BLECOURTNB0119 - 2.73. Spoken op kruiswegen

2.73. Spoken op kruiswegen
Op eene menigte nog bekende kruiswegen van ons Kempenland hadden, nog in de vorige eeuw, des nachts of op duistere avonden, bijeenkomsten van heksen plaats. Met Kerstmis op middernacht kon eenieder zich daarvan overtuigen. Volgens eene oude sage zou een gewezen student die niet aan het bestaan van heksen geloofde, zich op Kerstnacht op eenen kruisweg te Eersel, of waar dan ook, geplaatst hebben. Het was daar een bekend punt der vereeniging van heksen, waarom de bewoners van 't omliggende schrik gevoelden er bij avond of nacht te moeten voorbijgaan. Terwijl de student op- en nederwandelt, slaat de dorpsklok middernacht. Hij had niets vreemds of schrikwekkends gezien noch gehoord, en zou zich nu dorp- of huiswaarts begeven. Nu hoort hij van achter opkomende stappen en ook gepraat. Eer hij den tijd heeft van om te zien, gaat hem haastig een oud grootmoederke voorbij met de handen op den rug, er in houdende een schuimspaan en luid prevelende: 'hoe zal ik klaar komen met koken, ik heb zooveel gasten gekregen.' De student roept haar toe: 'om te koken daar staat uwe kromme kont nog wel voor!' Maar daar komt de grap eerst aan: een leger miauwende katten overvalt den stoutmoedigen student; hij wordt door eene doornenhaag gesleurd, zijne kleederen worden in flarden gescheurd en zijn aangezicht tot bloedens toe opengereten.

SINSAG 0475 - Spuk in Gestalt einer lebendigen Person.    SINSAG 0475 - Spuk in Gestalt einer lebendigen Person.   

Kruiswegen zijn plaatsen waar in het donker heksen bijeen komen. Een man die daar niet aan gelooft gaat in de Kerstnacht op een kruispunt staan zonder inderdaad iets te merken, maar op weg naar huis wordt hij ingehaald door een oude vrouw die prevelt hoe ze klaar zal komen met het koken voor zoveel gasten. Nadat de student haar iets spottends heeft toegeroepen wordt hij aangevallen door katten.

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 77-78

G243 - Witch‘s sabbath.    G243 - Witch‘s sabbath.   

G211.1.7 - Witch in form of cat.    G211.1.7 - Witch in form of cat.   

D1786 - Magic power at cross-roads.    D1786 - Magic power at cross-roads.   

F217.3 - Fairies assemble at cross-roads.    F217.3 - Fairies assemble at cross-roads.   

1893

Motieven: G243 Witch's sabbath; G211.1.7 Witch in form of
cat; vgl. D1786 Magie Power at cross-roads; F217.3 Fairies assemble at cross-roads.
OV V: 16-17. Bewerking: Sinninghe 1933: 92-93 (no. 132), 1964: 96-97; Biemans 1973; 63-64. S.S604.4, S164.3.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.

Spuk in Gestalt einer lebendigen Person & SINSAG 0608 Andere Begegnungen mit Hexentieren & Hexe zaubert den Weg voll Kaninchen, weisse katzen, Schafe, usw., um den Weg zu sperren

Kerstmis    Kerstmis   

Kerstnacht    Kerstnacht   

Kempenland    Kempenland   

Eersel    Eersel   

Eersel (Noord-Brabant)    Eersel (Noord-Brabant)   

K220p    K220p   

2013-03-01 14:46:20