Hoofdtekst
Bi'j Mans um 'n heerd. (De doeve in 't Dullerbrook).
't Was nen winteraovend van 't jaor 1918, daw anstalten maken - mien breur en ikke, zeg de jonge - um nao de Diekmeijer hen kuiern te gaon. Aw 's aovends de pankooke met keernmelk - of as de tied er was, bloodkooke - op harren, dan gengeln we nog wa es gèèrn as zökke bössels van vente te hoope nao onzen naober hen, want den wol en kon nog aorig vertellen de geschichten oet de aole tied, as 't op de butte har.
Mans van de Diekmeijer, of leever Diekmeijers-Mans was nen man van deepe in de tachentig - aover em zak 'n maol 'n heel stuk vertellen - en as e dan zo in 'n hook van 'n heerd bij 't raemken zat, dan leut e nog heel kras en dat was e ok, haoste tot zienen lesten lèvensdag too.
Aans gungen wee as vente nèèrn hen kuiern, as nao Mans zien kötterstieken an de brookkaante, en den aait hoezen met ziene jonge en ne maegd, den dowtertieds vri'jen met zon "schaopebölken" oet Tubbege - daor schikken wee dan an, an 'n heerd waor schadden en schelhoolt mangs hooge opvlammen en 'n rook in 'n roemen boozem köllern as-te-too. Um zon veur was 't aait völ gezelliger as bi'j zonnen onwiezen kachel of bi'j dee stoompiepen. Daor ko'j aait mooi de veute op de waorme plate zetten, i'j konnen mooi de haande in de vlammen hoolen en ok duftig in de aske spi'jen, en watten konnen dat met nen zwierigen draei, das waor. Daor ko'j de piepe hennig anstekken met 'n kölken veur tusken de tange en èven hennig wier oetkloppen. Ha'j es koffie drunken, dan ko'j ok mooi de morre kriet wörren, want zon schaddenveur nemp allens an, allens wat er aover is. Jao, kot en good, bi'j zon veur kö'j aold wödden, a'j nich èère dood gungen.
En - wok mer es zeggen - bi'j zon veur zatten ze bi'j de Diekmeijer ok aait te wäörmen en daor haw ok onz' stieken an 'n heerd, zoo hoeskunnig waw daor aait. Al wekke nen aovend nao Mans hen klassineeren, dat was onz' vast gebroek, daor gung niks van of. Daor hew heurd völle aole vertelsels van allerdaangs, aole feubelkes oet Annekes besmooderstied, want daoraover praoten kon den aolen Mans as Brugman in ziene beste jaoren, dat leuwt mer.
Miene stie was meespats, tègen Mans aover, in 'n annern hook vuur 't dellenraemken en as ter meer jonk volk was, lachen ze d'r mangfs um en zeen, net as in de aole sprökke steet: "de boer in 'n èènen en de oele in 'n annern hook en dan trekt mer los zooas de knech van Vermaot aait zeg.
Zoo was 't en gung gung 't aait.
Wee kuiern dan 's aovends 'n diek bi'j de Bergboer zienen kaamp langs en kwammen zoo bi'j 't de Diekmeijers-spilken an.
Wee zeen "goon aovend leu" en Mans den met 'n kölken veur op de piepe heul, zee daoluks van: "goon aovend, keerls" trok 'n oogenslag an zien dölken en gung vedan
"Kriegt nen stool en gaot zitten, a'j nen eers hebt metbrach".
"Zet 't ow an 'n heerd" neuen ok de jonge - den 'n luk äöler was as wee - den 'n luk in de Twenste kraante stedeern.
"Wa'j d'r ok efkes oetlopen" kuiern ok de maegd-den van de Weerseler kaante kwam -den a an 't sökken stoppen was -. "Schikt ter mer bi'j.
Wee griemken en zeen van: "Jao, dat zö'w es doon. Want 't is um dis tied aait better um 'n heerd as boeten".
Zoo begun onzen kuieraovend en wödden d'r praot 't aover 't weer, aover de beeste en al 't gedoonte wat ter bi'j nen boer heelt en zeelt. Mans wus meespats aoveral bescheed van, want hee was - ho aold ok- nog zoo ni'jplichtig as nen jongen sik. Hee wol ok aait gèèrn 't nöwste wetten, jao mangs mèèr as ter was.
