Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

ZEEUW389 - Pietsjen de Smid

Een sprookje (boek), 1923 - 1932

Hoofdtekst

Pietsjen de Smid

Toen-'a' Pietsjen de Smid nog na' 't school ging, kreegt-ij altijd veel slages van de mêêster. Op 'ne keer wiert er ij kwaad om, in ij gong na de smid in ij vroog, oft de smid 'm 'nen ijzere staf wou maken. De smid die zee, da' Pietsjen die toch nie kost dragen, maor Pietsjen die docht dad et wè gaan zou, in ij ouden-nie op of nie af, voor 'at de smid 'm nen ijzere staf gemaakt aai.
De staf was a' gauw klaar, en a'te mêêster 'm wêêr wou slaan, pakten-ij zijne staf in ij sloogt de mêêster dôôd.
Dan liept-ij weg, want ij docht, dat de polisie 'm zou vangen. IJ was nog nie lank aan 't gaan, 'at ij 'ne jager tegenkwam die 'ad aan 't jagen was. Pietsjen die vroog: "Ga-je mee?"
De jager zee' van ja.
Toen 'an ze 'n entsje gegaan aaien, kwamen ze 'ne mulder tegen, die 'a' mee zijnen neus wind aan 't maken was. Pietsjen die vroog: "Ga je mee, mijnen vriend?" In de mulder zee' van ja.
Toen 'an ze weer 'n entsje gegaan aaien, kwamen ze 'nen 'ardlôôper tegen, die liep achter 'nen 'aas, maar ij kost 'm nie krijgen.
Pietsjen die vroog: "Ga je mee, mijnen vriend?" In den 'ardlooper zee' van ja. Toen 'an ze weer 'n entsje gegaan aaien, kwamen z'aan een klein 'uisken. Ze gongen d'r in, in ze zagen da' d'r geweren in revolvers 'ongen. "Ziezôô," zee Pietsjen de Smid, "nou emmen 'n 'uis, in nou game jagen."
Maar de jager mocht 1) tuisblijven, in et eten klaar maken. In 'att eten klaar was, dan mocht-ij bellen dan kosten d'andere 't ôôren.
De jager bleef allêên tuis in d'andere gongen weg.
't Was rond ellef uren, dan kwamt er 'n klein manneken binnen.
Die zee: "E, da's koud, ee baas!"
—"Ja, 't is zeker koud."
—"Zou-de-mij nie aan ne luusfjer kunnen 'elpen?"
—"Zeker, mijnen vriend."
De jager gaft 'm 'ne luusfjer, 't manneke stakt 'm aan in op de zelde moment gaft-ij de jager 'ne slag in zijne nek, dat ij in bezwilt 2) lag.
Toen 'att middag wier, zeet de mulder: "Daar 'ôôr nie' gebeld, wa' zout er nou zijn?" Ze gongen naar 'uis, maar 't eten was nie' klaar. Ze vrogen oe-of 't kwam, dat-ij-nie' gebeld aai, maar de jager zee. "Ge zou ôôk wè nie' bellen."
—"'k Za 'k ik merren 3) wel 's tuiswachten," zeet de mulder.
Da' was goed. Den anderen dag wachtte-n-de mulder tuis, in d'andere gongen jagen.
t Was wêêr rond ellef uren, 'at da' zelde manneke daor wêêr was.
IJ zee: "E, da's koud, ee baas!"
—"Ja, mijnen vriend, 't is zeker koud."
—"Zou-de mij nie aan ne luusfjer kunnen 'elpen?"
—"Ja, mijnen vriend," zeet de mulder.
Het ventsjen schreepte-n-de luusfjer aan, in de mulder kreeg ne slag in zijnen nek, dat ij in bezwilt lag.
Toen 'att middag was, was 't eten nog nie klaar, in ij belde-n-nie. Den 'ardlôôpere zee: "IJ beld ook nie."
—"Ja, gij zou ôôk nie bellen," zeet de jager.
—"Nêêë, da' zou-de dan maar 'es zien."
Toen 'an ze tuiskwamen, vrogen ze aan de mulder: "Oe kom et da' ge nie' gebeld èt?"
—"Ja, gij zou ook wè nie bellen," zeet de mulder.
—"'k Zal ekik* merren 's tuisblijven," zeet den 'ardlôôper.
Da' was goed. Den 'ardlôôper bleef tuis, in d'andere gongen jagen. 't Was wêêr rond ellef uren, 'at da' manneken kwam. In ij zee:
—"E, da's koud, ee baas!"
—"Ja, mijnen vriend, 't is zeker koud."
—"Zou-de-mij nie aan ne luusfjer kunnen 'elpen?"
—"Zeker, mijnen vriend." — Het manneken schreepte'n-'m aan, in den 'ardlôôper kreeg 'nen slag in zijnen nek, dat ij in bezwilt lag.
Toen-att middag was, wiert er wêêr nie' gebeld.
Pietsjen de Smid zee: "Nou 'ôôrt er wêêr nie' gebeld. In 'an ze tuiskwamen, vroogt-ij direkt: "Oe kom 'et da'-ge nie' gebeld 'et?"
—"Ja, gij zou ôôk wè nie bellen."
—"Nêêë, da' zulde 's zien," zee Pietsjen, "'k zal ekik merren 's tuiswachten."
—"Ja, gij zij 'wel dood," zeeën d'andere. Maar ze vonnen 't toch goed.
Den anderen dag bleef Pietsjen de Smid tuis, in d'andere gongen jagen. Toen 'an z'in den bos waren, vroogt de jager aan d'andere.
—"Et da' ventsjen bij ulder ook gewist?"
—"Bij mijn wel," zeet de mulder.
—"Bij mijn ook," zeet den 'ardlôôper.
—"Zou Pietsjen de Smid bellen?"
—"Da' peis ik nie'."
't Was wêêr rond ellef uren, 'at da manneken bij Pietsjen binnenkwam. IJ zee: "E, da's koud, ee baas!"
—"Ja, mijnen vriend, 't is koud."
—"Zoude mij nie aan 'ne luusfjer kunnen 'elpen?"
—"Ier," zee Pietsjen, "daar è-je ne luusfjer," in ij sloog 't manneken mee' zijnen staf, dad-et bloed uit zijnen kop dripte-n. 't Manneken liep 'ard weg.
Toen 'att middag was, belde-n Pietsjen, in ze kwamen alle drie eten. Toen-'an ze g'eten aaien, zee Pietsjen:
—"Kom, wij ganen 't manneken zoeken."
Ze gingen weg, in ze volgden 't speur van 't bloed tot in den bos. Daar vonnen ze 'nen stêên, waar 'att bloed inliep, in op dieën steen stong geschreven:
"Hier onder
is het wonder."
Ze lichtten 'm op, in ze zagen 'n klein mandsjen aan 'nen kittink 'angen, in in da' mandsjen 'ong 'n belleken.
Ze zeeën: "Wie gaat er 't êêst in?"
—"Ik," zeet de jager.
—"In a-ge nie' wijer durft, dan moe-je bellen, dan trekke-m ou op."
De jager ging in 't mandsjen zitten, maar ij was nog nie wijd, 'at ij belde-n. Ze trokken 'm op, in ij aai niks gezien.
—"Nou za'kik 'r 's ingaan," zeet den mulder. Maar ij kwam nie' veel wijer dan de jager, in ij aai ook niks gezien.
—"'k Zal ekik 'r 's ingaan," zeet den 'ardlôôper. Maar ij kwam nie' veel wijer dan de mulder, in ij aai ook niks gezien.
—"Nou is 't mijn burt," zee Pietsjen. IJ gong in 't mandsjen zitte in ij liet 'm zakken tot op den grond. Daar zagt ij 'n plaats 4) daa'an êêl veel wilde bêêsten in waren, in in 'nen 'oek zat 't manneken.
—"Zij-je-gij da' manneken, die 'a bij mijn aan de deur gewist èt?
—"Ja," zee 'et manneken.
—"Ah, dan moe-je mijn al de kamers laten zien, anders slaan-ik ou dôôd." Het manneken liet 'm alles zien.
—"In nou mag ik laien, da'-ge nôôit nie' meer bij mij zul' kommen."
't Manneken beloofde-n 't, in Pietsjen de Smid gong in 't mandsjen zitten, ij belde-n, in ze trokken 'm op.
—"Wad è-je gezien?" vrogen ze.
—"Zôö veel, dan 'k 'et nie' kan vertellen, 'k zal 't ulder tuis wel vertellen." Ze kwamen nog net voor den donkeren tuis. In 't vervolg gongen z'altijd jagen, in om de burt bleeft er êênen tuis, maar z'aaien nooit geen last nie' meer van da' manneken. Daar wier altijd gebeld, in 't eten was altijd op tijd klaar.


