Hoofdtekst
Oh, myn been!
Der was un rike ouwe dame doadgaan, dy had un gouden foet. Ik weet ut fan myn groatfader, want dy was doadgraver en het dy ferhalen fan dichtbij metmaakt. Dat meens hadden se op hur ouwe dag un foet ôsette mutten, onder de knie, mar doe't se un kunstbeen hè súd, moest dat beslist un gouden weze, aander matriaal wúd se nyt hewwe.
Dêr het se nog un poas met lopen, en toen se doad was, ston der in ut testement, se wúd met dat been begraven wurde. Dat se hewwe se met dy gouden poat an naar ut kerkhof brocht en dêr is se in 't graf komen.
Ut is nog al logys, dat dêr wat fan útlekte en dat un paar meensen seiden fan: 'Nou, ut is toch eigenlik sonde, dat dat ouwe wiif dêr leit en dat dêr su'n mooi stuk goud by leit. Dat suden wij best bruke kanne. Dat wij gane der es heen en wij sa' sien, dat we dat stuk goud te pakken krije, foordat se ut graf dichtgooie'.
Afijn, ut moest eerst donker weze, en doe teugen twaalven, ut spookuur, doe slopen der dy meensen ut kerkhof op, en toen, hoe ferder as se kwamen, hoe benauder as se wurden.
Ut was oek krek un avend foor spoken. De bomen op ut kerkhof ritselden un bitsje geheimsinnig en ut was hartstikke donker; se konnen nog krek wat sien en su moesten se dêr de kerkhofpadsjes laans. Mar hoe benaud as se oek waren, de mannen kwamen op 't laast toch bij ut graf. Dat lag nog open en met un bitsje moeite was ut deksel fan 'e kist nog los te skroeven en dêr lag dat ouwe meens in un lang wit kleed.
En dy éne sit dêr onder te wrotten. Hij foelt dêr un stuk goud en hij skeurt ut der mar ô, su fer as-y ut mar krije kan. Ut wúd nyt al te best en hij moest op 't laast syn poat der nog op sette, foordat-y dat stuk goud te pakken had. Hij seit: 'Gelukkig, dat is an 'e kaant, en nou mar make dat we wegkomme, want je kanne nooit wete, wat je hier nog gebeure kan'.
En se drave dêr in ut donker met dy poat onder de aarm weerom, ut laantsje laans en se gane su de bocht om. En werachtig, dêr siene se inenen flak bij hur un wite gedaante op hur toe sweven en . . . un freeslik skrille stem skreuwt fan: 'Oh, myn been!'
En dat laatste dat mut bij ut fertellen ut skrikeffekt weze. Wij woanden froeger bij de groate kerk in Harlingen, en dat is un oud kerkhof. Ik hew dat ferhaal un keer ferteld, doe waren we as jonges dêr saves an 't kaatsen weest. Dat was un bitsje un rúg stel; dy konnen wel teugen un stoatsje. We leiden in ut gras en dat was krek su'n avend as ik beskreven hew. met un bitsje un freemde stemming. We leiden tussen de grafstienen, en dy jonges waren su onder beslag fan ut ferhaal, dat toen we ut skrikeffekt had hadden, toen sag ik se wit wegtrekken. Der was gynéén dy meer wat sei. Ja, op 't laast seit de éne: 'Ik gaan mar naar hús toe'. 'Ja', seit nummer twee: 'Ik smeer 'em oek. Ik mut op bêd'. En su oek nummero dry. As slagene honnen dropen se ô, sonder nog één woord te sêggen.
(Stedsk fan Harns)
Der was un rike ouwe dame doadgaan, dy had un gouden foet. Ik weet ut fan myn groatfader, want dy was doadgraver en het dy ferhalen fan dichtbij metmaakt. Dat meens hadden se op hur ouwe dag un foet ôsette mutten, onder de knie, mar doe't se un kunstbeen hè súd, moest dat beslist un gouden weze, aander matriaal wúd se nyt hewwe.