Daor wee vente -schoonwal ze op 't Diekmeijerskötte ri'jken a zeen van keerls -"keerls" van zeuventeen, achtteen jaor - niks leever heuren vertellen as aover aole deunkes, ha'w 't a gaa'w met 'n aolen Mans aover de aole tied en al ziene verspeuksels gangs, dat 't leefebri'je was.
'n Aolen man stoppen dan eerst wier zien zwokpiepken, leut 'n braand ter ingaon - wee stökken ok efkes op, want wee keerls harren ok wa 'n "pieppien", zaoas ze op 't Venne zegt - spreijen de haande baoven vlemkes oet en beun dow dit vertelselken, wat e vuur echt en waor vertöl:
" 't is lange, lange jaoren verliên - 't was miln in de heuitied - dak hen grösmaeien har west nao nen boer in Saosel. Wee harren 'n heelen dag drok sniên - 't aole zeesken har d'r verscheeden geenkes daal leg - en zodeunig 's aovends nen schillink met de kost eerluk verdeent. En wat 't was, dan wo'j d'r 's oavens ok gèèrn langs dat leuwt mer drieste.
Dow ik dan 's aovens bi'j de boer met 'n lief vol pankooke en zeutemelksriest - of zol 't ok vleutemelksriest hemmen west? - vedan gung wunsken 'k eer nen goon aovend en nen röstigen slaop en rooken 'n diek op t' hoes op an.
'n Zetken hak loopen, dow 'k an 't Dullerbrook kwam en daor mok duur, ak naor de moor wol. Umdat 't daangs heet har west, teug ter nog venaolweg na wäörmte duur de brookmeun en nen rök van 't heui kwam ow in de meute. Zoo sleug 'k 'n brookdiek in, den nao 't Weemsel leup (das nog 'n aoverbliefsel van ne heerlukheed van aleer) en daor patken 'k mer drok voort, dat deek. 't Was zoo gezegd, nen mooien aovend, de lôch was heller as ne kral en de vöggeln zungen in de werfbusken langs de Möllenbekke eer heugste deunken. Dan is ter naa mooi in 'n brook en wo'j haoste zo wat an de kaante op nen brookwal gaon zitten lustern.
Wied en zied was 't lech in 't eenleustige Dullerbrook en 't was stille, behalven den vöggelzank en 't gekwake van 'n köppelken kikvösken, dee met meka nen kuieraovend heulen.
Mangs heuren ik dat allens wa, mer mangs wazzen miene prakkezaosies allèènig mer um gaaw in 't hoes bi'j de moor te kommen. Zoo hak a 'n pa smetwègens in 'n brook voortloopen, dow opeens nen witten voggel vuur mi'j daalvleug op den zekpol ...
"t Was ne krietwitte doeve en in 'n eergezeen leup 'k ter op an, um 't te griepen, en met nao 't hoes te nemmen vuur de kleenste jonge. Mer "fluiten" mis. De doeve vleug voort vot en bleef 'n tred of zes zeuven, wieder op 'n pölken staon, net of 't deerken zeggen wol: "Ha'j mi'j mer es."
Iederbod gung of leever leup 'k ter wa op zon schungeldrefken op an, mer ok ieder bod was 't "foetsie". Dow de witte doeve em dat a 'n maol of wat lapt har, sneed 'k met 'n knief ne gerre oet de de stroevèl, um den vrömmen voggel daor met daal te pietsken. 'k Dachen better wat as niks. Mer Mans kreeg niks al höwwe nog zo niets. 't Zol wa nich zoo weèn, want de doeve vleug dan wier 'n tred of ennige wieder, krek of ter niks te doon was. Dow dat zo'n maol of wat gaon har, höw 'k nich meer, want 'k har dow in de gaten, dat 't nich bi-j rechtoet was. 'k Leup dan mer vedan achter de doeve an-krek de Dreekönnige achter de steerne an-den 't heele Dullerbrook elkenmole vuur mi-j opvleug, mer toch aait wa 'n endken van mi-j ofbleef. 't Leek wa nen wegwiezer in dee weusteni'je, zoo liek as den voggel vuur mi'j oet floddern. Mer 'k kwam nog wa 'n maol op 't enne van 'n brook bi'j 't Weemsel an de bekke en dow 'k bi'j dee aole heulten brugge kwam, dow vleug de witte doeve ineens vot, weg heel wiedweg 'n brook in en hef zik nooit wier laoten zeen. Wee kregen koffie van de maegd, nen lekkern dreedraod oet de smodde - 'k har d'r a 'n pa maol ne blaore zeen opkommen, en dan is ze 'n maol good - en Mans gung vedan: " 'k wödden toch 'n luk geröster, dow 'k wier alèènig was -mer toch prakkezeern 'k de heele weg- dow 'k langs de vervöllen heerlukheed ziene aolen greften gung op den witte voggel, den mi'j 'n heelen brook wa 'n halfuur gaons gezelschôp har holen. Dow 'k dan was anlaand, hung 'k de zeese in 'n aolen perenboom bi'j 'n iemenschoer - hee steet ter nog wa - en gung 't hoes in. De moor har net tuffeln opwäörmt vuur de wichter en de vente, dee daor wa van heulen. En dow ze dat achter de kneupe harren, zeeln ze nao berre hen, en wee bleven nog 'n eergezeen an de praot. Daornao dee'w ons aovendsgebed - wat kinder èère harren doon - en wazzen nog wa 'n maol onner de veern ...
