BLECOURTNB0221 - 3.140. De Mol te Bakel (in plat Helmondsch dialect)

3.140. De Mol te Bakel (in plat Helmondsch dialect)
Vruuger, laang jorre geleeje ha-de in Bökkel mar ei goe plekske en dä was de-n-hof van de bestouir en in dië-n-hof dor worde-n-ees ne mol gevange mar der was in heiil Bökkel gee man, die van ze lève zoo-n-aarig ding gezien ha en de heiil mense kwame-n-der gelijk no' toe en die stonne verwondert um dä ding te zien. De-n- börgemieester die liet de-n- röt bei mekandere komme zoo skielik as ie kos umte vrögge of ze dä dieir kèsnde mar gee man dee zene mont oope want ze wiste-n-'t nie. Op et lës zee den auwste wethaauwer ik zo' Jan van den Heeläkker ees lötte roepe, die mens is in diens geweest, die hee bei 't veifde in de Graaf gelège en die hee nog al veul gezien oppesaart. Zo' gezeet zo' gedon. Jan die kwamp mar ie wist er geene-n- rot mee. Uurst mende-n-ie dä d'ene-n-eezel waar, dos protte-n-le van ne stroisvogel mar op 't lës mos ie zegge as dät-ie 't nie en wis. Nauw zee de-n- börgemieester wä dät is of nie e gevaarlik dieir is 't, dä weet ik zeeker en we zulle-n-urn wel klör speule, dä belööf ik oe.
De jongse wethaauwer, die ee karnallie van ee wijf haa, die zee ik zo'm lötten trauwe mar dor zagge ze geen kans op.
Witte wä, zee nen andere, we zullen em lèvent verbraande. Neië, zee de slachter, die ook lit van de-n- rot was, we zulle-n- der worst af make mar dä worde-n- ook afgekeurt. Op et les zee der ieene we zulle-n-um lèven begraave'n in den hof van de bestouir op 't ègese plaats dor ie gevange-n-Is.
En zoo gebeurde-n-et.

AT 1310B - Burying the Mole as Punishment    AT 1310B - Burying the Mole as Punishment   

ATU 1310B - Burying the Mole as Punishment    ATU 1310B - Burying the Mole as Punishment   

In Bakel wordt een dier gevangen waarvan niemand de naam kent. De Raad besluit dat het dier ter dood veroordeeld moet worden. Alle voorstellen over de wijze waarop worden verworpen tot iemand voorstelt het dier levend te begraven.

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 137-138

K581.3 - Burying the mole as punishment.    K581.3 - Burying the mole as punishment.   

Motief: K 581.3 Burying the mole as punishment.
inv. no. R1. Als: 'De Mol van Bakel' in Sinninghe 1934: 39; als 'De Mol van Boakel' in Sinninghe 1942: 45. Bewerking: Kunst 1968: 44. Vgl. Jansen 1979: 52-53. S.M1317.1; AT 1310 B Burying the Mole as Punishment.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financieële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.

Burying the Mole as Punishment

Helmondsch    Helmondsch   

Helmonds    Helmonds   

Bökkel    Bökkel   

Jan van den Heeläkker    Jan van den Heeläkker   

Jan    Jan   

Bakel    Bakel   

Graaf    Graaf   

Bakel (Noord-Brabant)    Bakel (Noord-Brabant)   

L208p    L208p   

2013-03-01 14:46:20