Dêr het se nog un poas met lopen, en toen se doad was, ston der in ut testement, se wúd met dat been begraven wurde. Dat se hewwe se met dy gouden poat an naar ut kerkhof brocht en dêr is se in 't graf komen.
Ut is nog al logys, dat dêr wat fan útlekte en dat un paar meensen seiden fan: 'Nou, ut is toch eigenlik sonde, dat dat ouwe wiif dêr leit en dat dêr su'n mooi stuk goud by leit. Dat suden wij best bruke kanne. Dat wij gane der es heen en wij sa' sien, dat we dat stuk goud te pakken krije, foordat se ut graf dichtgooie'.
Afijn, ut moest eerst donker weze, en doe teugen twaalven, ut spookuur, doe slopen der dy meensen ut kerkhof op, en toen, hoe ferder as se kwamen, hoe benauder as se wurden.
Ut was oek krek un avend foor spoken. De bomen op ut kerkhof ritselden un bitsje geheimsinnig en ut was hartstikke donker; se konnen nog krek wat sien en su moesten se dêr de kerkhofpadsjes laans. Mar hoe benaud as se oek waren, de mannen kwamen op 't laast toch bij ut graf. Dat lag nog open en met un bitsje moeite was ut deksel fan 'e kist nog los te skroeven en dêr lag dat ouwe meens in un lang wit kleed.
En dy éne sit dêr onder te wrotten. Hij foelt dêr un stuk goud en hij skeurt ut der mar ô, su fer as-y ut mar krije kan. Ut wúd nyt al te best en hij moest op 't laast syn poat der nog op sette, foordat-y dat stuk goud te pakken had. Hij seit: 'Gelukkig, dat is an 'e kaant, en nou mar make dat we wegkomme, want je kanne nooit wete, wat je hier nog gebeure kan'.
En se drave dêr in ut donker met dy poat onder de aarm weerom, ut laantsje laans en se gane su de bocht om. En werachtig, dêr siene se inenen flak bij hur un wite gedaante op hur toe sweven en . . . un freeslik skrille stem skreuwt fan: 'Oh, myn been!'
En dat laatste dat mut bij ut fertellen ut skrikeffekt weze. Wij woanden froeger bij de groate kerk in Harlingen, en dat is un oud kerkhof. Ik hew dat ferhaal un keer ferteld, doe waren we as jonges dêr saves an 't kaatsen weest. Dat was un bitsje un rúg stel; dy konnen wel teugen un stoatsje. We leiden in ut gras en dat was krek su'n avend as ik beskreven hew. met un bitsje un freemde stemming. We leiden tussen de grafstienen, en dy jonges waren su onder beslag fan ut ferhaal, dat toen we ut skrikeffekt had hadden, toen sag ik se wit wegtrekken. Der was gynéén dy meer wat sei. Ja, op 't laast seit de éne: 'Ik gaan mar naar hús toe'. 'Ja', seit nummer twee: 'Ik smeer 'em oek. Ik mut op bêd'. En su oek nummero dry. As slagene honnen dropen se ô, sonder nog één woord te sêggen.
(Stedsk fan Harns)
Onderwerp
AT 0366 - The man from the gallows 
AT 0366 - The man from the gallows 
ATU 0366 - The Man from the Gallows.
ATU 0366 - The Man from the Gallows.
Beschrijving
Bij een oude dame moet op een keer het stuk onder haar knie afgezet worden. Daarvoor in de plaats wil ze een gouden kunstbeen. In haar testament komt te staan dat ze te zamen met haar gouden been zal worden begraven. En zo gebeurt het ook. De vrouw gaat dood. Anderen komen er echter achter dat zij met haar gouden been begraven zal worden. Om middernacht gaat men naar het kerkhof. De kist wordt geopend en het been wordt eruit gehaald. Onderweg wordt men opgeschrikt door een witte zwevende gedaante die hen toeschreeuwt: "Oh, mijn been!"
Bron
Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske folksforhalen. Baarn [etc.], 1979, p. 75
Commentaar
14 december 1973
The Man from the Gallows
Naam Locatie in Tekst
Harlingen
Harlingen
Harns
Harns
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20