Hoofdtekst
Aan de voet van de Maassluissedijk, halverwege Maassluis, staat een boerenwoning die door de Vlaardingers sinds jaar en dag wordt aangeduid als de boerderij De Vergulde Hand. Deze naam vindt zijn oorsprong in een bloedig drama dat zich volgens de volksoverlevering meer dan drie eeuwen geleden op deze boerderij heeft voltrokken en sindsdien als legende is blijven voortleven. Wellicht hebt u over die legende wel de klok horen luiden, maar weet u niet precies waar de klepel hangt. In dat geval verschaft onderstaand relaas u de ontbrekende informatie.
In het grijze verleden was de boerenwoning aan de dijk omgeven door een eenzaam en verlaten gebied. Slechts de weinige voorbijgangers en een enkel voertuig dat zich langzaam over de dijk voortbewoog, trokken de aandacht van de bewoners, een man en een vrouw. Op een avond dat de man niet thuis was, hoorde de boerin, die zich in de keuken ophield, gemorrel aan een der vensters van het ernaast gelegen achterhuis. Zij was een flinke vrouw, niet voor een geruchtje vervaard, maar nu haar man van huis was, voelde zij zich toch wel angstig te moede, wetende dat er veel slecht volk langs de weg was. Zij raapte al haar moed bij elkaar en zachtjes sloop zij langs de wand naar het achterhuis. Door het licht dat door het enige venster viel, kon ze juist zien dat er iemand voor het raam stond, die dit zo ver had kunnen opschuiven, dat hij zijn arm er onder door had kunnen steken, waardoor zijn hand er aan de binnenkant net uitstak. De vrouw begreep onmiddellijk dat de man met minder goede bedoelingen wilde binnendringen.
"Nu of nooit" dacht zij en pakte een bijl waarmee haar man nog die middag hout had gekloofd. Met één ferme slag hakte zij de naar binnen stekende hand af. Een rauwe kreet doorbrak de stilte en de schim van de man voor het raam verdween in de duisternis.
Door de uitgestane angst trilde de vrouw over haar hele lichaam en moeizaam sleepte zij zich weer naar de keuken, waar zij op een stoel neerzeeg en daar verwezen bleef zitten. Toen de man enige uren later thuiskwam, trof hij zijn vrouw geheel ontdaan aan. Met horten en stoten deed zij verslag van het gebreurde.
De volgende morgen ging de boer met een paar buren op onderzoek uit. Het bloedspoor konden zij tot aan de Maas volgen, dan hield het op. Ongetwijfeld was de man de rivier ingelopen en daarin verdronken. De afgehouwen hand werd boven de deur van de boerenwoning opgehangen, kennelijk als afschrikwekkend voorbeeld voor een ieder die zich op het dievenpad wilde wagen. Later werd de mensenhand vervangen door een gevelsteen die in reliëf de binnenzijde vertoonde van een vergulde opgeheven linkerhand op zwarte achtergrond, ondersteund door een engelenkopje met twee zilverkleurige vleugels.
Onder de rechtervleugel stond het woord Anno en onder de linkervleugel het jaartal 1640, terwijl boven en ter weerszijden van de hand een groene, wit omboorde draperie, hangende aan twee vergulde knoppen, was aangebracht. Deze gevelsteen hield de herinnering levendig aan het bloedige drama dat zich op de boerderij had afgespeeld.
(J. Wapenaar: 'De legende van De Vergulde Hand', in: De Omroeper. Vlaardings contactblad 60-plus 28 (1996) 2, p.8-9.)
