Hoofdtekst
Het verhaal van Mechteld ten Ham.
Het weekend van Mechteld ten Ham dat elk jaar ’s-Heerenberg gehouden wordt draagt die naam uit eerbetoon voor de vrouw die in 1605 ten onrechte werd beschuldigd van hekserij.
Na afloop van de begrafenis van een kind stapt zij naar de rechter, en zegt dat haar groot onrecht is aangedaan. Al tijden wordt ze beschuldigd van allerlei leed dat de stad ’s-Heerenberg treft. Overal krijgt zij de schuld van.
De rechter besluit op aandringen van Mechteld, tot een rechtszaak om haar onschuld te bewijzen. Diverse mensen leggen een getuigenverklaring af ten ongunste van Mechteld, zij zou het boze oog hebben en door toverij zeker schuldig zijn aan al het onheil van de inwoners.
Mechteld werd de vraag gesteld of ze zonder martelingen schuld wil bekennen of dat zij bij haar mening blijft dat ze onschuldig is.
Mechteld antwoord dat ze zo onschuldig is als een baby.
Dan wordt besloten om haar de waterproef te laten ondergaan. Nog dezelfde dag wordt Mechteld naar de Laak in Azewijn gebracht. In het bijzijn van honderd mensen wordt zij aan handen en voeten kruislings aan elkaar gebonden tot drie keer in het water geworpen. Als ze blijft drijven neemt het reine water haar niet op als duivelsbondgenoot. Zinkt ze dan is de kans groot dat ze verdrinkt, maar is ze wel van alle blaam gezuiverd.
Ze blijft drijven en het bewijs is geleverd, ze is schuldig!
Nu begint de taak voor de beul, zij zal moeten vertellen van wie ze toveren heeft geleerd, wanneer ze omgang met de duivel heeft gehad enz. Zo’n verhoor gaat altijd met folteringen gepaard, zoals radbraken, geselen, duimschroeven en instrumenten waarmee de botten van de beklaagde worden gebroken.
Na langdurige martelingen bekent zij dat ze toveren van de boze vijand heeft geleerd en dat ze niemand kwaad heeft willen doen behalve de knecht van Frederik Jan, die nog wat te goed heeft.
Echter de volgende dag trekt zij al haar bekentenissen in en zegt de verklaring van schuld te hebben afgelegd onder druk. Hierop volgen nog meer martelingen en uiteindelijk vindt de executie plaats van Mechteld ten Ham op 25 juli 1605 op de brandstapel, in tegenwoordigheid van het stadsbestuur van de stad ’s-Heerenberg.
Haar goederen worden verkocht zodat de onkosten van het proces kunnen worden betaald.
In 1993 werd in een opvoering van de plaatselijke toneelvereniging haar proces nagespeeld.
Het weekend van Mechteld ten Ham dat elk jaar ’s-Heerenberg gehouden wordt draagt die naam uit eerbetoon voor de vrouw die in 1605 ten onrechte werd beschuldigd van hekserij.
Na afloop van de begrafenis van een kind stapt zij naar de rechter, en zegt dat haar groot onrecht is aangedaan. Al tijden wordt ze beschuldigd van allerlei leed dat de stad ’s-Heerenberg treft. Overal krijgt zij de schuld van.
De rechter besluit op aandringen van Mechteld, tot een rechtszaak om haar onschuld te bewijzen. Diverse mensen leggen een getuigenverklaring af ten ongunste van Mechteld, zij zou het boze oog hebben en door toverij zeker schuldig zijn aan al het onheil van de inwoners.
Mechteld werd de vraag gesteld of ze zonder martelingen schuld wil bekennen of dat zij bij haar mening blijft dat ze onschuldig is.
Mechteld antwoord dat ze zo onschuldig is als een baby.
Dan wordt besloten om haar de waterproef te laten ondergaan. Nog dezelfde dag wordt Mechteld naar de Laak in Azewijn gebracht. In het bijzijn van honderd mensen wordt zij aan handen en voeten kruislings aan elkaar gebonden tot drie keer in het water geworpen. Als ze blijft drijven neemt het reine water haar niet op als duivelsbondgenoot. Zinkt ze dan is de kans groot dat ze verdrinkt, maar is ze wel van alle blaam gezuiverd.
Ze blijft drijven en het bewijs is geleverd, ze is schuldig!
Nu begint de taak voor de beul, zij zal moeten vertellen van wie ze toveren heeft geleerd, wanneer ze omgang met de duivel heeft gehad enz. Zo’n verhoor gaat altijd met folteringen gepaard, zoals radbraken, geselen, duimschroeven en instrumenten waarmee de botten van de beklaagde worden gebroken.
Na langdurige martelingen bekent zij dat ze toveren van de boze vijand heeft geleerd en dat ze niemand kwaad heeft willen doen behalve de knecht van Frederik Jan, die nog wat te goed heeft.
Echter de volgende dag trekt zij al haar bekentenissen in en zegt de verklaring van schuld te hebben afgelegd onder druk. Hierop volgen nog meer martelingen en uiteindelijk vindt de executie plaats van Mechteld ten Ham op 25 juli 1605 op de brandstapel, in tegenwoordigheid van het stadsbestuur van de stad ’s-Heerenberg.
Haar goederen worden verkocht zodat de onkosten van het proces kunnen worden betaald.
In 1993 werd in een opvoering van de plaatselijke toneelvereniging haar proces nagespeeld.
Beschrijving
Vrouw die niet meer als heks aangemerkt wenst te worden eist een rechtszaak. Eerst ontkent ze de aantijgingen, na foltering bekent ze alsnog. Bij de waterproef blijft ze drijven, wat betekent dat ze een verbond met de duivel heeft. Ze eindigt op de brandstapel.
Bron
Diane Visser-Angenent, Ruth Esselink-Mijnen. Mechteld ten Ham: het ware verhaal van de heks van Bergh. ['s-Heerenberg]: VVV Montferland, 1993
Naam Overig in Tekst
Mechteld ten Ham
Mechteld ten Ham 
Frederik Jan
Frederik Jan
Naam Locatie in Tekst
Laak
Laak
Azewijn
Azewijn
Bergh
Bergh
's-Heerenberg
's-Heerenberg
Plaats van Handelen
's-Heerenberg
's-Heerenberg
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20