Later hek wa wier hen grösmaeien en heuien west, ok wa wier in de brooklaande, mer de witte doeve is ter nich wier maank west. Zoo is de geschichte van de witte doeve van 't Dullerbrook".
Zoo vertöl ons Mans dat vertelsel - 't is a lang verliën, want Mans is persies in disse maond viefteen jaor dood en Onzen Leeven Heer gef em de röst - en dow 't berregaonstied was, gungen wee wier op 't hoes an.
Zoo 't den aolen man ons vertöllen hef, zoo vertel 'k wier nao, das waor. 'k Heb nog wa meer van em in 't beukken staon an ak 's good wochen kan, dan zak ow dat ok wa es schriewen. Want meespats zint dee aolen feubelkes oet besvaerstied nog wa mooi, dat zint ze wa.
't Was nen winteraovend van 't jaor 1918, daw anstalten maken - mien breur en ikke, zeg de jonge - um nao de Diekmeijer hen kuiern te gaon. Aw 's aovends de pankooke met keernmelk - of as de tied er was, bloodkooke - op harren, dan gengeln we nog wa es gèèrn as zökke bössels van vente te hoope nao onzen naober hen, want den wol en kon nog aorig vertellen de geschichten oet de aole tied, as 't op de butte har.
Mans van de Diekmeijer, of leever Diekmeijers-Mans was nen man van deepe in de tachentig - aover em zak 'n maol 'n heel stuk vertellen - en as e dan zo in 'n hook van 'n heerd bij 't raemken zat, dan leut e nog heel kras en dat was e ok, haoste tot zienen lesten lèvensdag too.
Aans gungen wee as vente nèèrn hen kuiern, as nao Mans zien kötterstieken an de brookkaante, en den aait hoezen met ziene jonge en ne maegd, den dowtertieds vri'jen met zon "schaopebölken" oet Tubbege - daor schikken wee dan an, an 'n heerd waor schadden en schelhoolt mangs hooge opvlammen en 'n rook in 'n roemen boozem köllern as-te-too. Um zon veur was 't aait völ gezelliger as bi'j zonnen onwiezen kachel of bi'j dee stoompiepen. Daor ko'j aait mooi de veute op de waorme plate zetten, i'j konnen mooi de haande in de vlammen hoolen en ok duftig in de aske spi'jen, en watten konnen dat met nen zwierigen draei, das waor. Daor ko'j de piepe hennig anstekken met 'n kölken veur tusken de tange en èven hennig wier oetkloppen. Ha'j es koffie drunken, dan ko'j ok mooi de morre kriet wörren, want zon schaddenveur nemp allens an, allens wat er aover is. Jao, kot en good, bi'j zon veur kö'j aold wödden, a'j nich èère dood gungen.
En - wok mer es zeggen - bi'j zon veur zatten ze bi'j de Diekmeijer ok aait te wäörmen en daor haw ok onz' stieken an 'n heerd, zoo hoeskunnig waw daor aait. Al wekke nen aovend nao Mans hen klassineeren, dat was onz' vast gebroek, daor gung niks van of. Daor hew heurd völle aole vertelsels van allerdaangs, aole feubelkes oet Annekes besmooderstied, want daoraover praoten kon den aolen Mans as Brugman in ziene beste jaoren, dat leuwt mer.
