem die moeder berispende, seyde: 'Ghi sout die hantschoenen schoon gehouden hebben ende in uwen snutdoec gewonden hebben ende in uwen boesem gesteken.' Daerna is hi wederom bi die maecht gecomen ende si heeft hem doen in 't wechgaen eenen valc gesconcken, denwelcken hi (sijns moeders leer gedachtich) in sinen snutteldoec gewonden heeft ende also in den boesem gesteken. Ende als hi thuys comen is ende heeft der moeder zijn gift willen toonen, heeft hi eenen doyen valc uuten boesem ghetogen, waer af hem die moeder wederom gestraft heeft ende seyde: 'Ghi soudet hem op u hant gedragen hebben.' Als hi te derden by die maecht quam, want hy die hantschoenen noch den valc niet geacht en hadde, schanc si hem een seve. Die droech hi so op syn hant gelijc hi eenen valc behoorden te doen. Ende die moeder, wanhopende dat dit houwelijc niet toe gaen en soude, omdat die dochter dese ongeschiectheyt van haren soone wel mercten, beval si hem thuys ende dat hi stil wesen soude ende niet selsaem aenstellen. Ende si ghinc totten ouders ende spraecken dat den dach van der bruyloft gheleet soude worden. Ende doen die moedere wech was, doen ghinck hi in den kelder ende willende wijn tappen, liet hi 't geheel vat uutloopen, dwelcke, omdat die moeder niet sien en soude, bestroeiden hy 't al met veel meels. Daernae, comende in 't achterhuys, ghelijc hy roekeloos in quam, so verschricten daer af een gansch die daer sadt en brueden. Ende riep gag, gag, gag, waeruut hi verstont dat sy hem dreychden ende dat sy 't clappen soude dat hi in den kelder hadde bedreven. Ende nam die gans ende dooden se. Ende stac hemselven in een ton honichs ende nam die pluymen van cussens ende bedden ende cleefden die aen 't honich ende aen syn lyf ende ghinck bepluympt op die eyeren sitten brue[de]n. Ende doen die moeder thuys quam, ende aen die duer clopten, doen antwoorden hi ghelijck die gans: 'Gag, gag, gag.' Ten lesten, door veel dreyghens ende kyvens, liet hij se in. Naer der moeder soude terstont die vryersse volghen, so sach se allensins door die vingher ende onderwees hem hoe dat hy hem houden soude als si comen soude, te weten: vriendelijck aensien ende somtijts een oochsken toeworpen. Doen ghinc hy ende stack den schapen die ooghen uut. Ende doen se quam, warp hi haer somtijts van dien oogen één toe, dat hadde hi alsoo verstaen, dat men so ooghen toeworpen soude. Niettemin, die rijcdom, den besten bandt der liefden, hevet houwelijc ghevordert. Dwelc wie dat se heeft, dien brengt si mede eeldom, stoutheyt, wysheyt ende alle andere gaven.
Beschrijving
Een rijke weduwe had een oliedomme, zotte zoon. Deze wilde graag trouwen met een arm edel meisje. De moeder probeerde hem goed gedrag bij te brengen, maar dat mislukte jammerlijk. Ondanks al zijn geblunder vergaf het meisje hem. Het huwelijk werd toch bevorderd dankzij zijn rijkdom: want die brengt alle andere gaven met zich mee.
Bron
H. Pleij, J. van Grinsven, D. Schouten & F. van Thijn: Een Nyeuwe Clucht Boeck. Een zestiende-eeuwse anekdotenverzameling. Muiderberg 1983.
Commentaar
1554
Bron: Bebel, 1, 26
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22