LICHTV023 - Hoe Anansi de krabben bekeerde

Vraag het Alata, grijp hem bij zijn rattestaart als hij langs komt spurten in het donker. Je bent toch niet bang voor een rat? Zeg hem: 'Alata, is het waar dat Anansi de krabben heeft bekeerd?' En hij zal je zeggen: 'Het is waar, ik was er zelf bij!'
Als je denkt dat uit zo'n knaagdierenbek geen waarheid kan komen, verslaap je dan niet als de vogels wakker worden; vraag die zwarte kraai! Zeg hem: 'Pikablaka, heeft Anansi de krabben bekeerd?' En hij zal je antwoorden: 'Het is waar, ikzelf heb het gezien!' Nou, als je twijfels hebt ondanks dit alles, dan raad ik je aan: wacht tot de kikkers beginnen met hun concert, zoek Ba Todo en schreeuw hem in het oor: 'Heeft Anansi de krabben bekeerd?' En luister vriendje, wat hij je zal veretellen ...!

Er is een buurt in de stad, waar jij nog nimmer-nooit je voet hebt gezet, een rood-rood lantaarntje brandt daar. Daar is altijd een smulklaar krabbetje te koop. Jij en ik, wij hebben liever een broodje met pindakaas misschien, maar B'Anansi ...?
Die hongerlap! Hij was op een dag daarlangs gekomen en hij lustte die heerlijke krabbetjes wel allemaal tegelijk! Maar ja, je kent hem langzamerhand ... natuurlijk weer platzak! Dus ging hij naar huis, en dacht zijn spinnekopdenkhoofd ongeveer te barsten, tot hij een wondermooi plan had bedacht.
Ten eerste ging hij naar zijn vriend Pika de Kraai, en hij vroeg héél beleefd één van zijn zwarte jassen te leen.
'Hoeft geen nieuwe te zijn,' zei Anansi met een smoeltje als een regendag. 'Het is dat ik naar Begrafenis moet van wijlen mijn vrijgezellen-oom zijn overleden weduwe.'
Dus was Kraai zeer onder de indruk en leende hem zijn maat XL zondagse overjas en dito hoed, met aandringen en troostwoord. Daarna ging Anansi naar zijn vriend Todo, waar die zijn Roeibootverhuur heeft en zei: 'Kan ik een groot-groot schepnet even van je lenen? Mijn rechterschoen van mijn linkerdubbelpaar is te water geraakt van mijn elfendertigste kind. Ma Akoeba is zo kwaad ...'
'Natuurlijk, neem!' riep jolige Todo en leende hem nog een sleepnet erbij, met knipoog en kikkergrijns.
Ten derde ging hij naar Alata de Rat, die in een papierpakhuis woonde.
'Vriend Alata, heb je een dik-dik oud boek voor me te leen? Ik wil hoog aan die plafondlamp van me een nieuw spinneweb vastmaken en nèt kan ik er niet bij ...'
'Och ja, zoek er maar eentje ...' zei bezige Rat, die zijn viool een nieuwe snaar gaf. 'Kijk wat je gebruiken kunt.' En B'Anansi vond een drie-kilo voddenboek en deed het in een keurige kaft van rood behangsel, zodat je niet meer lezen kon dat het heette: Telefoonboek van de Stad New York.
Zo toegerust trok B'Anansi naar de Krabbenbuurt: Zwarte hoed en jas op zijn scharminkelgedaante, met ergens een vreemde bolling van verborgen visserstuig, waar bovenop dat blokdik, rode boek onder zijn spille-arm. Pfpfff ... een griezelige vorm van Anansi!
Zo kwam Anansi in de Krabbenbuurt en allemensen ..., je gaat me niet geloven.
Al dadelijk klonk een zacht gebrom onder die hoed vandaan: 'Halleluja, dames en dames! De Heer is waarlijk opgestaan. De Heer hier, Anansi! Hier klinkt Anansi's heilbrengende boodschap voor verheffing van uw zielige zielsgesteldheid, uw heilige bevrijding van de modderzonde! Luister naar mij, de boodschapper van vrijheid en blijheid ...! Waarbij zijn brom van galm naar kreet steeds luider werd, zodat tenslotte alle krabben van nieuwsgierigheid hun kop naar buiten staken.
Daarop hief B'Anansi een lied aan:
'Moeder van de Modder, ja-ho ...
Moedertje van modder, ho-ja-ho!
Ontvang de gast die voor je komt,
bom-bom, kom op, je komt - ja komt!
Kom maar op, want de Heer staat op ...!'
Natuurlijk een zo-maar-verzonnen nonsenslied, maar het klonk toch vroom ...! Die heerlijke krabben werden er stil van; sommige begonnen zelfs mee te zingen.
