Hoofdtekst
Iemand die niet kan zweeten, kan maar voor vast aannemen dat hij betooverd is. Zoolang een kind goed kan zweeten heeft men zekerheid dat het niet betooverd is.
Een best middel om te kunnen weten, dat een sukkelend kind betooverd is, bestaat hierin, dat men drie geërfde bloedkoralen aan een roodzijden draad rijgt en zóó samenbindt, met drie knoopen er op, dat zij als een klaverblad naast elkander zitten. De draad met deze koralen bindt men om den hals van het zieke kind, en is dan na verloop van vierentwintig uren een der drie bloedkoralen buiten de knoopen gesnapt, dan is het kind betooverd.
Niet ieder evenwel is in het bezit van geërfde bloedkoralen, maar wat men altijd kan doen: het kussen, waarop iemand dien men voor betooverd houdt, slaapt, openen en den inhoud onderzoeken. Vindt men daarbij zoogenaamde kransen, dan is de zaak uitgemaakt; want deze zijn het werk van tooveressen. Het is daarom zeer aan te raden, dat men kleine kinderen eens in de week een schoon hoofdkussen geve. Daardoor beneemt men de heks den tijd om er kransen in te maken. Die kransen bestaan meest uit einden lint of band, lapjes linnen of beddetijk, waaraan een aantal vedertjes zijn vastgehecht. Ik heb er eens een gezien, die werd gehouden voor een vogel zonder kop, staart en pooten; het was een vlechtwerk van gekromde vedertjes, die met de schachten naar binnen om een middelpunt waren saâmgepakt. Heeft men kransen in een kussen gevonden, dan is het zeer raadzaam, deze te toonen aan den duivelbanner, dien men gaat raadplegen. Deze geeft dan gewoonlijk den raad, die dingen te verbranden met gesloten deuren, want ook dit zal de heks noodzaken bij het huis te komen waar de verbranding plaats heeft. Een mutsje, eenigen tijd gedragen door het kind dat men voor betooverd houdt, kan den wonderdokter ook veel licht geven. Zout rondom de wieg op den vloer gestrooid, en een bijbel onder de wieg gelegd, zijn zeer goede middelen om een kind voor betoovering te vrijwaren.
Een best middel om te kunnen weten, dat een sukkelend kind betooverd is, bestaat hierin, dat men drie geërfde bloedkoralen aan een roodzijden draad rijgt en zóó samenbindt, met drie knoopen er op, dat zij als een klaverblad naast elkander zitten. De draad met deze koralen bindt men om den hals van het zieke kind, en is dan na verloop van vierentwintig uren een der drie bloedkoralen buiten de knoopen gesnapt, dan is het kind betooverd.
Niet ieder evenwel is in het bezit van geërfde bloedkoralen, maar wat men altijd kan doen: het kussen, waarop iemand dien men voor betooverd houdt, slaapt, openen en den inhoud onderzoeken. Vindt men daarbij zoogenaamde kransen, dan is de zaak uitgemaakt; want deze zijn het werk van tooveressen. Het is daarom zeer aan te raden, dat men kleine kinderen eens in de week een schoon hoofdkussen geve. Daardoor beneemt men de heks den tijd om er kransen in te maken. Die kransen bestaan meest uit einden lint of band, lapjes linnen of beddetijk, waaraan een aantal vedertjes zijn vastgehecht. Ik heb er eens een gezien, die werd gehouden voor een vogel zonder kop, staart en pooten; het was een vlechtwerk van gekromde vedertjes, die met de schachten naar binnen om een middelpunt waren saâmgepakt. Heeft men kransen in een kussen gevonden, dan is het zeer raadzaam, deze te toonen aan den duivelbanner, dien men gaat raadplegen. Deze geeft dan gewoonlijk den raad, die dingen te verbranden met gesloten deuren, want ook dit zal de heks noodzaken bij het huis te komen waar de verbranding plaats heeft. Een mutsje, eenigen tijd gedragen door het kind dat men voor betooverd houdt, kan den wonderdokter ook veel licht geven. Zout rondom de wieg op den vloer gestrooid, en een bijbel onder de wieg gelegd, zijn zeer goede middelen om een kind voor betoovering te vrijwaren.
Onderwerp
TM 3109 - Heksenkrans in kussen   
Beschrijving
Iemand die niet kan zweten is betoverd.
Om na te gaan of een kind betoverd is, kan je een proef nemen met drie geërfde bloedkoralen. Deze moeten aan een draad geregen worden en vastgezet worden tussen knopen. Komt een van de bloedkoralen buiten de knoop, dan is het kind behekst.
Ook is het verstandig de kussens van een kind te onderzoeken. Heksen kunnen hier kransen in maken. Door elke week het kussen te vervangen, wordt voorkomen dat de heks hier kransen in maakt. De kransen kunnen aan een duivelbanner getoond worden, deze raadt vaak aan de kransen te verbranden: de heks moet dan noodgedwongen naar het huis komen waar het verbranden plaatsvindt.
Het mutsje dat een kind draagt, kan de duivelbanner ook inzicht geven.
Goede beschermmiddelen zijn zout op de vloer rond de wieg en een bijbel onder de wieg.
Om na te gaan of een kind betoverd is, kan je een proef nemen met drie geërfde bloedkoralen. Deze moeten aan een draad geregen worden en vastgezet worden tussen knopen. Komt een van de bloedkoralen buiten de knoop, dan is het kind behekst.
Ook is het verstandig de kussens van een kind te onderzoeken. Heksen kunnen hier kransen in maken. Door elke week het kussen te vervangen, wordt voorkomen dat de heks hier kransen in maakt. De kransen kunnen aan een duivelbanner getoond worden, deze raadt vaak aan de kransen te verbranden: de heks moet dan noodgedwongen naar het huis komen waar het verbranden plaatsvindt.
Het mutsje dat een kind draagt, kan de duivelbanner ook inzicht geven.
Goede beschermmiddelen zijn zout op de vloer rond de wieg en een bijbel onder de wieg.
Bron
Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 171-172
Motief
G263.4 - Witch causes sickness.   
G272.16 - Salt protects against witches.   
G257.1 - Burning object forces witch to reveal herself: sympathetic magic.   
Commentaar
Onderdeel van het hoofdstuk "Tooverheksen en duivelbanners".
