Hoofdtekst
3.22
Vele jaren geleden bemerkte men elken morgen, dat de paarden, die in het Broek te Nederwetten weidden, in den afgeloopen nacht zoo waren afgejaagd, dat zij schuimden van 't zweet. Nadat de eigenaars van de geplaagde beesten verschillende nachten op de wacht hadden gelegen, zonder iets gewaar te worden, vonden zij op een morgen in de weide een zeef, die een hunner mede naar huis droeg. Plotseling verscheen hem eene vrouw, die bidde en smeekte om de zeef terug te hebben. Zij moest dien zelfden morgen nog eten brengen aan de maaiers harer boerderij waar zij nu honderden uren vandaan was. Met de zeef kon zij, over zeeën en bergen vliegende, in een oogwenk thuis zijn. Men gaf haar de zeef terug na haar te hebben laten zweren, dat zij nimmer zoude terugkeeren. Na dien tijd zijn de paardenin het Broek nimmer meer onrustig geweest.
Vele jaren geleden bemerkte men elken morgen, dat de paarden, die in het Broek te Nederwetten weidden, in den afgeloopen nacht zoo waren afgejaagd, dat zij schuimden van 't zweet. Nadat de eigenaars van de geplaagde beesten verschillende nachten op de wacht hadden gelegen, zonder iets gewaar te worden, vonden zij op een morgen in de weide een zeef, die een hunner mede naar huis droeg. Plotseling verscheen hem eene vrouw, die bidde en smeekte om de zeef terug te hebben. Zij moest dien zelfden morgen nog eten brengen aan de maaiers harer boerderij waar zij nu honderden uren vandaan was. Met de zeef kon zij, over zeeën en bergen vliegende, in een oogwenk thuis zijn. Men gaf haar de zeef terug na haar te hebben laten zweren, dat zij nimmer zoude terugkeeren. Na dien tijd zijn de paardenin het Broek nimmer meer onrustig geweest.
Onderwerp
TM 3108 - Nachtmerrie berijdt paard 
TM 3108 - Nachtmerrie berijdt paard 
Beschrijving
Na een aantal nachten wachthouden bij paarden die zo onrustig gemaakt worden dat ze schuimen van het zweet, wordt een zeef gevonden. Plotseling verschijnt een vrouw die de zeef terugvraagt, ze heeft de zeef nodig om naar huis te kunnen vliegen. Ze krijgt de zeef terug na de belofte nooit meer terug te komen. De paarden zijn na die tijd altijd rustig geweest.
Bron
Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 114
Motief
G241.4.3 - Witch travels over water in a sieve or a riddle.
G241.4.3 - Witch travels over water in a sieve or a riddle.
F471.l.1.1
F471.l.1.1
G265.3 - Witch rides horse at night.
G265.3 - Witch rides horse at night.
Commentaar
Motieven: G241.4.3 Witch travels over water in a sieve or a riddle; F471.l.1.1 Alp rides horse sweaty at night; G265.3 Witch rides horses at night.
inv. no. R9. Bewerking: Sinninghe 1938: 421-422. 1964: 125, 1978: 103 (vgl. S.S782).
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
inv. no. R9. Bewerking: Sinninghe 1938: 421-422. 1964: 125, 1978: 103 (vgl. S.S782).
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
Nachtmerrie berijdt paard
Naam Overig in Tekst
Nederwetten
Nederwetten
Naam Locatie in Tekst
Broek
Broek
Plaats van Handelen
Nederwetten (Noord-Brabant)
Nederwetten (Noord-Brabant)
Kloekenummer in tekst
L233p
L233p
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20