FRANKE122 - De kruisstee

Die boereplaats heet niet voor niets de Kruisstee. Alles heeft zijn reden.
Er is niets in een naam?
Er is alles in een naam.
Eeuwen geleden spoelde de zee waar nu de Kruisstee staat. De golven rolden af en aan; de vloed zwol aan in de Eems en liep vast in de groote zak van de Dollard; de eb vloeide weer af en de schorren en platen kwamen droog te liggen. Het Reiderland, het zelfde waarvan Jarfke voorspeld had dat het zee worden zou, dat Reiderland kwam bloot en het was of de twee en dertig verdronken dorpen verwijtend klaagden: had naar Jarfke geluisterd. Had de dijken en de zijlen bijtijds versterkt. Had naar Jarfke geluisterd, naar Jarfke de groote profeet.
Maar dan kwamen de golven van de vloed aangerold, eindeloos, eindeloos, en smoorden het klagen en steunen van de twee en dertig verdronken dorpen.
Maar eens kwamen er met de vloed twee zwanen mee. Twee schoone witte zwanen. Hun halzen in sierlijke bocht en de vleugels half opgeslagen kwamen ze met de golven meegezwommen. De wind speelde in hun veeren, de wind blies hun vleugels bol. Twee sprookjeszwanen leken het, twee witte koningskinderen, die kwamen van ver, van ver, naar het Groningsche land.
En het waren wel twee wonderlijke zwanen want voerden ze niet het heilige kruis met zich mee? Hadden ze niet tusschen hen in het heilige kruishout en brachten ze dat niet, liefderijk en met groote zorg naar het strand?
Zeker deden ze dat.
Het heilige kruis dreef tusschen hen in, op de golven van de opkomende vloed en de witte sprookjeszwanen brachten het behouden aan de wal.
En de menschen die het zagen werden stil van ontzag.
Ze stonden eerbiedig om het heilige hout en bekruisten zich.
Zeker had dit alles een bedoeling. Zeker was het niet voor niets dat het kruis juist hier aanspoelde.
En toen het toegestroomde volk het kruis opnam, zie, ineens waren de twee heerlijke witte zwanen verdwenen. Er was een luchtig geklapwiek, het scheen fijne, ijle muziek die boven hun hoofden ruischte, maar van de wonderlijke sprookjesdieren was niets meer te zien.
En zonder dat iemand het hen zei wist het toegestroomde volk wat er met het kruis gebeuren moest. Er moest ter plaatse waar het door de zwanen gebracht was een kapel gebouwd worden, een schoone kapel waar het heilige kruishout veilig bewaard kon worden. Opdat de menschen uit de omtrek het konden vereeren.
Maar ze wisten tegelijkertijd dat het niet kon, want zie, de vloed kwam op en overstroomde de gansche vlakte.
Hoelang al had de vloed dat gedaan en hoelang nog zou hij het doen?
En toen besloot het toegestroomde volk het kruis op een wagen te laden en die wagen met twee ossen te bespannen. En waar de ossen de wagen zouden brengen, daar zou de kapel verrijzen.
En zie, de ossen trokken aan en het volk ontblootte het hoofd, en volgde in vreugdige optocht de ossewagen met het heilige kruis.
En voor het klooster te Wietwerd hielden de dieren halt als een teeken dat hier het kruis gebracht zou worden.
En volgens die aanwijzing werd gehandeld.
De devote monniken ontvingen het kruis met ootmoedige eerbied en zoolang het klooster er heeft gestaan is het kruis er door de vrome broeders bewaard en vereerd.
Maar de plaats waar het eens aanspoelde en waar later een boereplaats gebouwd werd kreeg de naam van de Kruisstee.
En velen zijn er in Groningerland die van deze wonderlijke geschiedenis afweten.

Waar nu de Kruisstee staat, woelde eeuwen geleden de zee. Het Reiderland, waarvan Jarkfe had voorspeld dat het zee zou worden, was weer droog komen te liggen. Eens kwamen met de vloed twee zwanen mee. Ze voerden een heilig kruis met zich mee. Toen het toegestroomde volk op het aangespoelde kruis afkwam, verdwenen de zwanen. Ter plaats werd een kapel gebouwd waar het kruishout bewaard kon worden.

Legenden langs de Noordzee/ S. Franke. - Zutphen: W.J. Thieme & Cie, 1934, p. 182-184

Jarfke    Jarfke   

Groningerland    Groningerland   

Kruisstee    Kruisstee   

Eems    Eems   

Dollard    Dollard   

Reiderland    Reiderland   

Wietwerd    Wietwerd