DIVTX032 - De betoverde peren

Mijn vader werkte van 1927-1932 aan de bouw van de afsluitdijk. Om de vier weken had de helft van de groep rijswerkers (een week na elkaar) een weekeinde verlof ("de beurt"). Dan werd de lange reis naar Werkendam ondernomen. Daar kwam men vrijdagsavonds aan en vertrok weer maandagmorgens vroeg. Dat betekende dus dat men vanwege het vierweken-schema òf met Pasen òf met Pinksteren de beurt had. De groep die op één van deze feestdagen niet de beurt had ging dan "poffen", d.w.z. huurde op eigen kosten een bus. Er waren altijd wel een paar jongeren die de wacht wilden houden. 's Winters kon het gebeuren dat men "eruit vroor". Dan moest het kruiend ijs verdwenen zijn eer men weer verder kon. Dat betekende dat men enige tijd in het eigen gezin kon zijn. Nu werkte bij mijn vader ook een zekere Janus de Keizer. Hij was 75 jaar en fungeerde als kok voor de rijswerkers. Het zware rijswerk kon hij niet meer doen maar hij was een prima kok en "menage-meester". In deze laatste functie kocht hij het voedsel in en sloeg de kosten over de rijswerkers om. Zijn vrouw (Ant) droeg een neepjesmuts. Onder die muts vandaan kwam op haar voorhoofd een korte pony. Vandaar haar bijnaam Ant "de pony". Ze hadden geen kinderen. Van Ant werd beweerd dat zij kon toveren. Een oude buurvrouw van ons geloofde daar stellig in en vermeed alles wat met haar te maken had. Zij liep, zoals op ons dorp niet ongebruikelijk was, regelmatig bij ons binnen voor een praatje. Zo ook op een "winterstop"-middag waarop mijn vader zojuist gezegd had: "Kom, ik ga eens bij Janus de Keizer buurten". Ik mocht mee. De buurvrouw trof ons niet thuis en mijn moeder vertelde haar waar wij heen waren. Nu hadden wij van Ant de pony een zakje heerlijke handperen meegekregen. Toen we thuis kwamen was de buurvrouw er nog. Zij merkte niets van die peren. Enige tijd later stelde mijn vader voor een lekkere peer te eten en vroeg aan de buurvrouw of zij er ook een wilde. "Graag," was het antwoord. Toen de peren genuttigd waren vroeg mijn vader haar: "Weet je van wie je nu een peer hebt gegeten?" Haar ging onmiddellijk een licht op en met ontzetting riep ze: "Van Ant de pony, kreng!!" Van schadelijke gevolgen is mij niets gebleken.

Van een vrouw wordt beweerd dat zij kan toveren. Op een dag gaat de verteller met zijn vader bij haar op bezoek. Ze krijgen een zakje peren van haar mee. Als ze weer thuis komen is er een buurvrouw op bezoek, die bang is voor de 'heks'. Ze eet mee van de peren, zonder te weten van wie ze afkomstig zijn. Als de vader van de verteller aan haar vraagt van wie ze denkt dat de peren komen, is ze ontzet. De verteller heeft later niets van eventuele schadelijke gevolgen gemerkt.

geschreven verhaal (archief Meertens Instituut)

12 november 1996

B. Visser    B. Visser   

Janus de Keizer    Janus de Keizer   

Ant "de pony"    Ant "de pony"   

Werkendam    Werkendam   

de Afsluitdijk    de Afsluitdijk   

2013-03-01 14:46:21