RKOMAGRON0079

Heksen. Ik heb in mijn kinderjaren een heks gekend. Maar ja. In je kinderhoofd is dat dan een heks. dat was een ..ook weer zo'n heel triest verhaal. Dat was...ook een verhaal voor 't leven trouwens....oud vrouwtje.. Je liep als kind vaak in de hei op blote voeten, je keek wel voor je voeten..er konden adders liggen namelijk, in de heide. Dat doe ik nou nog. Als ik in een heideveld kom is het eerste wat ik doe voor m'n voeten kijken. Dat is gewoon tweede natuur van me geworden. Automatisch doe'k dat. En dan liep je vaak op blote voeten, dan liep ik ook een op een zomerdag op blote voeten over de kanaaldijk en daar loopt dat vrouwtje dan. En ze heeft een schortje voor, en daar zitten appels in. Ze heeft een schilmesje bij zich en ze schilt onder het lopen door een appel. En dan zegt ze tegen mij: 'Du bliksemse kwajongen, wat möst[?] op blote voeten'; bliksemse kwajongen, wat doe je hier op blote voeten? "Ik zal je krijgen". Na ja, toen was ik natuurlijk al, ik weet niet waar. Maar ik schrok me een ongeluk, want dat vrouwtje, donker gekleed in die goeie oude tijd...wat ik nu vertel speelt zich ergens af rond 1935-1937...eh, dat zat altijd helemaal donker in...maar in de werkelijkheid leet dat vrouwtje aan...hoe noem je dat, geheug[en]stoornis...?

RK: dementie?

H: Ja, dementie. Wanrt ze was namelijk weer eens op stap naar haar mutti toe en ze was zelf al wel 80 jaar. En haar mutti woonde in Duitsland. Ze wilde haar mutti appels brengen. Die liep dus weg, en dan...bij haar man vandaan. En even later werd ze wel ergens door de buurt opgevangen. Dat was bij ons thuis ook wel. Dan werd ze even vastgehouden en kreeg ze een kopje koffie of thee, wat het ook was. En dan kijken wij wel uit het raam en dan kwam ouwe Paitter, ouwe Pieter, of Pieter eigenlijk he...en als ie kwam dan werd 'ie geroepen, want Janna zat bij ons. Later hebben ze dat zelfde vrouwtje, naar Zuidlaren gingen ze vroeger [deel onverstaanbaar]...hoe noem je dat ding...Dennenrood[?] in Zuidlaren vroeger werd dat in de volksmond krankzinnigengesticht..gekko's[?] werd dat vroeger genoemd. Dat was het het dus in wezen dus niet. Ik denk dat het meerendeel bestond uit demente oudjes. Maar goed. Daar kwamen ze dan terecht.
Dit vrouwtje dus [deel onverstaanbaar, binnensmonds]...heeft een broer van hem.. het huis opgeknapt en daar een ren omheen gemaakt...speelt allemaal voor de oorlog. Een paar meter hoog en ruim genoeg en daar kon moeder dus rondscharrelen in de ren. Maar ze kon er niet overheen kruipen. Zo is zij dus oud geworden.

RK: En u zag haar dus als een heks?

H: Wij zagen dat als kin[deren]....maar alle oude vrouwen..eh...werden...eh...die heksen....het ware armoedige vrouwtjes, zo was het gewoon. Dat soort vrouwen werden heksen genoemd.

Demente vrouwen werden door de kinderen als heksen gezien.

Letterlijk afschrift van DAT-opname.

08 januari 2007

H: Hemmes, RK: Ruben Koman. JS: Joke Scholma van Profiel uitg. is aanwezig.
Verteller is soms zeer onduidelijk in de spreektaal.

Janna    Janna   

Paiter    Paiter   

Pieter    Pieter   

Dennenrood    Dennenrood   

Zuidlaren    Zuidlaren   

Duitsland    Duitsland   

2013-03-01 14:46:21