Hoofdtekst
MS: No van dee kozakn.
HS: Oh ja, we hadden vijf broers. Drie zijn er al overleedn.
MS: Ie möt plat kuiern.
HS: Ik heb dat verhaal van mien grootvader heurd, oawer dee kozakn .... dee hadn peer ook hè? Die kozakn. en die mosn inkwartiering hebn. En toe kamn ze bie iemand, ja die hadn ne mooie kamer en ne stal, mer toe komt die kozakn en zie hadn ook n kabinet had en die hadn t kabinet los etrökn en die hadn der haver in estopt. met die kozakn kon je neet met kuiern, en doar warn twee breurs ewest, zie hadn ze eerst nog loatn geworden, zie hadn ezegd, zie bint ewoapend, zö'w ze es anpakn en doo'w hem in n stal ... gebundn en toe kamn de huzaarn, kapitein, luitenant kiekn, hoe of ze t höldn hebt ... wat is der met ... Hee kam wier haver in t kabinet estopt vuur t peerd toozat .... in n stal. Dat he'j goed doan har den keerl zegd ... en doe hadn ze nooit gen last meer von ehad.
MS: Doar har n café ewest bie de Krone.
HS: Hotel de Kroon. Dat is n heel oold ... dat is no jammergenoeg weg doar hadn ze heebool zuurkool in grote Keulse pötte, zie hadn de zuurkool zoo rauw op evretn oet dee pöt.
E: Dat warn dan wa rauwe deers, dee kozakn.
MS: Vertel ook er van vroger, dat wol meneer Wonink ook geern wietn, Wonink döt dat in de kraante zetn, van t tiggelwoark, woar vie tiggeld hebt.
HS: Vie hebt bie oons a noa egoan n nichtje van oons in Riesn, ze kömn neet tot eande, kwamhoast gen eand an, wa dreehonderd joar hebt ze wa tiggeld, van n klean begun of an en wie warn met oons vievn, mien oudste broer gung met noar t tiggelwoark, ik was van de school of, toe zer mien vaa, wi'j vandan leern of wat wo'j? t Was mooi weer in t vuurjoar. Ik zei, ik wil ok wa met noar t tiggelwoark, mien vader was nog neet zo'nne beul, en zodoende bin ik doar verzeild eraakt, bodschupn en dan dit en dan dat ... um Riesn.
E: Dat ken ik wa.
HS: Doar wördn vroger hoenderddoezendn en nog es hoenderddoezenden steen maakt. Op ne ouwe atlas, doar steun: Hengelo, Almelo, n spoel, bie Riesn nen steen, in nen ooldn atlas van mien vaa, den is weg ekömn, dat was houtbedrijf. Mien grootvader, he'k wa es verteild, 100 joar, 200 joar 1833 .... Ik was nog zo'nne jong, dan mo'j bie hem goan zitn in n stool en a'j doar zatn, dan kon oe niks gebuurn en dan verteilde he mie wat en dat interesseern mie toe a as jonge. Mien öldste breur ...
MS: Ie woln verteln, da'j der zoovöl tiggeld hebt. Hoevölle?
HS: Wie deedn saamn betje steen maakn hè? 's Weenters met dree of met twee, net as met törf maakn, hier he'j n laag veen, leem greavn met mekoar duur de zommerdag eerst leem greavn, dan in t vuurjoar törf maakn, en dan in zommertied stene maakn en dan in t noajoar, meest oktober ... eaventies an estökn. Mien vader, mien grootvader hef t a zegd, dat he a vieftig .... had, kleine bedrijfjes, vieftig, almoal tiggelders.
E: Dus alle seizoenn in t joar ha'j wat te doon. Bepoald weark mo'j opknapn.
MS: Zie boern der nog bie.
E: Nog boern der bie?
MS: Oaweral boern ze der nog bie. Ze boern der ook bie.
HS: Bie oons warn ze landbouwer, steenbakker en vervener.
E: Törf stekn, joa.
MS: Ie möt good plat kuiern.