Miene stie was meespats, tègen Mans aover, in 'n annern hook vuur 't dellenraemken en as ter meer jonk volk was, lachen ze d'r mangfs um en zeen, net as in de aole sprökke steet: "de boer in 'n èènen en de oele in 'n annern hook en dan trekt mer los zooas de knech van Vermaot aait zeg.
Zoo was 't en gung gung 't aait.
Wee kuiern dan 's aovends 'n diek bi'j de Bergboer zienen kaamp langs en kwammen zoo bi'j 't de Diekmeijers-spilken an.
Wee zeen "goon aovend leu" en Mans den met 'n kölken veur op de piepe heul, zee daoluks van: "goon aovend, keerls" trok 'n oogenslag an zien dölken en gung vedan
"Kriegt nen stool en gaot zitten, a'j nen eers hebt metbrach".
"Zet 't ow an 'n heerd" neuen ok de jonge - den 'n luk äöler was as wee - den 'n luk in de Twenste kraante stedeern.
"Wa'j d'r ok efkes oetlopen" kuiern ok de maegd-den van de Weerseler kaante kwam -den a an 't sökken stoppen was -. "Schikt ter mer bi'j.
Wee griemken en zeen van: "Jao, dat zö'w es doon. Want 't is um dis tied aait better um 'n heerd as boeten".
Zoo begun onzen kuieraovend en wödden d'r praot 't aover 't weer, aover de beeste en al 't gedoonte wat ter bi'j nen boer heelt en zeelt. Mans wus meespats aoveral bescheed van, want hee was - ho aold ok- nog zoo ni'jplichtig as nen jongen sik. Hee wol ok aait gèèrn 't nöwste wetten, jao mangs mèèr as ter was.
Daor wee vente -schoonwal ze op 't Diekmeijerskötte ri'jken a zeen van keerls -"keerls" van zeuventeen, achtteen jaor - niks leever heuren vertellen as aover aole deunkes, ha'w 't a gaa'w met 'n aolen Mans aover de aole tied en al ziene verspeuksels gangs, dat 't leefebri'je was.
'n Aolen man stoppen dan eerst wier zien zwokpiepken, leut 'n braand ter ingaon - wee stökken ok efkes op, want wee keerls harren ok wa 'n "pieppien", zaoas ze op 't Venne zegt - spreijen de haande baoven vlemkes oet en beun dow dit vertelselken, wat e vuur echt en waor vertöl:
" 't is lange, lange jaoren verliên - 't was miln in de heuitied - dak hen grösmaeien har west nao nen boer in Saosel. Wee harren 'n heelen dag drok sniên - 't aole zeesken har d'r verscheeden geenkes daal leg - en zodeunig 's aovends nen schillink met de kost eerluk verdeent. En wat 't was, dan wo'j d'r 's oavens ok gèèrn langs dat leuwt mer drieste.
Dow ik dan 's aovens bi'j de boer met 'n lief vol pankooke en zeutemelksriest - of zol 't ok vleutemelksriest hemmen west? - vedan gung wunsken 'k eer nen goon aovend en nen röstigen slaop en rooken 'n diek op t' hoes op an.
'n Zetken hak loopen, dow 'k an 't Dullerbrook kwam en daor mok duur, ak naor de moor wol. Umdat 't daangs heet har west, teug ter nog venaolweg na wäörmte duur de brookmeun en nen rök van 't heui kwam ow in de meute. Zoo sleug 'k 'n brookdiek in, den nao 't Weemsel leup (das nog 'n aoverbliefsel van ne heerlukheed van aleer) en daor patken 'k mer drok voort, dat deek. 't Was zoo gezegd, nen mooien aovend, de lôch was heller as ne kral en de vöggeln zungen in de werfbusken langs de Möllenbekke eer heugste deunken. Dan is ter naa mooi in 'n brook en wo'j haoste zo wat an de kaante op nen brookwal gaon zitten lustern.
Wied en zied was 't lech in 't eenleustige Dullerbrook en 't was stille, behalven den vöggelzank en 't gekwake van 'n köppelken kikvösken, dee met meka nen kuieraovend heulen.
Mangs heuren ik dat allens wa, mer mangs wazzen miene prakkezaosies allèènig mer um gaaw in 't hoes bi'j de moor te kommen. Zoo hak a 'n pa smetwègens in 'n brook voortloopen, dow opeens nen witten voggel vuur mi'j daalvleug op den zekpol ...