*lett. elik. 1. Moest. .2. In zwijm. 3. Morgen. 4. Vertrek.

Onderwerp

AT 0301B - The Strong Man and his Companions    AT 0301B - The Strong Man and his Companions   

ATU 0301 - The Three Stolen Princesses.    ATU 0301 - The Three Stolen Princesses.   

Beschrijving

Pietje de Smid wordt veel door zijn meester geslagen. Op een dag neemt hij wraak met een ijzeren staaf. De meester is op slag dood en Pietje vlucht weg voor de politie. Hij komt onderweg een jager, een molenaar en een hardloper tegen, die met hem meegaan. Ze komen aan bij een huisje vol geweren. Een (de jager) zal thuisblijven om te koken terwijl de anderen jagen en door een belletje laten weten dat het eten klaar. Om 11 uur komt er een mannetje dat om een lucifer vraagt. Als de jager die geeft slaat het mannetje hem bewusteloos. Dit herhaalt zich bij de molenaar en de hardloper. Maar als Pietje ten slotte thuisblijft is hij het mannetje te snel af en slaat het neer. Als Pietje zijn metgezellen belt voor het eten volgen ze het bloedspoor en vinden een ingang onder de grond met een mandje en een belletje. De eerste drie durven niet ver te gaan, maar Pietje komt bij het mannetje en waarschuwt hen nooit meer lastig te vallen. Voortaan kunnen ze altijd rustig jagen terwijl een van hen in het huisje het eten kookt.

Bron

J.R.W. en M. Sinninghe: Zeeuwsch sagenboek. Zutphen 1933, p. 329-333

Commentaar

voor 1933
Verteller in 1915 geboren in 't land van Hulst.
The Strong Man and his Companions

Naam Overig in Tekst

Pietje de Smid    Pietje de Smid   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20