Er was zelfs eentje die met een piepstem riep:
'Wie is die Heer?' En de andere kweelden: 'Je ziet toch! Een Heilige Man! Mandarijn! Reine Ziel! Geef hem een drankje! Poe-poe ... een Zieleherder!'
En B'Anansi, ogen terneer, bevende handen met bijbelig boek boven zijn zwarte hoed, maakte een buiging: 'Beleefd aanbevelend, aanbiddelijke dames, uw dienstwillige prediker ben ik. Dat het u vroom moge verlopen! Dat het u heilzaam mag vergaan! Ik heb hier een prachtig verhalenboek. En ik ga u voorlezen!'
De krabbengemeenschap, ademloos luisterend, halverwege uit zijn schuilplaats gekomen, waaierde met opgewonden krabbearmen in het rond. 'Ja, ja!' riepen ze. 'Een mooi verhaal! Voorlezen!'
Maar B'Anansi met ssj-sssj-handgebaar:
'Stilte voor een ogenblik! Eerst ... dierbare dames, vraagt Heer Anansi u om lid te worden van zijn Heilnis-brengende Werk. Daarvoor gaat hij de zondige modder afwassen van uw heilige achterdelen. Komt allen uit uw vies verblijf en laat u dopen door dominee Anansi!'
En terwijl hij naar de waterkant liep, begon hij weer te zingen met luide stem:
'Kom maar op, want de Heer staat op!
Volg hem vroom naar de grote stroom,
vrij van zonde, kopje onder ...'
Ditmaal geen meegezang van dat tang-hand-gezelschap, o nee ...! B'Anansi, merk je dan niks? Eén tegenkrabbelen ...! 'Wat denkt die zwartrok wel! Ik in mijn nieuw satijnen jurk zeker? Te water? Laat hij zelf!' En een heel vette krab met een hardgroene krulletjespruik plantte haar paraplu zo in Anansi's weg, dat hij uitgleed in de modder en plaf! daar lag hij hals over kop met al zijn geveinsde vroomheid in de rivier ...
Nou wat? Je zegt: dus had B'Anansi niet de krabben bekeerd. Eerder was hijzelf gekeerd ...! En bijna dood, verdronken ...
Maar dit verhaal is nog niet uit - of dacht je dat?
B'Anansi - net als dit verhaal - begint nog een keer helemaal opnieuw! Eerst is hij een dag lang nergens meer te zien. Maar ik ben langs zijn zij-erf gelopen - hééé ... wat zag ik daar? Een waslijn met daarop, daaraan, daarover: zwarte hoed, zwarte jas en wat is dat? Ik geloof ... een telefoonboek. Echt waar, met één gefladder in de wind, van zeshonderd pagina's!
Maar goed, je gaat gauw horen wat er verder gebeurd. Ten eerste ging B'Anansi naar zijn vriend Todo, waar die woonde bij zijn Roeibootverhuur. Daar waren nét die andere twee kornuiten aanwezig, want je moet weten dat al jarenlang die drie een combo vormden, van soul tot afro-pop.
Alata de Rat en Todo de Pad
En Pika, de zwartigste Kraai van de stad!
Wie slaat de drum? Pikablaka!
Wie strijkt viool? Rat Alata!
En Todo Pad? Speelt de trekharmonika!
Wraang-pie-pie-iep-bangbang! Een sound hadden die drie ... breek je oor niet!
B'Anansi moest schreeuwen om zich hoorbaar te maken: 'Een feest, mooie vrienden! Ik nodig jullie uit, met dank voor mij geleende dingen ... Kom maar mee, naar Krabbenbuurtfeest, grote dansverjaarpartij!'
Daar hadden de drie swingtypes wel oren naar, en zo vertrokken ze per roeiboot de rivier langs, tot aan dat Modderparadijs van al dat Krabbenvolk. Daar was geen snars te zien, laat staan een feest ... Want deze krabben zochten altijd 's nachts hun kostje en daarom lagen ze nu net gezamenlijk te ronken in hun modderbed.
'Ze zijn nog in hun ochtendgebed,' zei B'Anansi tot zijn vrienden. 'Laat ons ze zo meteen verrassen met Gepast Gezang.'
Zo werd het roeischip vastgelegd met een Anansidraad en alles zachtjes voorbereid. Anansi bond een groot kruis van roeispanen en hing daarop de jas en de hoed en plaatste die figuur voorop de boot. Toen zette Todo in met orgeltoon van trekharmonika, en die viool van Rat Alata ... je zou gezworen hebben dat een engel zong! Met fijn-fijn Boegeboeg van plechtige rom onder Pika's drumstok.
Dáár - als je goed keek - zag je al een krabbetang de grond uitkomen; en daar en daar nog een, een waaierveld van krabbehanden, waarachter nieuwsgierig krabbengegluur.
