GELDOF015b - Osschaart

't Is zo'n mooie streek, daar om Sluis heen. Overdag dan. Want mijn jongens waarschuwden mij, dat ik er 's nachts toch maar niet wezen moest. Dat was vanwege Osschaart. Dat was (ja, hij zal er nog wel zijn) een echte lelijke nikker, een watergeest. De jongens hadden hem nooit gezien; zij zouden er 's nachts ook nooit komen. Maar lelijk, dat hij was. En sterk en zwaar! En als je dan bij donker langs de weg liep van Sluis naar het zuiden, naar Heile, dan kwam ie bij de bodemloze Stierskreek, een grote waterloop daar in het land, zoals daar in dat Land van Kadzand nog zo vele zijn. Zo'n kreek is aan de kant dicht met hoog riet begroeid, en er groeit verder allerlei struikgewas: elzen en wilgen en van alles. Nu, daar huist Osschaart. En dan springt hij op je nek en hij probeert je de keel dicht te knijpen. Je wordt er doodsbenauwd van, omdat hij zo zwaar is en als hij op je rug zit, dan wordt hij nog ál zwaarder. En het is ook zo'n lelijke nikker. Je moet zien, dat je de overkant van Stierskreek nog haalt, want dan is zijn recht uit.
Hij gaat nooit verder dan zijn recht. Dan doet hij zijn klauwen los en dan laat hij zich weer van je rug afglijden.
Maar zei ik, waarom doet Osschaart dat dan? De mensen doen hem toch geen kwaad?
Moet je niet zeggen. Dat komt van de weg, die dwars door de kreek loopt. Vroeger was die er niet; toen was Osschaart baas over al dat water, links en rechts van de weg. En die weg moet er blijven; anders kun je niet naar Heile komen en naar Middelburg in Vlaanderen. Men zal nog eens de Stierskreek droog moeten leggen. Maar die is er vandaag de dag nog.
En dat droogleggen is ook niet goed. Daar haalden de jongens, bij dag dan, wel te verstaan, tienkjes vandaan. Dat zijn visjes met een heel oude naam: tinca zeiden de Romeinse soldaten, toen die in Vlaanderen kwamen; zeelt zegt de Hollander.
En zo'n tienkje moet men laten zwemmen in elke put; dan blijft het water goed. Anders hebben wij nooit goed drinkwater, vertelden de meisjes. Nu is er in Sluis waterleiding en nu zijn daar geen putten meer voor nodig. En nu kan Stierskreek ingepolderd worden en dan zouden we toch van Osschaart verlost kunnen worden. En anders maar doen, zo als wij toen allemaal deden, 's nachts maar liever thuis blijven.

Osschaart is een monster dat in een kreek woont. 's Nachts neemt hij wel eens mensen te grazen. Hij springt dan op de nek en probeert de keel dicht te knijpen.

Willem Geldof (samensteller), Volksverhalen uit Zeeland en de Zuid-Hollandse eilanden. Dr. Tjaard en W.R. de Haan (red.). Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum 1979. p. 64-65.

1979

Naar K. ter Laan, Neerlands Volksleven, IV, 101-102 (1954) .

Osschaart    Osschaart   

Osschaert    Osschaert   

Ossaart    Ossaart   

Ossaert    Ossaert   

Land van Kadzand    Land van Kadzand   

Romeins    Romeins   

Hollander    Hollander   

Sluis    Sluis   

Heile    Heile   

Stierskreek    Stierskreek   

Vlaanderen    Vlaanderen   

Middelburg    Middelburg   

2013-03-01 14:46:20