VODA_001_03

Mien oom vertelde vrouger, dat er vrouger woonde er op Vledder Batten, Vledder die ligt daor van hier tussen deze wereld en Onstwedde, en daar zeggen ze van Vledder Batten. Mijn tant zegts van Vledderveen, dat is wat een neiere naam. Daar woont een man, sien vrouw was overleden en die had nog wel een wicht in huus. Die man kon al wat vertellen, uit al duize, al duize verheele’s echt.
En als men jonk is, mag ja geerne luustern. Je wordt wel wat benauwd, je durft maar zunige op bed, je durfde zunige naar buten. Maar in ieder geval, als je wat aan hem vertelt. Hij ging ‘s avonds veul uit te praoten en elk vond dat hij machtig vertellen kon. Hij had het over heksen, spoken, veurlopen, staanlaten en zoals ze zeiden had hij wat meer kunde als een gewone. Ten minste de mennen mensen waren er hoast een tikkel bange veur. Nou weet ik niet of je dat tikkel verstaon kunt, dat tikkel was vrouger nou een alt plaats Westerwolds. Hij had een appeltoene en een beste vlucht iemen.
Maar hij had […] die jonge kerel een op wil schudden want hij zei: “ik laat ze d’r bie staon”. En nu weten al die mensen niet wat dat bie staon laten was, maar ze wisten wel in ieder geval, het was een nauwe rode beweging als die u staon laat, als die blauw wordn.
Op zo’n zekere avond, nou was mien oom nou bie him gekomen om ‘m dit of dat te vragen. Het zal wel een buurman wat west hebben, maar die man had er niet west, hij was niet in huus. Hij had aan t wicht vraogd: “Waar is die vader?” Het wicht had een beetje geheimzinnig daon en ach hij had wel begrepen dat hij is weer wat wonderliek, maar dat zij het niet zeggen wol. Maar ze had wel gezegd: “mag er niks van zeggen Jan, maar als du zwiegen kannst, dan wil ‘k je ‘t ook wel vertellen. Maar pas op dat mien vader het niet wies wordt”.
En ze begon te vertellen: “mien vader die loopt bij iemen”. Mien oom had gezegd: “bij de iemen, had die geen duster?” “Ja,” ze zegt, “dat doet veur hem niks af. Hij hef vandaag naar Lombok west”. En Lombok, dat was weer een deel van dat Vledderveen, dat lag nou Veenhuizen, aan die kante. Ah maar de mensen wisten haast niet dat het bestond, maar dat bestonde wel werkelijk. Dat was nah van die naam die zag ‘m och noh die ein had Lombok zo en ander haidde zo, en de ander haidde zo.
En daor heeft hij een paar kerels troffen en dat leken ‘m wel iemenstelers, dat stel. Nou lope hij voor de iemenkorven langs en door sien geheime krachten is ie in staot de mensen, als die komt en steelt iemen, zij met die gestolen kurf iemen, voor ‘t iemenschul staan blieft. Nou dan was je wel natuurlijk heel wat, en wordt je wel wat raor van als hij zulk vertelt. En dan kunnen ze d’r niet weer vort. Mien oom had gevraogd of ze daar nou ook dood aan gaan. Want daar kan je best voor doodgaan. “Nee,”maar had ‘t wicht gezegd, “daar gaan ze niet dood aan. Want mien vader mot morgenvrou een uur voordat de zon opkomt bij de iemenschul wesen, en als er dan een steler stond, dat hij daer een kurf gestolen had, dan moest hij die verlossen. En hij mocht dat ook niet aangeven bie de politie”. Nou had mien oom gevraogd: “maar als die vader dan eens zich verslap, hij kon ook wel niet wakker wordt, wat zal dan wel worden zo”. ‘T wicht had gezegd: “Als vader zich versluip, dan worden de rovers of iemenstelers of zoal je ze noemen willen, zwart en dan was het levend roet”. En dat zal ja verschrikkelijk wezen, maar dat gebeurde niet, dat ging allemaal wel goud, want de kracht waar hij heur door staon laten kunnt dat was diezelfde geheime kracht die ‘m ook weer op tied wakker maakt, zodat er niks geen ellende van kommen kunt.
Mien oom was nou zonder dat hij die man gesproken had maar vort gaen. Hij had dacht, nou wordt ‘t me toch te gek, gek genoeg. Want ja, als je dan net zo heurt, dan wordt je er haast een beetje raar van. Het is zo wonderliek, het is zo eigenaardig, ja, het is eigenlijk niks veur een gewoon mens. Mien oom was later maar naar bedde gaen, maar hij had niet slapen kunt. Al maar dreumen over stelen, staon laten, zwart worden en zo wat meer.
Hij had ook er eens goud over bedacht en nog eens over dacht, en zonder er met ein over te praoten, dat zal ook wel niet meer kunnen, hij lag al op bed maar dan kan ja, nog wel met sien huusgenoten d’r wel over praoten. De drieste had genommen om ‘s nachts langs die […] kurven, voor die […] kurven langs te lopen. ‘S nachts om een uur of twee was hij er heen gegaan. Maar da hij bie iemen gekommen was, was het net west alsof een stem tegen hem gezegd had: “ga nog weer um.’T is beter voor die”. Maar hij was, daar dacht ‘t man, had nu toch ‘t driest genommen en had dacht ja nu ben ik er eenmaal, ik wil er nou ook voorlangs. En hij was ook veur de iemenkurven langs kommen, en hij was d’r niet veur staan blijven hoor,dat was wel goud gegaan. Maar ja daar later, had hij geacht, ik wilde ook ja geen stelen. Als hij stelen wilde, als dat gewoon was, ja dat wiss hij niet. Maar hij was daar niet veurr staan blijven. Maer waere daer mit melkaer […], daer was niks te vertellen.
En hij zal nooit, zo nooit meer bie nacht voor anderlu iemenkurven langs lopen en hij waarschouwt later altied: “waag je niet aan zulk soortige dingen, ie kan er wol ellende van beleven, maar nooit beter van worden”.

SINSAG 0666 - Zauberer bannt an den Ort.    SINSAG 0666 - Zauberer bannt an den Ort.   

Als Jan op bezoek gaat bij een geheimzinnige man in het dorp, komt hij diens dochter tegen. De dochter vertelt over haar vaders geheime kracht: wanneer er in de nacht rovers komen en voor de bijenkorven gaan staan, dan kan haar vader ze stil laten staan. Nog voor de ochtend moet de man de rovers weer verlossen, anders zouden ze veranderen in een hoop zwart roet.

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Jan    Jan   

Jan    Jan   

Vledder Batten    Vledder Batten   

Vledder    Vledder   

Vledderveen    Vledderveen   

Veenhuizen    Veenhuizen   

Lombok    Lombok   

Onstwedde    Onstwedde   

Westerwolde    Westerwolde