Anansi zong:
'Wakker worden, Halleluja
Halve lust en hele zin ...
Hallo, lieve, vrome horde,
allemaal het water in!
Volg de vleugels van Anansi;
Heer anansi doet u goed:
Hij zal al uw voetjes wassen,
achter-, voor- en tussenvoet!'
Een schandelijk lied natuurlijk, maar het wordt nog erger! De krabben kwamen naar buiten gekropen: 'Daar is die weer! Die gedaante, die engerd ...' Het leek er niet op dat de krabben vriendelijk dachten aan Anansi! Die wist wel raad ...
'Geliefdes ...!' riep hij, wegschuilend achter die zwarte pop van kleren. 'Dit is pastoor Anansi die tot jullie preekt. Ik lees nu ... een groot mooi boekverhaal voor u, kom horen!' Hij sloeg het telefoonboek open, toevallig bij de letter H, en verzon met galmgeluid 'Ha-ha-ha! Halleluja ...! Er staat geschreven dat in honderd huizen daar ... met naam en toenaam! Hier Heil, en Hart, en Hoop en Hoogepriester ...!' Tromgeroffel, orgelaccoord!
'Dat Haat en Honger worden verholpen door mijn Heilige Hulp!
'Hoera! Halleluja!' riepen de krabben op de rand van modder en water. 'Laat alle Hulpbehoevenden met mij te water gaan; ik zal ze halverwege tegenkomen, ik zal ze heelhuids dopen voor een onsterfelijk leven!' Fanfare ... feestmuziek!
Dat leek die krabben wel wat, geloof ik, want steeds meer stonden pootje te baden van opwinding.
Maar toen ineens moest Anansi zo verschrikkelijk piesen ... hij spoot achter die neppastoor vandaan zijn zegening of hij een waterblusboot was.
'Nee, nee!' riepen de krabben, 'Daar tuinen we niet in! Slik die nonsens maar door je eigen strot! Wij houden niet van zwemmen!'
Wanneer gij niet te water gaat, verdwijn ik weer ...' zei Anansi en hij schudde die klerenpop gevaarlijk.
'Pastoor Anansi, ga niet weg! Wij willen halleluja! Een verhaaltje horen! Nog een verhaal! Een mooi gezegde ... Blijf ...!' Zo zanikten die krabben heel opdringerig door elkaar.
'Kom, zwemt dan snel hierheen!' riep B'Anansi enthousiast.
En wat er toen gebeurde ... je gaat je ogen niet geloven!
Daar dromden al die krabbenlijven op en over waterwaarts en kopje onder, en zwemmend richting Todo's boot.
Anansi schepte wat hij scheppen kon, als was hij de grote Schepper zelf!
Maar B'Anansi!' riep Todo verschrikt. 'Zo gaat mijn hele sleepnet eraan! Je ziet toch dat het veel te vol is! We kunnen zoveel krabben toch niet eten of bewaren?'
Toen deed Anansi het sleepnet open en liet de krabben er weer uit; maar geen van ze wou naar huis gaan. Met wilde waaiertangen probeerden ze in de boot te klauteren, tot luid protest van al hun soortgenoten die al onder de roeibanken zaten. Die boot ging gevaarlijk schommelen ... 'Wees gered!' riep Anansi tenslotte. 'Iedereen krijgt een mooi voorleesverhaal mee naar huis, maar dan vlug-vlug verdwijnen! De volgende week kom ik terug ...' Hij nam het boek dat hij geleend had van Alata, en scheurde één voor één de bladzijden eruit om ze uit te delen aan de krabben.
Met 'Dank je, dank meneer' plons-plonsden die braafjes terug naar hun slijkerige stulp, zo snel als hun elfendertig pootjes ze roeien konden.
'Maar B'Anansi!' riep Alata verbijsterd. 'Mijn mooie boek! Zo laat je de helft van onze vangst ontsnappen!'
'Zo is het beter,' zei Anansi. 'Laat ze teruggaan naar hun ondergrondse dorp. Ik kan ze roepen nu wanneer ik wil. Ze blijven braaf en worden dik terwijl ze bezig zijn die bladzijden te lezen van dat dikke boek.'
Het was genoeg om die diertjes voortaan bezig te houden in hun klein modderkamertje met elk hun pagina gedrukte tekst. Voor wie ze roepen kwam, een krablustige krabgenieter ... 'Niet thuis' werd op de deur gehangen! Zodat de sfeer daar in de buurt wel zeer veranderd was ...
Met recht dus, zoals ik al zei; voor 's ochtends, voor 's middags of 's nachts: Anansi heeft de krabben bekeerd.

