SINVNS04 - Van 'n òlle visker en zien vrouw

Van 'n ólle visker en zien vrouw
Der wazzen es 'n òlle visker en zien vrouw, dei woonden onner 'n groode, olle pispot. Ze haren 't hail aarm, en op 'n dag was ter niks meer te eten.
Dou zee de vrouw: "Goa doe es noa 't meer en zai ofs wat visch vangen kens."
Hai kreeg 't vischtuug en ging noa 't meer. Mor 't visken wol dei dag nait.
Mismoudeg begon e zien raif al weer bie'n kanner te pakken, dou e vernam dat e beet haar. Hai hoalde gauw op. 't Was 'n goldviske. Hai dee hom van hoak en wol hom ien zak stoppen.
Mor op ens begon dat viske te proaten. "Och man, loat mie toch weer vrij, as ie 't doun, den ken je van mie kriegen wat ie hemmen willen."
Mit niks ien hoes komen, doar haar ol man 't nait op begrepen en dat zee e. Mor 't viske zee weer: "Och man, loat mie toch vrij, den ken ie van mie kriegen wat ie hemmen willen."
Dou docht visker: wat zè'k ook mit zoo'n luk dair begunnen; 't is muite van opeten nait weerd en 't was ook hoast schaane van zoo'n mooi goldviske. Hai lait hom beproaten en smeet hom weer ien 't woater.
Dou pakte hai zien boudeltje op en ging noar hoes. Vrouw zol wel nait best te spreken wezen. 't Is ook nait best, as ter niks meer te eten is.
Zai zag hom al aankomen en raip: "Hou liekt 't, hes ook wat vongen?"
"Joa, 'n goldviske, mor dei heb 'k weer swemmen loaten."
"Weer swemmen loaten? Bis nou haildal gek?"
"Hai zee tegen mie, dat, as 'k hom weer vrij lait den kon 'k kriegen, wat ik wol."
"Goa den op slag weer hèn en vroag om 'n nei hoes, want dat wonen onner dei òlle pot ben 'k al meer as zat."
Kerel ging weer noar 't meer en raip:
"Viske, viske oet het meer,
Ik vroag die, koom hier even heer."
"Hier ben ik al," zee 't viske, "wat is joen begeeren?"
"Mien vrouw wil nait, zooas ik wil."
"Wat wil joen vrouw den?"
"Mien vrouw wil 'n nei hoes hemmen."
"Goa hèn, 't is ter al."
Hai gong weer noar hoes en sloug hannen te goar, want doar ston 'n splinternei hoes. Vrouw kwam hom aal ien muid.
"Koom hier gauw es heer," raip ze, "doe zelt opkieken, zoo mooi as 't is."
Wat was òl gelukkeg! Wat haren ze 't nou goud!
Mor vrouw was nait tevree. "Wat heb ik aan 'n nei hoes as ik gain centen heb, om der ien te wonen?" zee ze. "Mos op slag weer hèn goan en vroagen om 'n hail bult geld."
Mor dat was ol man te slim. "Doe vrags te veul," zee e, "doe moaks dat viske kwoad."
Mor zai hil vol, en dou ging hai der mor weer op oòf. Hai kwam wer bie 't meer.
"Viske, viske oet het meer,
Ik vroag die, koom hier even heer."
"Hier ben ik al," zee 't viske, "wat is joen begeeren ?"
"Mien vrouw wil nait zoo as ik wil."
"Wat wil joen vrouw den?"
"Mien vrouw wil riek wezen."
"Goa hèn, zai is 't al."
En òl kwam weer ien hoes. Vrouw har geld ien overvloud. Dou ging 't eerst 'n zetje goud, mor dou begon ze weer, want ze wer aal hoogmoudeger.
"Wat heb ik nou aan aal mien geld, as 'k haile doagen knooien mout, om boudel knap te hollen? Ik wil keunegin worren, den ken 'k mie bedainen loaten," zee ze.
"Goa opslag hèn en vroag dat."
Moar doar har òl gain ooren noa. "Doe vrags te veul," zee e, "dat viske wordt kwoad en ik ken toch gain keunink worren."
Mor zai hil nait op te zoezen. Op 'n duur mos e der wel weer op òf.
Dou e bie 't woater ston, was e moud schoon kwiet. Hai wachtte dat 't duuster wer en dou raip e:
"Viske, viske oet het meer,
Ik bid die, koom hier even heer."
"Hier ben ik al," zee 't viske, "wat is joen begeeren ?"
"Mien vrouw wil nait zooas ik wil."
"Wat wil joen vrouw den?"
"Mien vrouw wil maaiden, knechten, peerden, rietuugen hemmen, mien vrouw wil... keunegin worren."
"Goa hèn, ze is 't al."
En zien vrouw was keunegin. Ze woonde ien 'n pelaais en lait heur bedainen. Ol man vuilde hom doar nait thoes en om hom bekommerde ze heur nait meer, totdat ze weer ontevree wer. Ain is ter nog dei machteger is as zai. Zai wol de macht van Gòd bezitten.
Dou ol man dat heurde, was e haildal oet stuur. "Nee," zee e, "dat is de grootste zunde, dat dou ik nait, doe zelt swoar straft worren veur dien hoogmoud."
Mor zai dwong hom toch. 't Was of e lood ien bainen har, dou e noa 't meer ging. Doar ging e op 'n dikke vlint zitten. Hai durs nait roupen. 't Wer oavend. Omkeeren durs e ook nait. Ien 't end raip e toch:
"Viske, viske oet het meer,
Ik vroag die, koom hier even heer."
"Hier ben ik al," zee 't viske, "wat is joen begeeren."
"Mien vrouw wil nait, zooas ik wil."
"Wat wil joen vrouw den?"
"Mien vrouw... mien vrouw wil de macht van Gòd."
Mor nauw har e dei woorden oetbrocht, of 't begun te dunderen en te weerlichten en te störmen en 'n geweldege stem klonk:
"Doe olle zot,
Wilt doe de macht van Gòd?
Kroep weer onner dien olle pispot!"
Haildal van streek ging e weer noar vrouw. Dei zat ien heur olle plunje onner de olle pispot.
(Groningen, Tjamsweer; verteld door S. Kerkhof; vgl. Het Boek van Minne Koning, blz. 25-30)

AT 0555 - The Fisher and his Wife    AT 0555 - The Fisher and his Wife   

ATU 0555 - The Fisherman and his Wife.    ATU 0555 - The Fisherman and his Wife.   

VDK 0555 - The Fisher and his Wife    VDK 0555 - The Fisher and his Wife   

De goudvis die door een arme visser is teruggezet, vervult als dank de wensen van de vrouw om een huis, rijkdom en de wens om koningin te zijn. Haar hoogmoed om de macht van God te bezitten wordt gestraft met de terugkeer naar hun oorspronkelijke situatie.

J.R.W. Sinninghe: Vijftig Nederlandse Sprookjes, Amsterdam 1942, p.21-24

Q338 - Immoderate request punished.    Q338 - Immoderate request punished.   

Bron: Het Boek van Minne Koning, pp. 25-30

God    God   

2013-03-01 14:46:20