VODA_017_01

Ja, zo dan heb je bijvoorbeeld het verhaal van de duvelskerel, hè. God dat dat dat dat was iets iets heel bijzonders hè, die werkte oorspronkelijk op de Hendrik, maar eh die is toen overgeplaatst naar Sint Whilelmina hè en och daar gingen van alle mogelijke praatjes van hem rond hè. En eh hij was eigenlijk euh stutter van professor en euh hij was euh hij was van nationaliteit een een Duits Duits Poolse nationaliteit had ie hè. En hij zette per dienst drie stutten waardoor ie per dienst een loon kon verdienen van twintig gulden. Nou dat was in die tijd een abnormaal hoog loon hè. Wel eh dit werk dat werd dan in akkoord gegeven hè. Andere stutters ehm die euh konden ook met flink werken slechts uh per man één bouw zetten, dus dat was wel een geweldig verschil hè. Een bouw of drie bouwen. En die Duitse Pool die had eh als hulp eh maar een jongen bij zich hè die het hout voor die bouwen moest eh aanslepen hè. En maar, als zo gauw als ie aan het werk ging uh deze uh Duitse Pool die eh dan stuurde die de jongen weg hè. Hij was altijd alleen hè. En natuurlijk eeuhh de opzichter die euh had bewondering hè voor de prestatie van eh van deze man hehe en die had ie euh al rapplementjes gekregen van zijn euh van z’n euh z’n z’n z’n hogere superieuren dat ie ja god uh eigenlijk euh deze man zoveel liet verdienen dat ie hij moest eigenlijk dat akkoord maar eens aanpassen ane aan deze zaak hè. En toen verlaagde men dit akkoord, dus dat wil zeggen men gaf hem minder geld voor het plaatsen van een bouw hè van een stut hè. Maar, wat wil nu het geval, toen verdiende die die die Duitse Pool nog meer dan voorheen want hij plaatste toen tien bouwen per dienst. Ja, dat was natuurlijk klasse, dat was om om iets wat ontzettende bewondering afdwong en tevens eh vroeg men zich af: ‘Ja, is dat nu wel mogelijk?’ En toen euh ja gezien ook eh het religieuze denken men bracht dit natúúrlijk weer in verband eh met de duvel hè. Want ’t was enne kerel dij die die de ja de de mos met de duvel bezeten zien, hè? En daarum eh heette hij toen in der tijd dan ook euh ehm werd hem dan de naam gegeven van der duvelskaerl, de duivelskerel hè. En [kucht] maar men wou toch eens eh achter die praktijken van der duvelskerel komen heh, toen bedacht men: ‘Wacht! We gaan wat vroeger naar benee, en dan verstoppen we ons op dat werkpunt en dan moeten we toch eens zien hoe de duvelskerel dat allemaal voor mekaar brengt.’ Goed, zo gezegd, zo gedaan. Maar toen eh de duvelskerel euh op zijn werkpunt kwam hè euh toen zei hij zonder hen gezien te hebben euh zei ie: ‘Ja, ik zou maar maken dat ik wegkwam want zolang als jullie hier zijn verzet ik geen voet, werk ik niet.’ Hè. Ja, toen lag het er nog veel eh meer bovenop dat het euh absoluut en en en en kwestie was die normaal niet te verklaren was hè. Hè. En [schraapt zijn keel] ja, een tweede maal, ging men dat akkoord toen verlagen hè. Ja en toen zette die twintig bouwen per dag. Ongelofelijk was dat hè! En die die jongen die hij bij zich had die die kon niet genoeg hout bijge bijgesleept krijgen hè. Ja, dat was het verhaal van die duvelskerel hè. En nou wordt wellicht gevraag je of deze mijnwerker er nog werkt jaha hehe hij is natuurlijk is ie weg hè. En het heette omdat zijn papieren niet in orde waren maarre euh daar zijn nog wel mijnwerkers die natuurlijk beter weten hè. Goed. Zo, is dat euh verhaal eigenlijk. En toen werden al eens opzichters gevraagd hè. Aan twee opzichters van de betreffende mijn Wilhelmina. De ene was een Hollander en kwam dus hoger af dan Venray en Venlo, alles wat daar boven lag dus dat waren dat waren de de Hollanders. Hè. En een andere dat was een Limburgse opzichter. En dit typeert zo psychologisch. De Limburger antwoordde ons: ‘Ja, dat haej welens zo gek passiert is, dat hier wel es zowat gebeurd is, hè dat euh, euh ja zeker, ik had versjiedende mâlen euver der duvelskaerl heuren kallen! Effer, wat daarvan aan is … ja, dat weet ik auch niet gans genau.’

En terwijl die Hollander ons zeiden: ‘Ach wat. Geloof dat gebazel toch niet.’ Maar wel heet die plaats waar de Duitse Pool gewerkt heeft, In der Duvel, hè, geografisch gezien was dat plekje waar ie werkte dat was In der Duvel en die naam die heeft het ook gehouen die plek hè. Of je nou euh der boven zat in euhm, in de grond of er beneden hè, in ieder geval dat plekje was geografisch gezien dan In der Duvel hè. Tot zelfs de chef van het ondergronds bedrijf de verordening uitvaardigde men mocht niet meer zeggen In der Duvel, maar de benaming gebruiken die officieel was: ‘In de tweede zuidoostelijke steengang’. Euhm, daar moet ik toch eventjes een kleine aantekening dan bij maken. Bij het verhaal. Hier wordt gesuggereerd alsof euh inderdaad eh deze plek genoemd werd In der Duvel naar die eh Duits Poolse euh man. Maar het was inderdaad daar In der Duvel hè, dat was een tektonisch zwaar geplooid terrein eh ontzettend wisselvallig waren de lagen daar in hun stand en in hun storingen hè. Zodat euh de algemene volksmond zei ja maar kijk eens God heeft de wereld geschapen hè dus hij heeft ook hier eigenlijk alles geschapen. Hier beneden in die grond. Nou op deze plek daar heeft de Duivel eigenlijk geprobeerd het werk van God onmogelijk te maken, daar heeft hij met zijn staart der in geroerd hè. En daarom eh was het in de volksmond der Duvel maar het is inderdaad het feit het is altijd tot het einde van de Wilhelmina toe is deze plaats genaamd de der Duvel. Dat was het voor zover dat verhaal.

SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.    SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.   

SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.    SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.   

Duitse Pool kon veel meer werk verzetten dan anderen. Hij deed dat altijd alleen. Z'n accoord werd 2x verlaagd, maar hij deed steeds meer. Zijn helpertje kon nauwelijks genoeg hout aansjouwen. Ze hebben nooit ontdekt hoe hij het deed. De plaats heet nog steeds In der Duvel.

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

In der Duvel    In der Duvel   

Wilhelmina    Wilhelmina   

Hendrik    Hendrik   

Terwinselen    Terwinselen