DYKFRIES2151

Tot de werken des duivels behooren ook de kol- of heksekringen die men wel in graslanden vindt. In Friesland noemt men zulk een kring een tsjernpaed = karnpad, wegens de groote overeenkomst met het cirkelvormig pad, waarop het paard rondloopt voor den karnmolen, waardoor de karnpols, die in de karn de boterafscheiding moet bewerken, in beweging wordt gebracht. Zulk een kring is soms geheel kaal, onbegroeid even alsof dat ronde pad zooveel betreden wordt, dat er geen gras kan groeien. Het volksgeloof zegt dan ook, dat er 's nachts een wit paard, ook wel een veulen in rondloopt. Nu, paard of veulen, dit maakt geen groot verschil, het is toch de duivel. Een boer, die zulk een karnpad in zijn land heeft, dient altijd op zijne hoede te zijn, want hij verkeert aanhoudend in het gevaar, dat hij met de zuivelbereiding van streek kan geraken. Daar toch is het de booze vijand met zijn nachtelijken cirkelgang om te doen. Behalve op meer andere plaatsen was er vroeger tusschen Poppingawier en Terzool zulk een karnpad, waarvan men vertelde, niet alleen dat er een paard of veulen in rondliep, maar ook dat er gekarnd werd. Elders noemt men deze kringen hekse- en ook wel tooverkringen. Men gelooft daar dat de heksen er 's nachts in ronddansen, maar hiervan heb ik in Friesland nooit gehoord.

TM 3112 - De heksendansplaats    TM 3112 - De heksendansplaats   

Heksenkringen, cirkelvormige kale plekken in een veld, worden tot het werk van de duivel gerekend. In Friesland wordt zo'n kring een tsjernpaed (=karnpad) genoemd vanwege de gelijkenis in vorm van het pad waarin een paard voor de karnmolen loopt. Volgens het volksgeloof loopt de duivel in de gedaante van een wit paard of veulen 's nachts in de heksenkring. Als gevolg hiervan kan de zuivelbereiding van de boer mislukken. Men zegt ook wel eens dat heksen 's nachts in een kring ronddansen.

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 195

G303.3.3.1.3 - Devil as horse.    G303.3.3.1.3 - Devil as horse.   

G247 - Witches dance.    G247 - Witches dance.   

Onderdeel van het hoofdstuk "Werken des duivels".

Friesland    Friesland   

Poppingawier    Poppingawier   

Terzool    Terzool   

B118p    B118p