Hoofdtekst
Oet 'n tied der witte wieven.
Aleerdagens zag ter in ons Too-mer-land anners oet as now. Dow zag ie gen fietsen, gen auto's en vleegmesienen, gen peteröllie, nee, van dat allens en völ meer, was ter niks.
Dow zatten onze besvaers bi'j 'n öllielempken - zonnen kleenen Janhennik- um 'n plaggenveur en besmoors zatten met de haozenvöddeln op ne "gleunige" staove en vertöllen de kleenen blagen aole geschichten van 'n Hunenborg en Huttenklaos. Dow wazzen de kuieraovende nog in vollen swönk en onderwiel ne aole kloppe of besmoor 'n spinweel leut snorren dat 'n schik 'n aad har, stakken de mansleu eere dölfkes met 'n kölken veur oet 'n heerd in 'n brand en halen los de mooie sprökke van ons Twenteland. Dan kwammen wier vuur 'n draod de hèèmennekes dee onner de haarn en belte hoesden - de weerwulve, dee rondzwörven bi'j nacht en ontieden en de lechkes, dee zoo wonnerachtig konnen dwellen baoven de eenleustige grawens en venkes. Dee tieden zint lang veurbi'j en de vertelsels gaot eer nao.
Daorum wik oet dee dage nog ne geschichte vertellen, dee 'k heurd heb van aole leu met zulverdreu op 'n verweerden kop. Misschien - 'k kan nich zeggen- is 't a wa eere vertöllen in 'n book of krante - is dat waor, dan vertel 'k nao, as 't mag. Now dan:
In Annekesbesmooderstied wonnen d'r op 'n kleen spilken tusken Tubbege en Almelo nen keerl, den Derk mot hemmen het, nao ze zèèn.
Derk gung krek as verscheeden, nog a vake nao de stad hen, vaker as em wa good was. Want in de stad ha'j verscheeden huusjes, waor 't ze 'n aarm oetstekt, en oet kleene glaeskes foezel drinkt, waori'j zoo geröst van könt wödden. In dee tied wuzzen de leu nich better en mennigeen zeup as 'n wetterkalf. Verscheeden drunken ter gèèrn klaor oet. Zoo ok onzen Derk. Vake pötken hee in de stad tot 's aovens 'n uur of elven too en dan smeet e 'n eers op 'n broenen, den onwies loopen kon, onwies. Al wazze aorig in 'n öllie, hee hoowen nich te voote op 'n hoes an, dat schellen um nen hoop.
Zoo was ter ok nen aovend, zoo um Lechmissen, dat Derk met nen aorigen brommen d'r in, oet de stad op 't hoes anreed. 't Was a miln in 'n nacht, boeten deuster as onner in de helle en gen lèvent menske nerrens te bekennen, mer daor gaf onzen kötter niks um, want hee har zat aolen klaoren had, en was zoo geröst as nen vis in 't water.
Onnerwegters komp e langs 'n groot aold boerenhoes, dat eenleustig daor lag en a langen tied har leug staon. 's Vuurmirrags harre d'r niks bezunners anzeen, mer now -de groezeln gungen em aover de hoed hen - wat zag e now toch in 'n laten aovend now ieder menske, behalve onzen Derk, a in de veern lag. Wat was 't now toch? Zag e nog wa good oet de oogen?
't Lecht schienen duur de glaze en hee heurn jao nog meziek. Daor was nog nen doedelzak gangs, waor 't umleupsel in dee tied met langs de duurn gung, um nen deut te verdeenen vuur 't dageluks etten - en 't drinken d'r bi'j.
Derk was nog ni'jsgierig as nen vos, den duur de heege kik, um te zeen of de ganze haost wilt kommen - en smeet 'n eers van 'n broenen of- gung es hennig op 't aole hoes an en keek stilkes duur de glaze ....
Watte daor zag kon e met ziene oogen nich geleuven ...
Want - daorbinnen op de grote delle, sprungen, hossen en dansten de witte wieve, jonk en aold, wichter en meuikes, met de aolen heksen en meer zök teug van volk. De duuvel zölfs har 't paoskenbest an, en zat op ne aole kiste en spöllen dansdeunkes op 'n doedelzak. Den har ok 'n etwas oet 't glaesken had, en was zoo plezeerig as nen kermsgas, dat ko'j zeen.
Zien breur den ok in de "puntjes" was en zik ok good har wikst, stun achter 't schap en schunk mer immer in. Ne jonge hekse met 'n vel as 'n verlègen ganz'ei, brach'n de annern foezel en brannewien as ze meu van 't dansen wazzen en 'n oogenslag aom wollen halen. Jao, plezeerig was 't nao 't leut, en venaolweg hopsasa. Het jonge good sprung as kalvern in de vuurjaorstied en de aolen wollen op eere wieze ok nog junk wèèn en smeten ok 'n ummezeen 'n beentjen in de heugte. Derk dee mond en oogen wiedwagens los en kon zien kieken nich laoten ....
