THM00292 - Drie schuine strepen betekenen: ‘huis is al bestolen’

Drie schuine strepen betekenen: ‘huis is al bestolen’
Wegens succes geprolongeerd: de geheimtaal van dieven. Twee weken geleden vertelde ik u hoe een Amsterdamse buurtregisseur en de Volkskrant het verhaal de wereld in hielpen dat inbrekers tekens op huizen krijten. Een cirkel is ‘niets te halen’, een poppetje met handen omhoog: ‘man met geweer’. Broodje aap, dacht ik, en de woordvoerder van de Amsterdamse politie gaf me gelijk: die tekens waren nergens gezien, de waarschuwing was uit de lucht gegrepen.
Einde verhaal? Toch niet. Die zaterdagkrant was amper in de kattenbak verdwenen of de politie in Eindhoven sloeg alarm: er waren Bargoensetekens (zo stond het er) gesignaleerd op huizen in de stadsdelen Stratum en Gestel. Als bewijs stuurde de politie twee foto’s mee met het persbericht: een huisnummer met een kruisje en een rondje eronder, en een deurbel met een vage F ernaast. Een sterk staaltje crime scene investigation.
Vreemd was wel dat de crime nog niet had plaatsgevonden: in geen van de huizen met tekens was ingebroken. Toch brachten de Brabantse kranten het nieuws op de voorpagina, met voorspelbare gevolgen: binnen een dag belden zestig burgers de politie - ze hadden ook krijttekentjes op hun huis gevonden!
De pers deed er nog een schepje bovenop: hoewel de politie alleen wat kruisjes en rondjes noemde, publiceerden verschillende kranten hele van internet geplukte lijsten met dievencodes. Een ruitje betekent ‘onbewoond’, drie schuine strepen ‘reeds bestolen’. ‘Zigzag is “hond”, driehoek is “vrouw”, kopte De Gelderlander boven een voorpagina-artikel waarin ook de Volkskrant-canard weer als waar werd opgedist.
Anderen waren sceptisch en vermoedden krabbels van kinderen of krantenbezorgers. Of waren het kwajongens met een krijtje die zich lieten inspireren door het valse Volkskrantbericht? Of hackers die huizen markeren met een onbeveiligde draadloze internetaansluiting?
De politie heeft de Eindhovense tekens nog niet kunnen vertalen. Politiewoordvoerder Van Hoof: ‘Het kan per bende verschillen.’ Dat het dieventekens zijn, weet hij zeker. Ze zijn al vaker gebruikt in Nederland, al kan hij niet zeggen waar of wanneer. ‘Maar alle agenten kennen ze uit hun opleiding.’
Nee, zegt de woordvoerder van de Politieacademie: ‘Er wordt bij ons geen les gegeven over die tekens en ze staan ook niet in onze leerboeken. Wel worden ze van tijd tot tijd ter sprake gebracht door agenten in opleiding die er in hun regio over gehoord hebben.’ Ook het Nederlands Politie Instituut, verantwoordelijk voor de professionalisering van de politie, kan het bestaan van de tekens niet bevestigen.
Van Hoof blijft erbij: ze bestaan. ‘Al sinds 1900.’ Dat laatste klopt. In een artikel uit 1994 volgt de Franse hoogleraar Jean-Bruno Renard, gespecialiseerd in geruchten, het spoor van de dieventekens zelfs terug tot in de Middeleeuwen. Zijn conclusie: in de jaren twintig en dertig werden de tekens misschien nog gebruikt door zwervers, maar sindsdien niet meer. De lijstjes zoals die nu ook door Nederlandse kranten zijn gepubliceerd, circuleren al een eeuw, maar worden niet door inbrekers gebruikt. In 1982 heeft de Franse politie voor de eerste en laatste maal tekens op huizen onderzocht, in de regio Bordeaux. Die bleken afkomstig van colporteurs die zo de huizen merkten waar ze al hadden aangebeld.
De dieventekens zijn geen inbrekersfolklore, maar politiefolklore.

Reacties: taal@ad.nl of schrijf de redactie, onder vermelding van Taalcolumn van Peter Burger.

(Kopij voor column AD toegezonden op 16 maart 2005 per email vanuit Leiden)

TM 6055 - Dieventekens    TM 6055 - Dieventekens   

Dieven laten tekens voor elkaar achter met krijt op de gevels van huizen. De tekens kunnen onder andere betekenen: huis is al bestolen, niets te halen, bewoner met vuurwapen, hond aanwezig, onbewoond, vrouw alleen. Het verhaal over de tekens, bijvoorbeeld aangebracht door zwervers, bestaat al sinds de middeleeuwen. Het zijn geen inbrekers die de tekens aanbrengen, maar bijvoorbeeld colporteurs.

Kopij voor column AD toegezonden op 16 maart 2005 per email vanuit Leiden

16 maart 2005

Bijgaand onder Beeld: foto's van muren met tekens, en een foto uit het Eindhovens Dagblad van 10 maart 2005 over dieventekens.

Dieventekens

Volkskrant    Volkskrant   

Broodje Aap    Broodje Aap   

Bargoens    Bargoens   

De Gelderlander    De Gelderlander   

Van Hoof    Van Hoof   

Politieacademie    Politieacademie   

Nederlands Politie Instituut    Nederlands Politie Instituut   

Jean-Bruno Renard    Jean-Bruno Renard   

Middeleeuwen    Middeleeuwen   

Peter Burger    Peter Burger   

Amsterdam    Amsterdam   

Eindhoven    Eindhoven   

Stratum    Stratum   

Gestel    Gestel   

Brabant    Brabant   

Nederland    Nederland   

Frankrijk    Frankrijk   

Bordeaux    Bordeaux   

2013-03-01 14:46:21