E: He döt der vaak Nederlandse weur tusschenduur. Dat möt he eigenlik nich doon.
(Een bezoeker gaat weg)
HS: .... dat zie vroger, eerst zatn wie tusschen de Maarkelnweg en de Eanterse weg, doar ha'j ook n tiggelwoark en bie tieëntwintig ik heb n paar jongs, wie möt wat korter an de weg, Markelose weg, dat was toe a ne verharde weg.
E: Zeg ie nich Maarkelse weg?
MS: Nee, de Moarkelse weg.
HS: Mer doar zatn wie tusschen de Markelose weg en de Enter weg in nen zaandweg collega nöast oons was Koopman [Voortman], doar doe'w nog wel met saamn. He zeg, Smeyers, Jan, zoo hietn mien vaar, zö'w neet saamn machinaal betje stienn könn maakn. Dat warn hiele betrouwbare luu en toe zeg mien vaar, joa doar zeg ie wat, dat zol wa könn, ja he zeg toe, hoeveul har he ekocht, veer heunder groot ... dat gedeelte almoal in goede harmonie en te saamn goede stienn maakn, joa ieders har nen oawnd in de loop der tijd in mekoare gruuid, loa'k mer zegn, zodoende is Smeyers en Koopman [Voortman] tweeënzestig joar al.
E: Dat bedrief besteet nog?
MS: Joa, doar he'j de grote weg de E8. Dee geet der oonderduur.
HS: A'j op Markelo angoat. Doar he'j een stienfabriek en dat zinne wie dan nog.
MS: Ie woln nog verteln, vroger in de Hocht, doar ha'j nog n locomotiefje
HS: Eerst zatn wie kort an Riesn .... dat raakte op n doer op. Doar zat wa leem .... dat wördn dan te lastig en toe doar bie de Hulst bie de stienfabriek, ja de boern hadn ook n hoop leem in de grond zitn en dan zatn ie mangs deep in ... vief zes man op mekoar ansteekn .... dat kan op t oognblik nich meer. Dat is te deur.
E: Dat is nich rendabel.
HS: Wie kwamn hoe langer hoe verder van hoes of ... en toe in de Hocht? Of he'j doar neet van eheurd?
E: Joawa. Dat is ...
MS: Vreeznboarg.
HS: Toe kwamn wie doar op n duur ... veertig joar geleedn kwamn wie doar a gedeeltelik wat weghaaln met peerd en wage en later met smalspoer ... met dee baggermachine, dee met n locomotief, ik was der hoast alle dage bie en toe op n moment kamn wie op ne stea, doar was a leem of egreavn, nooit eer metmaakt, doar snap ik niks van. Joa, zeadn ze, doar hebt ze ook etiggeld. Heb wie nog n eandke ebaggerd, doar kwam puin, grote kloostermopn, hier op de oudheidkamer hebt ze der wat ven bewoard. Mer ik heb zelf met emaakt, dat die fundering bint op ebaggerd.
E: Wat hef doar stoan dan?
HS: Nen oawnd.
E: Oh, nen oawnd.
HS: Ik wet neet, of ie dat stukke hebt leazn van kloostermopn .... As ik doar meer foto van har emaakt, ne foto van har emaakt, mer dat wördt niet verder enuumd as de Hoecht, dat wie doar fundering van .... heb elegd. Ik heb hier nog ne collega, den hef vroger ook etiggeld, den weet ook nog wa nen hoop, den spreuk ik nog ne keer ... fabriek ... dat wie geleuvn .... fabriek, veeldoavn ha'w der stoan, ik zei, dat wus ik nich ... van die grote kloostermopn hadn ze bewaard en ik zegge, ... as ne putte bloot elegd, ne waterputte zogenaamd, dat meann ze. Dat was allemoal van dat harde hoolt, plaankn zoo groot as dee toafel en ieder keer mosn ze pasn in mekoar, zee kondn niet noar binn drukn en neet noar boetn en toe zeg he, dat was genne waterputte, van boavn in de leem egreavn dan ha 'j t water wa mötn hebn .... doar zat altied water in. At wie later water woln hebn, dan maakn ie n klein gat, met verloop van tijd dan was he vol ... hoe deep a'j dat gat maakn. Toe zeg he, dat water kö'j bovn zat kriegn, mer schijnbaar hef dat de opslagplaats ewest van Schelhoek of gereedschap, dat wee'k neet. Zie hebt duur egreavn tot op t zaand. En a'j tot op t zaand gungn, dan gung t water zoo vot. Vuur de rest zatn wie zovöl meters boven A.P. bie wieze van sprekn. Doar was almoal mul zaand en a'j duur n leem greavn, dan gung t water, dat was zoo vot. Wel hebt ze gereedschap bie zich ehad, zeg he, of misschien schuilplaats vuur de vijand, zeg he, dat wee'k neet.
