FAUST24 - Van het paradys

Van het paradys.

ALs Doctor Faustus in Egypten was, aldaer hy de stadt Alkayr besach ende in de hoochde over vele landen ende conincrijcken reysde, als Engelant, Hispanian, Vranckerijck, Zweden, Polen, Denemarcke, Indian, Aphricke, Perssen etc., so is hy oock in Moorenlandt gecomen, alwaer hy hem altijt op hooge bergen, steenclippen ende eylanden gelandet ende gherust heeft. Hy was ooc van sinne Brittaniën te besiene, daerin dat veel stroomen, warme fonteynen ende veelderley metallen zijn; ooc den steen Gods ende veel meer ander dingen die Doctor Faustus met hem gebracht hadde. Orchades zijn eylanden der grooter zee, die achter Brittaniën liggen, die 23 int getal zijn, waervan datter thiene woest liggen ende 13 bewoont worden. Caucasis, tusschen Indian ende Scithian, is het hoochste eylant met zijne clippen ende duynen, vanwaer Doctor Faustus veel landen ende verre over de zee ghesien heeft. Aldaer zijn soveel peperboomen als by ons zijn de geneverboomen. Candyen, een eylandt, leyt midden in de Gandische Zee onder Grieckenlandt. Het behoort die van Venegiën toe. Vandaer coemt de malveseye. Dit eylant is vol geyten. Daer en genereren geen schadelicke dieren, noch slanghen, noch wolven, noch vossen, dan alleene groote fenijnighe spinnen. Dese ende andere eylanden meer, dewelcke hem zijnen gheest Mephostophiles verhaelde ende ghewesen heeft, heeft hy altesamen besien. Ende opdat ick tot mijnen propooste come, soo is dit de oorsake gheweest dat Doctor Faustus hem op alsulcken hoochde begheven heeft; niet omdat hy vandaer eenich deel der zee ende die omliggende conincrijcken ende lantschappen oversien soude etc., maer hy meynde mitsdien datter sommighe hooghe eylanden met hare duynen so hooghe zijn dat hy eyndelick oock het paradijs soude te sien comen. Want hy en hadde zijnen geest daerom niet aengesproken, noch ooc niet aenspreken dorven. Ende insonderheyt int eylandt van Caucasis, hetwelcke met zijne hoochde ende met zijne duynen al de andere teboven gaet, hy meynde dat hem niet en soude failleren of hy en soude vandaer het paradijs gesien hebben. Op dese duynen des eylants Caucasis can men claerlick Indiën ende Scithiën sien, ende na het oosten toe sach hy van der hoochde in de zuydige linie een claerte, ghelijck als een claerschijnende sonne ende eenen vierstroom, als een vier opgaen van der aerden tot in den hemel, bovenop het aertrijck, gelijck als een cleyne eylant hooge. Hy sach oock int dal ende opt lant vier groote wateren uuter aerden springen: eene na Indiën toe, het tweede na Egypten, het derde na Armeniën toe ende het vierde liep ooc derwaerts. Ende van tgene dat hy ghesien hadde soude hy geerne den oorspronc geweten hebben. Daerom dat hy voornam zijnen geest daerna te vragen, ghelijck hy dede, doch met groote verschrictheyt, ende hy vraechde also zijnen gheest wat sulcx gheweest hadde. Den gheest gaf hem goede antwoorde ende sprack: ‘Het was het paradijs dat naer het oosten toe lach, hetwelcke eenen hof is die Godt aldaer gheplant heeft met alderley lustighe dinghen. Ende dese vierighe stroomen waren de mueren, daermede dat den lusthoff ommeringhelt ende bewaert wierdt. Maer ghinder’, seyde hy voorts, ‘siet ghy een seer clare licht. Dat is het vierighe sweert, waermede dat den enghel desen hoff bewaert. Ende het is noch soo verre van hier als ghy alreeds met my gheweest zijt. Ghy hebt sulcx in der hoochde beter sien connen, maer ghy en hebt er niet op gheacht etc. Dat water, dat hem in vieren deylde, dat zijn de wateren van de fonteynen die midden int paradijs staen ende daeruut springhen, als namelick Ganges oft Phison, Githon oft Nilus, Tygris ende Euphrates. Ende nu siet ghy dat hy onder Libra ende onder Ariës ligt ende totaen den hemel reyct. Ende op dese vierige mueren is den engel Cherubin metten vlammenden sweerde om alle dese dingen te bewaren. Maer noch ghy, noch ick, noch eenich mensche en can daer comen.’

SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.    SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.   

Faustus wenst het paradijs te zien, maar de geest zegt dat dit nog heel ver is en dat het bewaakt wordt door een engel met een vurig zwaard. De rivieren de Ganges, Nijl, Tigris en Eufraat zouden er ontspringen. Mephostophiles zegt dat noch hij, noch Faust in het Paradijs kan komen, vanwege de cherubijn met het zwaard.

Carel Baten, Warachtighe historie van doctor Johannes Faustus. (ed. René Blankers) Jasper Troyen (?), Dordrecht 1592, 29v-30v
http://www.dbnl.org/tekst/bate002wara02_01/bate002wara02_01_0026.php

Faustus    Faustus   

Mephostophiles    Mephostophiles   

Egypte    Egypte   

Engeland    Engeland   

Frankrijk    Frankrijk   

Zweden    Zweden   

Polen    Polen   

Denemarken    Denemarken   

India    India   

Afrika    Afrika   

Perzië    Perzië   

Griekenland    Griekenland   

Armenië    Armenië   

Caucasis    Caucasis   

Egypte    Egypte