"t Was ne krietwitte doeve en in 'n eergezeen leup 'k ter op an, um 't te griepen, en met nao 't hoes te nemmen vuur de kleenste jonge. Mer "fluiten" mis. De doeve vleug voort vot en bleef 'n tred of zes zeuven, wieder op 'n pölken staon, net of 't deerken zeggen wol: "Ha'j mi'j mer es."
Iederbod gung of leever leup 'k ter wa op zon schungeldrefken op an, mer ok ieder bod was 't "foetsie". Dow de witte doeve em dat a 'n maol of wat lapt har, sneed 'k met 'n knief ne gerre oet de de stroevèl, um den vrömmen voggel daor met daal te pietsken. 'k Dachen better wat as niks. Mer Mans kreeg niks al höwwe nog zo niets. 't Zol wa nich zoo weèn, want de doeve vleug dan wier 'n tred of ennige wieder, krek of ter niks te doon was. Dow dat zo'n maol of wat gaon har, höw 'k nich meer, want 'k har dow in de gaten, dat 't nich bi-j rechtoet was. 'k Leup dan mer vedan achter de doeve an-krek de Dreekönnige achter de steerne an-den 't heele Dullerbrook elkenmole vuur mi-j opvleug, mer toch aait wa 'n endken van mi-j ofbleef. 't Leek wa nen wegwiezer in dee weusteni'je, zoo liek as den voggel vuur mi'j oet floddern. Mer 'k kwam nog wa 'n maol op 't enne van 'n brook bi'j 't Weemsel an de bekke en dow 'k bi'j dee aole heulten brugge kwam, dow vleug de witte doeve ineens vot, weg heel wiedweg 'n brook in en hef zik nooit wier laoten zeen. Wee kregen koffie van de maegd, nen lekkern dreedraod oet de smodde - 'k har d'r a 'n pa maol ne blaore zeen opkommen, en dan is ze 'n maol good - en Mans gung vedan: " 'k wödden toch 'n luk geröster, dow 'k wier alèènig was -mer toch prakkezeern 'k de heele weg- dow 'k langs de vervöllen heerlukheed ziene aolen greften gung op den witte voggel, den mi'j 'n heelen brook wa 'n halfuur gaons gezelschôp har holen. Dow 'k dan was anlaand, hung 'k de zeese in 'n aolen perenboom bi'j 'n iemenschoer - hee steet ter nog wa - en gung 't hoes in. De moor har net tuffeln opwäörmt vuur de wichter en de vente, dee daor wa van heulen. En dow ze dat achter de kneupe harren, zeeln ze nao berre hen, en wee bleven nog 'n eergezeen an de praot. Daornao dee'w ons aovendsgebed - wat kinder èère harren doon - en wazzen nog wa 'n maol onner de veern ...
Later hek wa wier hen grösmaeien en heuien west, ok wa wier in de brooklaande, mer de witte doeve is ter nich wier maank west. Zoo is de geschichte van de witte doeve van 't Dullerbrook".
Zoo vertöl ons Mans dat vertelsel - 't is a lang verliën, want Mans is persies in disse maond viefteen jaor dood en Onzen Leeven Heer gef em de röst - en dow 't berregaonstied was, gungen wee wier op 't hoes an.
Zoo 't den aolen man ons vertöllen hef, zoo vertel 'k wier nao, das waor. 'k Heb nog wa meer van em in 't beukken staon an ak 's good wochen kan, dan zak ow dat ok wa es schriewen. Want meespats zint dee aolen feubelkes oet besvaerstied nog wa mooi, dat zint ze wa.
Onderwerp
SINSAG 0331 - Spuktier kann nicht getroffen (gefangen) werden
SINSAG 0331 - Spuktier kann nicht getroffen (gefangen) werden
Beschrijving
Man komt onderweg een witte duif tegen, en wil hem vangen. De duif vliegt steeds een stukje weg, alsof hij de man uitdaagt. Daarna vliegt de duif weg en is nooit meer gezien.
Bron
Collectie Engelbertink, verslag 3, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)
Commentaar
Eerder verschenen in de Nieuwe Twentsche en Almelose Courant van 1931.
Naam Overig in Tekst
Diekmeijers-Jans
Diekmeijers-Jans
Dullerbroek
Dullerbroek
Naam Locatie in Tekst
Tubbergen
Tubbergen
Saasveld
Saasveld
Plaats van Handelen
Saasveld
Saasveld