Hoe Anansi de krabben bekeerde. Omdat Anansi honger had maar geen geld, en zin had in een lekker krabbetje, verzon Anansi weer een list om gratis aan krabbehapjes te komen.

Anansi: de spin weeft zich een web om de wereld/Noni Lichtveld. - Heusden: Aldus; 's-Gravenhage: NBLC, 1984, p. 68.

1984

Anansi    Anansi   

B'Anansi    B'Anansi   

Pikablaka    Pikablaka   

Ba Todo    Ba Todo   

Pika de Kraai    Pika de Kraai   

Begrafenis    Begrafenis   

Roeibootverhuur    Roeibootverhuur   

Ma Akoeba    Ma Akoeba   

Alata de Rat    Alata de Rat   

Telefoonboek van de Stad New York    Telefoonboek van de Stad New York   

Krabbenbuurt    Krabbenbuurt   

Heer    Heer   

Moeder van de Modder    Moeder van de Modder   

Heilige Man    Heilige Man   

Mandarijn    Mandarijn   

Reine Ziel    Reine Ziel   

Zieleherder    Zieleherder   

Heer Anansi    Heer Anansi   

Heilnis-brengende Werk    Heilnis-brengende Werk   

Todo de Pad    Todo de Pad   

Rat Alata    Rat Alata   

Todo Pad    Todo Pad   

Modderparadijs    Modderparadijs   

Krabbenvolk    Krabbenvolk   

Gepast Gezang    Gepast Gezang   

Anansidraad    Anansidraad   

Hoop    Hoop   

Hogepriester    Hogepriester   

Haat    Haat   

Honger    Honger   

Hulpbehoevenden    Hulpbehoevenden   

Alata    Alata   

Kraai    Kraai   

Todo    Todo   

Pika    Pika   

Kraai    Kraai   

Heil    Heil   

Hart    Hart   

2013-03-01 14:46:20