Hoofdtekst
Tijd: 41.18
RK: Heb je nog zo'n verhaal?
AG: Uhhm, ik zal even... Beetje zo...ja het is een verhaal van uuhm...Dat is een uuuh een verhaal wat ik eigenlijk gecomponeerd heb, en uh 't is uuh het was een voorstelling...de Dodemanskist heet die voorstelling. En uuh in die voorstelling was, het thema was de liefde. Of eigenlijk afscheid van de liefde. En dat heb ik gebaseerd op een uh legende van Ameland, Sjoerd van Oerd. En uuhm daar heb ik gewoon delen van die legende heb ik zodanig gebruikt en ook weer omdat die in die voorstelling paste. Dus het was een soort kar waar die hele voorstelling om draaide. En uit, na die voorstelling heb ik eigenlijk dat verhaal weer gepakt en ben dat verhaal gaan vertellen, maar wel er zitten wel allerlei dingen vanuit die voorstelling heb ik ook weer meegenomen. Dus ja, het bevrucht elkaar toch. Dus dat verhaal wil ik je ook wel even... Ik vind het ook een prachtig verhaal trouwens. Uhm, even een slokje water.
....
tijd: 42.35
AG: Rixte was het mooiste meisje van Ameland. En alle jongen waren verliefd op d'r. Maar Rixte wilde er maar een, en dat was Gert de zoon van een visser. En tijdens de catechisatie op dinsdagavond schreef Rixte een briefje naar Gert: "Wil je me zaterdagavond zien in het fietsenhok achter de kerk?". Ja... En die zaterdagavond zagen ze elkaar in het fietsenhok achter de kerk. En daar gaven ze elkaar voor het eerst een zoen. En het was an, dik an! Twee jaar hebben ze met mekaar gelopen, geld gespaard en ze konden verloven. Groot feest, bij Rixte thuis. Familie van Gert, familie van Rixte. Prachtig feest. En na nog twee jaar, sparen, konden ze trouwen. Ze hadden een huisje gekocht achter de duinen. Iedereen werd uitgenodigd, Gert in z'n prachtige visserspak met z'n knopen helemaal opgepoetst. z'n haar helemaal glad over z'n schedel, scheiding d'r in gekliefd en Rixte in haar prachtige witte jurk, een sluier, haar volle rode haren als een vlam onder die sluier. Een bos bloemen wat ze van Gert had gekregen en zo kwamen ze de stampvolle kerk binnen. En je kon een speld horen vallen ((fluistert)) toen Rixte en Gert ja tegen elkaar zeiden. En ze gingen daarna in een huisje wonen. En Gert ging op maandagmorgen naar zee en dan poetste Rixtje van binnen naar buiten, van boven naar beneden, van achter naar voren en als Gert dan op vrijdag thuiskwam dan rook het hele huisje naar boenwas en verse appeltaart. En het kon niet uitblijven, na negen maanden: een kleine. Het was Sjoerd, en Sjoerd was een wolk van een baby. Met van die bolle wangetjes en als ze dan op zondagmiddag door de Kerkstraat reden met Sjoerd in de kinderwagen als een Caddilac zo, kwam iedereen naar buiten. En oooh kleine Sjoerd, heb jij lekkere bolle wangetjes? Ja! En van die mooie blauwe ogen, ja, en jij wordt vast een zeeman net als je vader zo met die kromme beentjes. Jij wordt ook een zeeman wat is je brom.
Op een woensdagmiddag, werd er geklopt op het deurtje bij Rixtje, bij Rixte.
