SINBRABSAG325 - Het houten kruis in het Donkven

IV. Historische Sagen; 4. Andere overleveringen.
No. 325. Te Westerwijk, een gehucht van Hilvarenbeek, staat in het Donkven een houten kruis, dat er reeds in 1390 werd geplaatst.
Johanna, hertogin van Brabant, reisde in dat jaar van Brussel naar 's-Hertogenbosch; ze wilde Tilburg bereiken, maar door de duisternis misleid, dwaalde zij naar het Donkven bij Goirle af, en daar bleef de reiskoets in het moeras steken.
De inwoners van Goirle voelden er niets voor om de onbekende hulp te bieden, maar niet zoodra hadden die van Westerwijk gehoord, dat er iemand in nood verkeerde, of zij snelden toe, trokken met behulp van hun ossen de koets op den vasten grond en brachten haar op den goeden weg.
Dankbaar voor deze hulpvaardigheid, schonk Johanna het Donkven, dat twee-en-zestig bunders groot was, aan Westerwijk en bepaalde tevens dat elke grondeigenaar van het gehucht jaarlijks zijn aandeel in de te delven turf zou krijgen.
Ter nagedachtenis aan dat voorval werd een houten kruis geplaatst, dat tevens moest dienen, om elken vreemdeling te waarschuwen, geen inbreuk op de rechten van die van Westerwijk te maken.
Men vertelt er bij, dat eens een inwoner van een naburig dorp, die zich aan het weghalen van turf uit het Donkven had schuldig gemaakt, aan dit kruis werd vastgebonden, tot dat de losprijs door zijn vrouw ten overstaan van de dorpsregeering was betaald. 1)
Noten: 1) Broeders, Hilvarenbeek, 54 en 62.

SINSAG 1103 - Edelfrau (Landgraf) aus dem Morast gerettet, schenkt Privilegien an die Bewohner des Dorfes.    SINSAG 1103 - Edelfrau (Landgraf) aus dem Morast gerettet, schenkt Privilegien an die Bewohner des Dorfes.   

Hertogin van Brabant schenkt uit dank voor hun hulp de bewoners van Westerwijk het Donkven. Ter herinnering aan deze gebeurtenis wordt een houten kruis in het ven gezet. Een man die de rechten van Westerwijk schendt wordt aan het kruis gebonden tot er losgeld is betaald.

Noord-Brabantsch Sagenboek/ J. R. W. Sinninghe. Zutphen: Thieme, [1933], p. 279.

Westerwijk    Westerwijk   

Donkven    Donkven   

Johanna    Johanna   

Hilvarenbeek    Hilvarenbeek   

Brabant    Brabant   

Brussel    Brussel   

's-Hertogenbosch    's-Hertogenbosch   

Goirle    Goirle   

Westerwijk    Westerwijk   

Hilvarenbeek    Hilvarenbeek   

2013-03-01 14:46:20