Antlesten dow 't tègen één uur leup - en dat möt 't ze al vot wèzen - was de duuvel nog riekeluk en gaf nog 'n "rondjen". De annern göllen van loeter wil um 'n zwatten zien anbod.
Onzen Derk was van veraltereerdheed en schrik nöchter wödden as 'n kind en lussen d'r nog wa wier èène. He ... hee kon 't haoste nich meer anzeen en 't water - of 'n foezel? - leup em duur de tanne, inhoolen kon e zik gen oogenslag meer dow e dat völksken daor zag drinken en hee de duuvel zien breur zag prossen met 'n heksenmeeken - hee höw dan met de voeste op de glaze dat ze rretteln en reup achter oet 'n hals: "Doot mi'j d'r ok èèn in 't glas" ...
En - 't was ineens of 'n grommel in 't aole hoes sleug: - 't lecht oet, 'n doedelzak stille en alle witte wieve en heksen onzen Derk achter de bokse. Mer den was in 'n eergezeen op 'n broenen sprungen en dow vot, vot opTubbege an - en loopen dee 't deer, ow lèvent zoo nich. Mer ok de witten wieve leupen harre, groezeluk harre.
Daor komp Derk an de Heninksbekke (Heinemansbeek), zon betken halfweg Tubbege, mer net op tied, want met dat e d'r met 'n broenen insprink, is 't wit wief zoo kot achter em, dat ze 't peerd nog bi'j 'n stet kan griepen en 't aarme deer den heelendals oettrekt.. wieder gung 't wief nich, want zoo a'j misschien wa mangs heurd hebt, dat volk gung nooit duur 't water, dat deen ze nich ...
't Was wa jammer van 't peerd, met met onzen kötter har 't wa slimmer können ofloopen - want a'j 't met dat volk an 'n stok krègen, wa'j meestieds nich gelukkig, want ze konnen gloepens metwillig wödden en dan ko'j de veern d'r wa es laoten ...
Zo wöd dee aole geschichte ongeveer vertöllen.
Aleerdagens zag ter in ons Too-mer-land anners oet as now. Dow zag ie gen fietsen, gen auto's en vleegmesienen, gen peteröllie, nee, van dat allens en völ meer, was ter niks.
Dow zatten onze besvaers bi'j 'n öllielempken - zonnen kleenen Janhennik- um 'n plaggenveur en besmoors zatten met de haozenvöddeln op ne "gleunige" staove en vertöllen de kleenen blagen aole geschichten van 'n Hunenborg en Huttenklaos. Dow wazzen de kuieraovende nog in vollen swönk en onderwiel ne aole kloppe of besmoor 'n spinweel leut snorren dat 'n schik 'n aad har, stakken de mansleu eere dölfkes met 'n kölken veur oet 'n heerd in 'n brand en halen los de mooie sprökke van ons Twenteland. Dan kwammen wier vuur 'n draod de hèèmennekes dee onner de haarn en belte hoesden - de weerwulve, dee rondzwörven bi'j nacht en ontieden en de lechkes, dee zoo wonnerachtig konnen dwellen baoven de eenleustige grawens en venkes. Dee tieden zint lang veurbi'j en de vertelsels gaot eer nao.
Daorum wik oet dee dage nog ne geschichte vertellen, dee 'k heurd heb van aole leu met zulverdreu op 'n verweerden kop. Misschien - 'k kan nich zeggen- is 't a wa eere vertöllen in 'n book of krante - is dat waor, dan vertel 'k nao, as 't mag. Now dan:
In Annekesbesmooderstied wonnen d'r op 'n kleen spilken tusken Tubbege en Almelo nen keerl, den Derk mot hemmen het, nao ze zèèn.
Derk gung krek as verscheeden, nog a vake nao de stad hen, vaker as em wa good was. Want in de stad ha'j verscheeden huusjes, waor 't ze 'n aarm oetstekt, en oet kleene glaeskes foezel drinkt, waori'j zoo geröst van könt wödden. In dee tied wuzzen de leu nich better en mennigeen zeup as 'n wetterkalf. Verscheeden drunken ter gèèrn klaor oet. Zoo ok onzen Derk. Vake pötken hee in de stad tot 's aovens 'n uur of elven too en dan smeet e 'n eers op 'n broenen, den onwies loopen kon, onwies. Al wazze aorig in 'n öllie, hee hoowen nich te voote op 'n hoes an, dat schellen um nen hoop.
Zoo was ter ok nen aovend, zoo um Lechmissen, dat Derk met nen aorigen brommen d'r in, oet de stad op 't hoes anreed. 't Was a miln in 'n nacht, boeten deuster as onner in de helle en gen lèvent menske nerrens te bekennen, mer daor gaf onzen kötter niks um, want hee har zat aolen klaoren had, en was zoo geröst as nen vis in 't water.
Onnerwegters komp e langs 'n groot aold boerenhoes, dat eenleustig daor lag en a langen tied har leug staon. 's Vuurmirrags harre d'r niks bezunners anzeen, mer now -de groezeln gungen em aover de hoed hen - wat zag e now toch in 'n laten aovend now ieder menske, behalve onzen Derk, a in de veern lag. Wat was 't now toch? Zag e nog wa good oet de oogen?