Rixte deed open, en daar stond de dominee. En die hoefde niks te zeggen. Gert was gebleven op zee. Het hart van Rixte brak. Ze liep haar huisje in, ze pakte de kleine Sjoerd uit de wieg de deur uit de straat op, de duinen in. En daar bouwde ze van oude planken een hutje, een potkachel, een paardendeken voor het raam. De kleine, kleine Sjoerd in het kribje bij bij de potkachel. En daar zat ze. Kromgetrokken van verdriet. En ze orakelde; "Sjoerd, de zee neemt Sjoerd" ((met een enge stem)). "maar ik zal zorgen dat ie geeft." Want dat deed ze. Als het stormde pakte ze een olielamp, en ging ze bovenop het duin staan. "Kom maar jongens, kom maar. Hier is de veilige haven. Boor die boeg in een zandbank. Heel goed, heel goed." En de volgende morgen jutte ze langs de vloedlijn. "Een kist, eeeeehh, rode wijn, eeeeh, uuuh Blueband, eeeeh een matroos! Eeeeh z'n portemonnee, een ring, eh eh eh eh gouden kiezen eh!" En zo groeide de kleine Sjoerd op. En hij werd groter en groter en op een dag; "Mama! Ik wil net als m'n vader de zeven zeeën bevaren! Vaarwel!" ((luide stem))
"Doe dat nou niet jongen, doe dat nou niet. Adieu. Behouden vaart. Vaarwel." En Rixte besloot nog een keer wraak te nemen op de zee. Het begon te stormen. Ze pakte een olielamp. "Kom maar jongens, kom maar, boor die boeg in de zandbank. Heel goed, heel goed." En de volgende morgen: "Hihi, eeeeehh, rode wijn, eeeeh, uuuh Blueband. Een matroos! Eeeeh een portemonnee, eeeh een ring, eh eh eh...Sjoerd. Sjoerd!" En toen ze zag dat ze haar eigen zoon vermoord had werd ze hartstikke gek. Ze liep de branding in, tot achter de golven en ze kwam nooit meer terug. Maar nu nog steeds, als je in Ameland over het Oerds loopt kun je in de wind de stem van Rixte horen: "Sjooooeeeerd! Sjoooeeeerd! Sjooooeeeerd!" Maar pas op, anders word je meegezogen. De zee in. En je komt nooit meer terug. Dank jullie wel.
Nou dit verhaal die heb je in allerlei varianten. Op Schiermonnikoog heb je boer Murks, dat is een mannelijke variant ervan. Die gaat dus achter z'n zoontje aan, komt ook niet meer terug. Uhm en hij is terug te vinden langs de hele Noordzee kust tot boven Spanje ergens.
RK: Ik heb hem ook in Groningen gehoord. Van een uh, van een man die dan uuuh, van een reus die ergens leeft en die dan allemaal mensen ook met zijn lantaarntje laat verdrinken in de moerassen. En dan komt op een gegeven moment ook z'n eigen zoon die ie dan in de moerassen laat verdrinken. Dus dat is een beetje een...ja, een sagenmotief. Dat dus vaker voorkomt. En die, op Ameland zelf. Ik ben er dan ook naartoe geweest voor dat verhaal, en daar wordt 'ie ook uitgebeeld in het lokale museum, dus er is een pop ervan gemaakt en het hele verhaal wordt dan op band afgespeeld.
AG: Ik heb 'm nou nee...
RK: En er worden beeldjes verkocht. En in Buren op Ameland staat Rixte ook he, met haar lampje.
AG: Ja! Die heb ik gezien ja.
RK: Ja.
RK: Heb je nog zo'n verhaal?
AG: Uhhm, ik zal even... Beetje zo...ja het is een verhaal van uuhm...Dat is een uuuh een verhaal wat ik eigenlijk gecomponeerd heb, en uh 't is uuh het was een voorstelling...de Dodemanskist heet die voorstelling. En uuh in die voorstelling was, het thema was de liefde. Of eigenlijk afscheid van de liefde. En dat heb ik gebaseerd op een uh legende van Ameland, Sjoerd van Oerd. En uuhm daar heb ik gewoon delen van die legende heb ik zodanig gebruikt en ook weer omdat die in die voorstelling paste. Dus het was een soort kar waar die hele voorstelling om draaide. En uit, na die voorstelling heb ik eigenlijk dat verhaal weer gepakt en ben dat verhaal gaan vertellen, maar wel er zitten wel allerlei dingen vanuit die voorstelling heb ik ook weer meegenomen. Dus ja, het bevrucht elkaar toch. Dus dat verhaal wil ik je ook wel even... Ik vind het ook een prachtig verhaal trouwens. Uhm, even een slokje water.
