Hoofdtekst
Noch een exempel. Het was een man die langhe tijt een woekener hadde gheweest, ende het was een groot sunder. Doe wert hi ziec ende viel in enen wantroest ende en woude niet biechten. Doe quam sijn huusvrouwe ende sijn kinder ende alle sine vriende ende en konden hem daer niet to ghebrenghen dat hi hem yet biechten woude. Dat vernam een broeder, ende quam in sijn huys. Doe hi den broeder zach, doe beginst hi te roepen: „Ic en wil niet biechten, noch ic en wil in gheenre wijs biechten! Gaet henen weder thuus". Doe sprac de broeder: „Ic bin een aersater ende bin daer om hier ghecomen, om dat ic u ghesont wil maken". Doe hi dit hoerde, doe wert hi gheduldich, ende sprac: „Here, so sijdi mi willecoem". Doe begonste die broeder te spreken van mennigherhande crude ende arsaterie, daer die ander cleyn of wiste. Ende daer in so brocht hi mennighe redene, also langhe dat die zieke verduldich wert ende goets moets. Doe sprac die broeder: „Here, na dien dat ic u sal arsediė, so wil ic ierst enen coep mit u aengaen". Doe sprac hi: „Wat sal dat wesen?" Die broeder sprac: „ghi sult mi gheven al uwe zunden, ende ic wil u gheven alle mine goede werken die ic ie ghedede". Doe sprac die zieke: „En trouwe here, dat waer mi een goet coep; ic waer doch gheern mijnre zunden quijt". Doe nam hem die broeder bi sijnre rechterhant ende sprac: „Hier gheve ic u alle mine goede werken die ic ghedede: missen, ghebet, vasten, waken, castijnghe ende alle die goede werken die ic ghedede tot alle mine daghen". Doe begonde die gheen van vrouden te schreyen, ende sprac: „Nu wil ic vrolic sterven! God sijs ghelovet dat ghi huden ye tot mi ghequaemt". Doe sprac doe broeder: „Alle u zunden die ghi uwe daghe ye ghedaen hebt, die heb ic op mi ghenomen ende wilse beteren. Nu zuldi mi berechten hoe groot ende hoe veel datter zijn; daer na mach ic boete ontfaen". Doe begonste die zieke van kynde op te segghen alle sine zunden ende biechtense mit groter rouwe, also dat hi zelden enich woort sprac, hie en screyde bitterlike tranen. Ende die broeder screef elc woert ende alle die zunden in eenre tafelen, ende ghinc weder in zijn cloester. Des selven nachts, doe die broeders metten songhen, starf die zieke man ende die brueder inden cloester en wiste des niet. Nader metten ghinc die brueder ende biechte den prior alle die zunden of hise selve hadde ghedaen, ende bat hem dat hem dat hi hem daer voer penotencie sette. Doe die prior hoorde all die grove zunden, doe wart hi zeer bedroeft ende waende datse die broeder te mael hadde ghedaen, ende sprac, hi woude gheerne daer op dencken wat penitencie dat hi daer of setten mocht om die groote zunden. Die prior ghinc te bedde ende was zeer bedroevet, also dat hi niet slapen en mocht. Doe quam een stemme ende sprac: „Prior, ghi en zult u niet bedroeven om die zunden die u die broeder ghebiecht heeft, want hijer niet ghedaen en heeft, mer ic hebse ghedaen". Doe sprac hi: „Wie bistu?" Hi sprac: „Ic ben dies rikemans ziel, die niet biechten en woude, sonder die broeder quam tot mi ende gaf mi alle sine goede werken ende nam mi alle mine zunden weder of, ende daer of wart ic bekeert ende biechte mine zunden mit groten rouwe. Nu bin ic ghestorven die wile dat ghi metten songhet, ende doer der minnen wil die die broeder aen mi bewijsde, so bin ic verlost van alre pinen ende vaer nu totter ewigher vrouden, ende die broeder sal mi volghen aen dien daghe dien hi hem bescheydde". Doe voer die ziel van daer. Doe stont die prior op, ende vant den broeder dat hi noch inder kerken was in sinen ghebede, die hem seyde hoe dat hi daer mede ghevaren hadde. ende doe die voerghenoemde dach quam, doe stierf die broeder, ende voer totten ewighen leben.
Beschrijving
Een man heeft lange tijd als woekeraar geleefd en was een groot zondaar. Wanneer hij ziek wordt is hij wanhopig, maar hij weigert de biecht af te leggen. Familie en vrienden kunnen hem niet van gedachten veranderen. Een broeder hoort van de situatie en gaat bij de man op bezoek. De zieke man wil hem eerst wegsturen, maar als de broeder duidelijk maakt dat hij de man wil genezen, laat hij hem toe. Voordat hij de man gaat helpen wil hij echter eerst een afspraak met hem maken; hij zal de man al zijn goede werk geven in ruil voor de bekentenis van zijn zonden. Hij neemt de zonden als het ware over. De man stemt in met de afspraak en biecht. 's Nachts, als de broeder weer terug is in zijn klooster, sterft de man. De broeder weet van niks en biecht de volgende dag alle zonden van de man op bij de priester, aslof hij ze zelf begaan heeft en vraagt om penitentie. De priester is zeer geschokt van alle zonden en vraagt om wat bedenktijd. Als hij in zijn bed ligt hoort hij de stem van de man. Deze vertelt hem dat de broeder hem zijn goede werk heeft gegeven in ruil voor zijn de zonden hem zo heeft verlost. De broeder zal hiervoor uiteindelijk in de hemel worden opgenomen. De priester vertelt het gebeuren aan de broeder. Wanneer deze uiteindelijk sterft, wacht hem het eeuwige leven.
Bron
De Vooys, C.G.N., Middelnederlandse stichtelijke exempelen, Zwolle 1953, pagina 16-18
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20