BLECOURTNB0125 - 2.79. Het weergevonden peerd

2.79. Het weergevonden peerd
De eerwaarde heer Johan Samâls was van 't jaar 1686 (of iets vroeger) tot 1735 pastoor te Westerhoven en bewoonde de toenmalige pastorij, ten Noord Oosten van de Erpestraat, in de nabijheid der aloude parochiekerk gelegen. Zeer lang is deze herder bij de ingezetenen in 't geheugen gebleven, voornamelijk wegens de macht die hij in hooge mate bezat en bewees om verlorene, gestolene en andere goederen, op geheimzinnige wijze aan de eigenaars weer te doen komen. Tot omtrent het midden der tegenwoordige eeuw heb ik eenige oude menschen in deze parochie, nog menig zonderling geval van denzelfden aard hooren verhalen, waar de meesten geloof aan gaven. Natuurlijk verminderen deze vertelsels van langerhand.
Onder veel van die verhalen, wil ik hier vermelden hoe zeker man, door het gebed en de voorzegging van dien vermaarden pastoor, zijn peerd wedervond. In een afgelegen dorp der provincie Antwerpen vermiste een boer zijn peerd. Een wever uit Westerhoven, die aldaar zijn handwerk dreef, raadde den man met hem derwaarts te gaan, om den pastoor te verzoeken, zijn peerd aan te wijzen. Toen beide lieden te Westerhoven gekomen waren, las de pastoor zijn brevier, al wandelende in een dennebosch, niet verre van zijne pastorij. Terwijl de boer op een kleinen afstand stond, verhaalde de wever den pastoor, hoelang het peerd vermist was, enz. De pastoor zeide dat op dien man (den eigenaar van het peerd) eene misdaad kleefde, doch de wever verklaarde daar niets van te weten. Hierop duidde de gedienstige pastoor hun eene plaats aan, waar zij het peerd zouden vinden. De twee mannen gingen nu onverwijld huiswaarts en troffen het peerd in welstand aan, gebonden aan eenen berkeboom, niet verre van hun woondorp. Later vernam de wever ook de misdaad van zijnen reisgenoot: deze had namelijk eenen Tienenaar gedood.

SINSAG 0750 - Andere Zauberei.    SINSAG 0750 - Andere Zauberei.   

Een pastoor bezit de macht om verloren, gestolen en andere goederen bij de eigenaren terug te krijgen. Eén geval is het vermiste paard dat door het gebed en de voorzegging van de pastoor door de boer op de door de pastoor aangeduidde plaats is aangetroffen. De pastoor geeft aan dat de boer een misdaad heeft gepleegd, later blijkt dat hij iemand heeft gedood.

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 79-80

D1817.0.1.2 - Wizard tells location of stolen property.    D1817.0.1.2 - Wizard tells location of stolen property.   

1893

Motief: D1817.0.1.2 Wizard tells location of stolen property.
OV V: 35-36. Bewerking: Sinninghe 1933: 119 (no. 174), 1964: 115-116; Biemans 1973: 67-68; Kunst 1972: 29-30 (no. 118). LS D691 Zauberer macht verschwundenen Gegenstand ausfindig.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.

Andere Zauberei

Johan Samâls    Johan Samâls   

Oosten    Oosten   

Tienenaar    Tienenaar   

Westerhoven    Westerhoven   

Noord    Noord   

Erpestraat    Erpestraat   

Antwerpen    Antwerpen   

Westerhoven (Noord-Brabant)    Westerhoven (Noord-Brabant)   

L280p    L280p   

2013-03-01 14:46:20