....
tijd: 42.35
AG: Rixte was het mooiste meisje van Ameland. En alle jongen waren verliefd op d'r. Maar Rixte wilde er maar een, en dat was Gert de zoon van een visser. En tijdens de catechisatie op dinsdagavond schreef Rixte een briefje naar Gert: "Wil je me zaterdagavond zien in het fietsenhok achter de kerk?". Ja... En die zaterdagavond zagen ze elkaar in het fietsenhok achter de kerk. En daar gaven ze elkaar voor het eerst een zoen. En het was an, dik an! Twee jaar hebben ze met mekaar gelopen, geld gespaard en ze konden verloven. Groot feest, bij Rixte thuis. Familie van Gert, familie van Rixte. Prachtig feest. En na nog twee jaar, sparen, konden ze trouwen. Ze hadden een huisje gekocht achter de duinen. Iedereen werd uitgenodigd, Gert in z'n prachtige visserspak met z'n knopen helemaal opgepoetst. z'n haar helemaal glad over z'n schedel, scheiding d'r in gekliefd en Rixte in haar prachtige witte jurk, een sluier, haar volle rode haren als een vlam onder die sluier. Een bos bloemen wat ze van Gert had gekregen en zo kwamen ze de stampvolle kerk binnen. En je kon een speld horen vallen ((fluistert)) toen Rixte en Gert ja tegen elkaar zeiden. En ze gingen daarna in een huisje wonen. En Gert ging op maandagmorgen naar zee en dan poetste Rixtje van binnen naar buiten, van boven naar beneden, van achter naar voren en als Gert dan op vrijdag thuiskwam dan rook het hele huisje naar boenwas en verse appeltaart. En het kon niet uitblijven, na negen maanden: een kleine. Het was Sjoerd, en Sjoerd was een wolk van een baby. Met van die bolle wangetjes en als ze dan op zondagmiddag door de Kerkstraat reden met Sjoerd in de kinderwagen als een Caddilac zo, kwam iedereen naar buiten. En oooh kleine Sjoerd, heb jij lekkere bolle wangetjes? Ja! En van die mooie blauwe ogen, ja, en jij wordt vast een zeeman net als je vader zo met die kromme beentjes. Jij wordt ook een zeeman wat is je brom.
Op een woensdagmiddag, werd er geklopt op het deurtje bij Rixtje, bij Rixte.
Rixte deed open, en daar stond de dominee. En die hoefde niks te zeggen. Gert was gebleven op zee. Het hart van Rixte brak. Ze liep haar huisje in, ze pakte de kleine Sjoerd uit de wieg de deur uit de straat op, de duinen in. En daar bouwde ze van oude planken een hutje, een potkachel, een paardendeken voor het raam. De kleine, kleine Sjoerd in het kribje bij bij de potkachel. En daar zat ze. Kromgetrokken van verdriet. En ze orakelde; "Sjoerd, de zee neemt Sjoerd" ((met een enge stem)). "maar ik zal zorgen dat ie geeft." Want dat deed ze. Als het stormde pakte ze een olielamp, en ging ze bovenop het duin staan. "Kom maar jongens, kom maar. Hier is de veilige haven. Boor die boeg in een zandbank. Heel goed, heel goed." En de volgende morgen jutte ze langs de vloedlijn. "Een kist, eeeeehh, rode wijn, eeeeh, uuuh Blueband, eeeeh een matroos! Eeeeh z'n portemonnee, een ring, eh eh eh eh gouden kiezen eh!" En zo groeide de kleine Sjoerd op. En hij werd groter en groter en op een dag; "Mama! Ik wil net als m'n vader de zeven zeeën bevaren! Vaarwel!" ((luide stem))
"Doe dat nou niet jongen, doe dat nou niet. Adieu. Behouden vaart. Vaarwel." En Rixte besloot nog een keer wraak te nemen op de zee. Het begon te stormen. Ze pakte een olielamp. "Kom maar jongens, kom maar, boor die boeg in de zandbank. Heel goed, heel goed." En de volgende morgen: "Hihi, eeeeehh, rode wijn, eeeeh, uuuh Blueband. Een matroos! Eeeeh een portemonnee, eeeh een ring, eh eh eh...Sjoerd. Sjoerd!" En toen ze zag dat ze haar eigen zoon vermoord had werd ze hartstikke gek. Ze liep de branding in, tot achter de golven en ze kwam nooit meer terug. Maar nu nog steeds, als je in Ameland over het Oerds loopt kun je in de wind de stem van Rixte horen: "Sjooooeeeerd! Sjoooeeeerd! Sjooooeeeerd!" Maar pas op, anders word je meegezogen. De zee in. En je komt nooit meer terug. Dank jullie wel.
