Hoofdtekst
3.7.
Een boer had een eenige koe, die echter op een nacht plotseling stierf. Nu ging hij naar den slager om er de huid af te laten doen, deze wilde hij in de stad aan een looier verkoopen. Toen hij er heen ging kwam hij bij een heuvel waar hij over moest. Boven op den top zag hij twee menschen en om deze bang te maken hing hij de huid om. Toen de 2 hem zoo zagen meenden zij dat het de duivel was en gingen op den loop. Toen hij nu boven kwam zag hij dat die menschen (schelmen) een hol in den grond hadden gemaakt en daarin hun geld verborgen. De boer nam zooveel geld als hij in zijn huid kon bergen; daarop ging hij naar huis om met zijn kruiwagen het andere te halen. Nu ging hij naar den burgemeester om te laten tellen hoeveel geld hij had. Deze vroeg hem waar hij al dat geld gehaald had en hij antwoordde van de huid van mijn koe. Nu liet de burgemeester 6 vette ossen slachten doch maakte er niet half zooveel van als de boer voor zijn huid. Nu werd de burgemeester kwaad en wilde hem in een zak in den molewiel verzuipen. Onderweg gingen zij eerst in een herberg en lieten den zak aan de deur liggen. Nu kwam daar een varkensstouwer met 6 varkens voorbij en nu riep de boer: die hier een uur in dezen zak kruipt krijgt 10 varkens. Nu deed de man den zak open de boer er uit en de varkensstouwer er in; daarop deed de boer den zak dicht en ging met de varkens naar huis. Daarop wierp de burgemeester met zijn helpers den zak in het water en de man verdronk. Verwonderd vroeg de burgemeester 's anderendaags toen hij den boer zag, waar komt gij vandaan? Als gij mij nog wat verder in 't water had gegooid dan had ik 6 ossen gekregen en nu maar 6 varkens. Daarop liet de burgemeester zich in den zak stoppen en zei, gooi mij nu maar wat verder dan krijg ik mijn 6 ossen terug. Men deed het maar ook hij verdronk. Nu werd de slimme boer burgemeester en als hij nog leeft is hij het nog.
Een boer had een eenige koe, die echter op een nacht plotseling stierf. Nu ging hij naar den slager om er de huid af te laten doen, deze wilde hij in de stad aan een looier verkoopen. Toen hij er heen ging kwam hij bij een heuvel waar hij over moest. Boven op den top zag hij twee menschen en om deze bang te maken hing hij de huid om. Toen de 2 hem zoo zagen meenden zij dat het de duivel was en gingen op den loop. Toen hij nu boven kwam zag hij dat die menschen (schelmen) een hol in den grond hadden gemaakt en daarin hun geld verborgen. De boer nam zooveel geld als hij in zijn huid kon bergen; daarop ging hij naar huis om met zijn kruiwagen het andere te halen. Nu ging hij naar den burgemeester om te laten tellen hoeveel geld hij had. Deze vroeg hem waar hij al dat geld gehaald had en hij antwoordde van de huid van mijn koe. Nu liet de burgemeester 6 vette ossen slachten doch maakte er niet half zooveel van als de boer voor zijn huid. Nu werd de burgemeester kwaad en wilde hem in een zak in den molewiel verzuipen. Onderweg gingen zij eerst in een herberg en lieten den zak aan de deur liggen. Nu kwam daar een varkensstouwer met 6 varkens voorbij en nu riep de boer: die hier een uur in dezen zak kruipt krijgt 10 varkens. Nu deed de man den zak open de boer er uit en de varkensstouwer er in; daarop deed de boer den zak dicht en ging met de varkens naar huis. Daarop wierp de burgemeester met zijn helpers den zak in het water en de man verdronk. Verwonderd vroeg de burgemeester 's anderendaags toen hij den boer zag, waar komt gij vandaan? Als gij mij nog wat verder in 't water had gegooid dan had ik 6 ossen gekregen en nu maar 6 varkens. Daarop liet de burgemeester zich in den zak stoppen en zei, gooi mij nu maar wat verder dan krijg ik mijn 6 ossen terug. Men deed het maar ook hij verdronk. Nu werd de slimme boer burgemeester en als hij nog leeft is hij het nog.
Onderwerp
AT 1535 - The Rich and the poor Peasant 
AT 1535 - The Rich and the poor Peasant 
ATU 1535 - The Rich and the Poor Farmer.
ATU 1535 - The Rich and the Poor Farmer.
Beschrijving
Van de enige koe die hij heeft laat een boer de huid stropen om te verkopen. Onderweg hult hij zich in de huid om rovers bang te maken en ontdekt de plaats waar ze geld hebben verstopt. De boer haalt het geld op en laat het tellen door de burgemeester. Op diens vraag waar het geld vandaan komt antwoordt de boer dat het van de huid van zijn koe is. De burgemeester laat daarop zes ossen slachten, maar krijgt er zo weinig voor dat hij de boer in een zak stopt en wil verdrinken. Bij een tussenstop bij een herberg blijft de zak met de boer buiten staan. Als er iemand met zes varkens langskomt roept de boer dat wie een uur in de zak kruipt tien varkens krijgt. De man bevrijdt de boer, gaat in de zak zitten, waarop de boer de zak dicht doet en met de varkens naar huis gaat. De burgemeester gooit de zak met de man in het water. De volgende dag vraagt de burgemeester verwonderd waar de boer vandaan komt. Die antwoordt dat als hij verder in het water was gegooid hij zes ossen had gekregen, en nu maar zes varkens. De burgemeester laat zich in een zak stoppen en in het water gooien om zijn zes ossen terug te krijgen.
Bron
Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 103-104
Motief
K941.1 - Cows killed for their hides when large price is reported by trickster.
K941.1 - Cows killed for their hides when large price is reported by trickster.
K842 - Dupe persuaded to take prisoner‘s place in a sack: killed.
K842 - Dupe persuaded to take prisoner‘s place in a sack: killed.
K1051 - Diving for sheep.
K1051 - Diving for sheep.
Commentaar
1893
Motieven: K941.1 Cows killed for their hldes when large price is reported by trickster; K842 Dupe persuaded to take prisoner's place in sack: killed; K1051 Diving for sheep.
inv. no. B1.2, opgeschreven te Westerhoven. S.M1535.2; AT 1535 The Rich and the Poor Peasant.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
inv. no. B1.2, opgeschreven te Westerhoven. S.M1535.2; AT 1535 The Rich and the Poor Peasant.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
The Rich and the Poor Peasant
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20