Hoofdtekst
Jan en Griet wienen och sa earm. Hja hienen gjin iten mear foar de bern en gongen der op út om hwat op to skoaijen. Doe kommen se yn Visvliet, by in boer. Dêr koenen se de jouns wol mei waerm ite en se mochten dêr ek wol sliepe yn 't hea.
Foardat it oan 't iten ta wie sei Jan tsjin Griet:
"Nou matst der om tinke datst dyn fatsoen hâldst aenst." Hwant Griet wie in gewant great frommis en koe Aken en Keulen op. As dy ienkear de leppel yn 'e hân hie wist hja net fan ophâlden. Hja praetten ôf, Jan soe har even in stjitsje tsjin 'e foet jaen as him tochte dat se genôch hawn hie. Dan soe Griet ophâlde mei iten.
Mar der lei in grouwe houn ûnder 'e tafel. En doe't hja noch mar in kromke hawn hie trape dy har op 'e teannen.
Griet lei fuort de leppel del.
Doe moesten se noch sûpenbrij ha. Griet tocht: as ik dêr dan tominsten goed sêd fan krije kin, dan ha 'k dochs hwàt hawn. Mar ek doe trape de houn har op 'e foet, dat Griet hâldde wer op.
Doe't Jan en Griet dy nachts yn 't strie leinen, sei se tsjin Jan: "Dû hast moai oan 'e gong west; my hjir mei de honger yn 'e hals lizze to litten. Hoe koestû my sa gau op 'e teannen traepje? Ik hie ommers noch suver neat yn 'e mage?"
"Ik ha dy noait op 'e teannen trape", sei Jan. Op 't lêst hienen se yn 'e gaten dat de houn it dien hie.
Griet sei: "Ik krij sa net in wink yn 'e egen. Ik gean út it strie en nei de keuken ta. Dêr is noch genôch om to iten."
"Mast oppasse," sei Jan, "en fret de jonge katten net op, hwant dû bist sa gulzich."
Griet gong nei de keuken ta en in skoft letter kom se werom.
"Hast de jonge katten der net by opiten, wol?" frege Jan.
"Dat wit ik net," sei Griet, "mar it kin bêst sa wêze. It wie al rûch en toar."
"O heden," sei Jan, "dan meije wy wol meitsje dat wy hjir wei komme, hwant dy lju binne sa mâl mei de jonge katten."
Doe binne se hals oer de kop ta de doar út flein. Griet wie sa izersterk, dat dy naem yn 'e flecht de boppedoar mei.
Doe't se in eintsje roan hienen seagen se hwat oankommen. Dat liken wol rovers to wêzen, en dêr hienen se it net op stean, dat hja klommen yn in beam. Griet naem de doar mei.
De rovers gongen krekt ûnder dy beam sitten to jildtellen.
Griet sei tsjin Jan: "Ik mat sa noadich pisje."
De rovers krigen dat op har dak en seinen: "Wij krijgen hemels water."
Mar Griet wie fan al dat iten yn 'e loop rekke en sei tsjin Jan: "Nou mat ik èk noch skite."
Doe seinen dy rovers: "Er valt ook mosterd."
Wer in skoft letter sei Griet: "Ik kin de doar net langer hâlde." Doe liet se de doar falle boppe op 'e rovers. De rovers waerden sa kjel, dat se naeiden hurd út en lieten it jild allegear lizze. Mar doe kamen Jan en Griet gau út 'e beam en naderen it jild.
Hja moesten twa en in heal ûre gean om thús to kommen.
Doe't se yn har klinte oankamen sieten der in stik of seis berntsjes om 'e hurddobbe. Dy hienen honger, mar Griet sei:
"Stil mar berntsjes, hjir is jild, gean dêr mar gau mei nei de bakker ta." Hwant, al wie 't noch nacht, foar jild stienen de bakkers altyd klear. Doe't se werom kamen koenen se har sêd ite.
Foardat it oan 't iten ta wie sei Jan tsjin Griet:
"Nou matst der om tinke datst dyn fatsoen hâldst aenst." Hwant Griet wie in gewant great frommis en koe Aken en Keulen op. As dy ienkear de leppel yn 'e hân hie wist hja net fan ophâlden. Hja praetten ôf, Jan soe har even in stjitsje tsjin 'e foet jaen as him tochte dat se genôch hawn hie. Dan soe Griet ophâlde mei iten.
Mar der lei in grouwe houn ûnder 'e tafel. En doe't hja noch mar in kromke hawn hie trape dy har op 'e teannen.
Griet lei fuort de leppel del.