Nou dit verhaal die heb je in allerlei varianten. Op Schiermonnikoog heb je boer Murks, dat is een mannelijke variant ervan. Die gaat dus achter z'n zoontje aan, komt ook niet meer terug. Uhm en hij is terug te vinden langs de hele Noordzee kust tot boven Spanje ergens.
RK: Ik heb hem ook in Groningen gehoord. Van een uh, van een man die dan uuuh, van een reus die ergens leeft en die dan allemaal mensen ook met zijn lantaarntje laat verdrinken in de moerassen. En dan komt op een gegeven moment ook z'n eigen zoon die ie dan in de moerassen laat verdrinken. Dus dat is een beetje een...ja, een sagenmotief. Dat dus vaker voorkomt. En die, op Ameland zelf. Ik ben er dan ook naartoe geweest voor dat verhaal, en daar wordt 'ie ook uitgebeeld in het lokale museum, dus er is een pop ervan gemaakt en het hele verhaal wordt dan op band afgespeeld.
AG: Ik heb 'm nou nee...
RK: En er worden beeldjes verkocht. En in Buren op Ameland staat Rixte ook he, met haar lampje.
AG: Ja! Die heb ik gezien ja.
RK: Ja.
Onderwerp
TM 2803 - Misleidend licht 
TM 2803 - Misleidend licht 
Beschrijving
Rixte en Gert zijn gelukkig samen en hebben een zoontje, Sjoerd. Totdat Gert niet meer terugkomt van de zeevaart en Rixte zo verbitterd raakt dat ze schepen de zandbank op gaat lokken. Tot ze op een dag haar eigen zoon laat verongelukken.
Bron
Letterlijk afschrift van mp3-opname, Groothuis_Utr01.WAV.
Commentaar
18 maart 2008
RK: Ruben Koman; AG: Anton Groothuis.
Het betreft hier een verhaal dat is verteld tijdens een interview. Het verhaal is bij de verteller thuis opgenomen. Ook stagiaire Miranda Huivenaar en een toehoorder (Mw. Monnichmann, evt. toekomstige vrijwilligster) zijn aanwezig.
Het betreft hier een verhaal dat is verteld tijdens een interview. Het verhaal is bij de verteller thuis opgenomen. Ook stagiaire Miranda Huivenaar en een toehoorder (Mw. Monnichmann, evt. toekomstige vrijwilligster) zijn aanwezig.
Misleidend licht
Naam Overig in Tekst
Sjoerd
Sjoerd
Oerd
Oerd
Dodemanskist
Dodemanskist
Rixte
Rixte
Rixtje
Rixtje
Gert
Gert
Caddilac
Caddilac
Murks
Murks
Blueband
Blueband
Naam Locatie in Tekst
Ameland
Ameland
Kerkstraat
Kerkstraat
Schiermonnikoog
Schiermonnikoog
Groningen
Groningen
Buren
Buren
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21