MARKUS09 - Haze Grietje

Aan den rechterkant van den weg van Sonsbeek naar Valkenhuizen had men “Haze Grietje”, een stukje weiland in de laagte, waarop men dikwerf konijnen en hazen zag spelen, links een theetuin “Ruimzicht” geheeten, doch die onder het Arnhemsche publiek meer bekend was onder den naam van “bij Koen op den berg”; hier waren tegen de helling van den berg, waarover de straatweg liep, koepeltjes gebouwd, waaruit men een prachtig vergezicht had. Het was er landelijk en goed; men kon er buitenpartijen houden en menige wandelaar ging er even aanleggen om zich te verkwikken. Op de pannen van het achterhuis en den stal lag het skelet van een paardenkop, wat volgens Koen een onfeilbaar middel was tegen het inslaan van den bliksem; het had zijn huis al verscheiden malen gered, daarbij was het ook een zeker voorbehoedmiddel, dat de paarden en het vee tegen de nachtmerrie beschermde.

Op de weg van Sonsbeek naar Valkenhuizen lag een stuk weiland genaamd Haze Grietje. Daar tegenover lag de theetuin Ruimzicht. Op de pannen van het achterhuis van de stal hier lag het skelet van een paardenkop, dit werd gezien als middel tegen het inslaan van de bliksem. Daarnaast was de paardenkop een middel dat het vee beschermde tegen de nachtmerrie.

Markus, A.: Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw: met geschiedkundige aantekeningen (Arnhem 1907), 486.

J. Braakman vult op donderdag 30 april 2020 aan:
Aan:

Citaat uit dit verhaal: links een theetuin “Ruimzicht” geheeten, doch die onder het Arnhemsche publiek meer bekend was onder den naam van “bij Koen op den berg”; hier waren tegen de helling van den berg, waarover de straatweg liep, koepeltjes gebouwd, waaruit men een prachtig vergezicht had.

Waar het het verhaal van Markus betreft, is dit inderdaad juist. Zo vermeldt hij een en ander in zijn boekje. Markus had het echter zelf niet juist. Althans de theetuin “Ruimzicht” werd niet geëxploiteerd door ene Koen (voor- of achternaam), maar door een van mijn voorvaders: Johannes Koel (Arnhem, 27-11-1797 – Zutphen, 30-04-1865). In de adresboeken van Arnhem, die beginnen rond 1850, vinden we hem in 1855, 1856 en 1857 terug op de uitspanning Ruimzicht, aan de Apeldoornsche straatweg, nabij Sonsbeek. Ik heb nooit anders dan in het artikeltje van Markus een verwijzing gevonden naar een Koen als exploitant van deze theetuin – uitspanning.

Het verhaal is voor mij op zich al leuk, maar het wint heel veel doordat ik weet dat het een directe voorvader van mij betreft.

Sonsbeek    Sonsbeek   

Valkenhuizen    Valkenhuizen   

Haze Grietje    Haze Grietje   

Ruimzicht    Ruimzicht   

bij Koen op den berg    bij Koen op den berg   

Arnhem    Arnhem