In het grijze verleden was de boerenwoning aan de dijk omgeven door een eenzaam en verlaten gebied. Slechts de weinige voorbijgangers en een enkel voertuig dat zich langzaam over de dijk voortbewoog, trokken de aandacht van de bewoners, een man en een vrouw. Op een avond dat de man niet thuis was, hoorde de boerin, die zich in de keuken ophield, gemorrel aan een der vensters van het ernaast gelegen achterhuis. Zij was een flinke vrouw, niet voor een geruchtje vervaard, maar nu haar man van huis was, voelde zij zich toch wel angstig te moede, wetende dat er veel slecht volk langs de weg was. Zij raapte al haar moed bij elkaar en zachtjes sloop zij langs de wand naar het achterhuis. Door het licht dat door het enige venster viel, kon ze juist zien dat er iemand voor het raam stond, die dit zo ver had kunnen opschuiven, dat hij zijn arm er onder door had kunnen steken, waardoor zijn hand er aan de binnenkant net uitstak. De vrouw begreep onmiddellijk dat de man met minder goede bedoelingen wilde binnendringen.
"Nu of nooit" dacht zij en pakte een bijl waarmee haar man nog die middag hout had gekloofd. Met één ferme slag hakte zij de naar binnen stekende hand af. Een rauwe kreet doorbrak de stilte en de schim van de man voor het raam verdween in de duisternis.
Door de uitgestane angst trilde de vrouw over haar hele lichaam en moeizaam sleepte zij zich weer naar de keuken, waar zij op een stoel neerzeeg en daar verwezen bleef zitten. Toen de man enige uren later thuiskwam, trof hij zijn vrouw geheel ontdaan aan. Met horten en stoten deed zij verslag van het gebreurde.
De volgende morgen ging de boer met een paar buren op onderzoek uit. Het bloedspoor konden zij tot aan de Maas volgen, dan hield het op. Ongetwijfeld was de man de rivier ingelopen en daarin verdronken. De afgehouwen hand werd boven de deur van de boerenwoning opgehangen, kennelijk als afschrikwekkend voorbeeld voor een ieder die zich op het dievenpad wilde wagen. Later werd de mensenhand vervangen door een gevelsteen die in reliëf de binnenzijde vertoonde van een vergulde opgeheven linkerhand op zwarte achtergrond, ondersteund door een engelenkopje met twee zilverkleurige vleugels.
Onder de rechtervleugel stond het woord Anno en onder de linkervleugel het jaartal 1640, terwijl boven en ter weerszijden van de hand een groene, wit omboorde draperie, hangende aan twee vergulde knoppen, was aangebracht. Deze gevelsteen hield de herinnering levendig aan het bloedige drama dat zich op de boerderij had afgespeeld.
(J. Wapenaar: 'De legende van De Vergulde Hand', in: De Omroeper. Vlaardings contactblad 60-plus 28 (1996) 2, p.8-9.)
Beschrijving
Op een avond, als de boer van huis is, hoort de boerin iemand het raam openschuiven. Zij pakt een bijl en slaat de inbreker een hand af. De volgende ochtend volgt de boer het bloedspoor: het eindigt in de rivier. De afgehakte hand wordt boven de deur gespijkerd ter afschrikking. Later wordt er een gevelsteen geplaatst met een vergulde hand erop. Hieraan ontleent de boerderij zijn naam: De Vergulde Hand.
Bron
J. Wapenaar: 'De legende van De Vergulde Hand', in: De Omroeper. Vlaardings contactblad 60-plus 28 (1996) 2, p.8-9.
Commentaar
juni 1996 (de geschiedenis zou uit ca. 1640 stammen)
Zie onder "Beeld" voor een afbeelding van de gevelsteen van De Vergulde Hand te Vlaardingen.
Als bron wordt vermeld: 'Verzameling "Vlaardingse Legenden" door M.C. Sigal Jr. Foto's stadsarchief Vlaardingen'.
Als bron wordt vermeld: 'Verzameling "Vlaardingse Legenden" door M.C. Sigal Jr. Foto's stadsarchief Vlaardingen'.
Naam Overig in Tekst
Vlaardingers [Vlaardingen]
Vlaardingers [Vlaardingen] 
De Vergulde Hand
De Vergulde Hand
Naam Locatie in Tekst
Maassluissedijk
Maassluissedijk
Maassluis
Maassluis
Maas
Maas
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20