't Lecht schienen duur de glaze en hee heurn jao nog meziek. Daor was nog nen doedelzak gangs, waor 't umleupsel in dee tied met langs de duurn gung, um nen deut te verdeenen vuur 't dageluks etten - en 't drinken d'r bi'j.
Derk was nog ni'jsgierig as nen vos, den duur de heege kik, um te zeen of de ganze haost wilt kommen - en smeet 'n eers van 'n broenen of- gung es hennig op 't aole hoes an en keek stilkes duur de glaze ....
Watte daor zag kon e met ziene oogen nich geleuven ...
Want - daorbinnen op de grote delle, sprungen, hossen en dansten de witte wieve, jonk en aold, wichter en meuikes, met de aolen heksen en meer zök teug van volk. De duuvel zölfs har 't paoskenbest an, en zat op ne aole kiste en spöllen dansdeunkes op 'n doedelzak. Den har ok 'n etwas oet 't glaesken had, en was zoo plezeerig as nen kermsgas, dat ko'j zeen.
Zien breur den ok in de "puntjes" was en zik ok good har wikst, stun achter 't schap en schunk mer immer in. Ne jonge hekse met 'n vel as 'n verlègen ganz'ei, brach'n de annern foezel en brannewien as ze meu van 't dansen wazzen en 'n oogenslag aom wollen halen. Jao, plezeerig was 't nao 't leut, en venaolweg hopsasa. Het jonge good sprung as kalvern in de vuurjaorstied en de aolen wollen op eere wieze ok nog junk wèèn en smeten ok 'n ummezeen 'n beentjen in de heugte. Derk dee mond en oogen wiedwagens los en kon zien kieken nich laoten ....
Antlesten dow 't tègen één uur leup - en dat möt 't ze al vot wèzen - was de duuvel nog riekeluk en gaf nog 'n "rondjen". De annern göllen van loeter wil um 'n zwatten zien anbod.
Onzen Derk was van veraltereerdheed en schrik nöchter wödden as 'n kind en lussen d'r nog wa wier èène. He ... hee kon 't haoste nich meer anzeen en 't water - of 'n foezel? - leup em duur de tanne, inhoolen kon e zik gen oogenslag meer dow e dat völksken daor zag drinken en hee de duuvel zien breur zag prossen met 'n heksenmeeken - hee höw dan met de voeste op de glaze dat ze rretteln en reup achter oet 'n hals: "Doot mi'j d'r ok èèn in 't glas" ...
En - 't was ineens of 'n grommel in 't aole hoes sleug: - 't lecht oet, 'n doedelzak stille en alle witte wieve en heksen onzen Derk achter de bokse. Mer den was in 'n eergezeen op 'n broenen sprungen en dow vot, vot opTubbege an - en loopen dee 't deer, ow lèvent zoo nich. Mer ok de witten wieve leupen harre, groezeluk harre.
Daor komp Derk an de Heninksbekke (Heinemansbeek), zon betken halfweg Tubbege, mer net op tied, want met dat e d'r met 'n broenen insprink, is 't wit wief zoo kot achter em, dat ze 't peerd nog bi'j 'n stet kan griepen en 't aarme deer den heelendals oettrekt.. wieder gung 't wief nich, want zoo a'j misschien wa mangs heurd hebt, dat volk gung nooit duur 't water, dat deen ze nich ...
't Was wa jammer van 't peerd, met met onzen kötter har 't wa slimmer können ofloopen - want a'j 't met dat volk an 'n stok krègen, wa'j meestieds nich gelukkig, want ze konnen gloepens metwillig wödden en dan ko'j de veern d'r wa es laoten ...
Zo wöd dee aole geschichte ongeveer vertöllen.
Onderwerp
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel. 
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel. 
SINSAG 0310 - Andere Erscheinungen von Weissen Frauen
SINSAG 0310 - Andere Erscheinungen von Weissen Frauen
Beschrijving
Man komt 's nachts langs een boerderij waar witte wieven, heksen en anderen, en zelfs de duivel feesten en drinken. Als hij roept dat hij ook wel wat wil drinken stopt het feest meteen, komen de witte wieven en heksen op hem af en achtervolgen hem. Hij kan aan ze ontkomen door met zijn paard een beek in te springen, want witte wieven kunnen niet tegen water.
Bron
Collectie Engelbertink, verslag 3, verhaal 2 (Archief Meertrens Instituut)
Commentaar
Eerder verschenen in de Nieuwe Twentsche en Almelose Courant van 1931.
Zie ook LIJST083.
Zie ook LIJST083.
Naam Overig in Tekst
Huttenkloas
Huttenkloas
Derk
Derk
Naam Locatie in Tekst
Too-merland
Too-merland
Hunenborg
Hunenborg
Almelo
Almelo
Tubbergen
Tubbergen