Doe moesten se noch sûpenbrij ha. Griet tocht: as ik dêr dan tominsten goed sêd fan krije kin, dan ha 'k dochs hwàt hawn. Mar ek doe trape de houn har op 'e foet, dat Griet hâldde wer op.
Doe't Jan en Griet dy nachts yn 't strie leinen, sei se tsjin Jan: "Dû hast moai oan 'e gong west; my hjir mei de honger yn 'e hals lizze to litten. Hoe koestû my sa gau op 'e teannen traepje? Ik hie ommers noch suver neat yn 'e mage?"
"Ik ha dy noait op 'e teannen trape", sei Jan. Op 't lêst hienen se yn 'e gaten dat de houn it dien hie.
Griet sei: "Ik krij sa net in wink yn 'e egen. Ik gean út it strie en nei de keuken ta. Dêr is noch genôch om to iten."
"Mast oppasse," sei Jan, "en fret de jonge katten net op, hwant dû bist sa gulzich."
Griet gong nei de keuken ta en in skoft letter kom se werom.
"Hast de jonge katten der net by opiten, wol?" frege Jan.
"Dat wit ik net," sei Griet, "mar it kin bêst sa wêze. It wie al rûch en toar."
"O heden," sei Jan, "dan meije wy wol meitsje dat wy hjir wei komme, hwant dy lju binne sa mâl mei de jonge katten."
Doe binne se hals oer de kop ta de doar út flein. Griet wie sa izersterk, dat dy naem yn 'e flecht de boppedoar mei.
Doe't se in eintsje roan hienen seagen se hwat oankommen. Dat liken wol rovers to wêzen, en dêr hienen se it net op stean, dat hja klommen yn in beam. Griet naem de doar mei.
De rovers gongen krekt ûnder dy beam sitten to jildtellen.
Griet sei tsjin Jan: "Ik mat sa noadich pisje."
De rovers krigen dat op har dak en seinen: "Wij krijgen hemels water."
Mar Griet wie fan al dat iten yn 'e loop rekke en sei tsjin Jan: "Nou mat ik èk noch skite."
Doe seinen dy rovers: "Er valt ook mosterd."
Wer in skoft letter sei Griet: "Ik kin de doar net langer hâlde." Doe liet se de doar falle boppe op 'e rovers. De rovers waerden sa kjel, dat se naeiden hurd út en lieten it jild allegear lizze. Mar doe kamen Jan en Griet gau út 'e beam en naderen it jild.
Hja moesten twa en in heal ûre gean om thús to kommen.
Doe't se yn har klinte oankamen sieten der in stik of seis berntsjes om 'e hurddobbe. Dy hienen honger, mar Griet sei:
"Stil mar berntsjes, hjir is jild, gean dêr mar gau mei nei de bakker ta." Hwant, al wie 't noch nacht, foar jild stienen de bakkers altyd klear. Doe't se werom kamen koenen se har sêd ite.
Onderwerp
AT 1691 - "Don't Eat too Greedily." 
AT 1691 - "Don't Eat too Greedily." 
ATU 1691 - The Hungry Clergyman
ATU 1691 - The Hungry Clergyman
Beschrijving
Een arme man en vrouw met kinderen mogen met een boer mee-eten en in het hooi slapen. Ze spreken af dat de man de vrouw tegen de benen zal trappen als ze te gulzig is. Er blijkt een hond te zijn die na een hap al langs haar benen strijkt. Met een rammelende maag besluit ze die nacht naar de keuken te gaan op zoek naar eten. Ze heeft per ongeluk de jonge katjes gegeten, dus ze vluchten het huis uit, met deur en al. Onderweg komen ze rovers tegen die hun buit tellen. De man en vrouw zijn net op tijd in een boom geklommen. Als de vrouw moet plassen, zeggen de rovers: het regent hemels water. Dan moet ze poepen en zeggen ze: nu valt er mosterd uit de hemel. Als ze vervolgens de deur op hun hoofd laat vallen, worden ze bang en rennen hard weg, het geld achterlatend. Het echtpaar neemt het geld mee naar huis en treft daar de hongerige kinderen aan, die het geld meekrijgen om bij de bakker brood te halen.
Bron
Collectie Jaarsma, verslag 1027, verhaal 6 (archief Meertens Instituut)
Commentaar
26 mei 1973
"Don't eat too Greedily".; AT 1653: The Robber under the Tree; AT 1653A: Guarding the Door
Naam Overig in Tekst
Jan
Jan
Griet
Griet
Visvliet
Visvliet
Naam Locatie in Tekst
Aken
Aken
Keulen
Keulen
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21