MS: Mer doar hef ook ne nederzetting ewest, vroger.
E: Ja, bie de Hocht doar hè?
MS: Joa, bie de Hocht.
HS: Wat was doar?
MS: Ne nederzetting ewest. Monnikn en doar kort bie was n venne en doar haaln ze n törf vandan en dan deedn ze törf sopken en doar zint nog zovölle urnen doar, mer doar mag'j neet bie komn, doar. Doar hebt ze ok wat opegreavn.
E: Dat is no n reservaat no?
MS: Joa.
HS: Enschede, a'j doar in t Rijksmuseum, in t museum komt, daar staan ook urnen. ..... n uur der boavn op estoan. In negentien vijfentwintig an den diek kwamen wie alle dage langs. Joa vroeger wör der geen aandacht aan besteed.
E: Doar ha'j doo gen tied vuur?
HS: Maar toen in vijfentwintig hebt ze daar edacht, zulke hûepkes zaand, wat zol dat betekenn? Zol doar wat oonder zitn?
E: Doo hebt ze t losgrevn.
HS: Toe hebt ze t losegreavn, toe hebt ze urnen eveundn.
MS: Doar möt der wel wat ewoond hebn. Monnikn. zeedn ze.
E: Mer dee monnikn hebt niks met urnen temaakn.
A: Nee, nee, enz
HS: Dat is wier n apart vak.
E: Urnn hebt ze gebroekt doo der nog gen monnikn warn.
HS: Dan hebt toch luu woond. Toe ik zo'n jeunkn was was doar practisch gen kip doar, ongerepte natuur, mer doarvuur hebt der völ meer ewoond. Dat kaan'k weetn, dat doar stien bint emaakt. En die urnen hebt ze doar opgreavn,
E: Dat is n bewies, dat ze doar wond hebt.
HS: Mer ik har altied, neet dat ik alwetend, ik har altied de gedachtn, a'k in de Hoecht kam en dee opgravingn van dee grote kloostermopn, kam mie in de gedachtn, dat dee wa achthonderd wa doezend joar doar eleegn hebn. Neet, dat ik dat weet, mer in Denemarken hebt ze nog kloostermopn emaakt, dat steet in de kraante.
MS: Wee'j woar ze ook zatn, hier an n toern hier.
HS: Hier he'j vroger, vroger was t ne katholieke kark.
E: Heel vroger wa.
HS: En toe hebt ze doar nen steen toern ehad en ook van dee kloostermopn hebt der anzetn, en nich met n storm of zoo, zea mien grootvader, hee har t zelf neet met emaakt, dat har he hûerd van zien vaa, den is in estört, op nen mooin zommerdag, iene wolke stof, toe hebt ze dat later hebt ze dat op eruumd en die stienn warn wa goed, dee hebt ze emetseld um ne oude begraafplaats.
MS: An de Moarkelse weg.
HS: Nee, an de Oranjestroat, doar bie de school, doar heb ik noar school goan. Doar he'j de begraafplaats vlak bie, doar hebt ze de oude kloostermopn an ezet. Ze zit der nog an.
E: Dee hebt ze doar ok gebroekt joa.
HS: Ik weet neet, of ie der interesse vuur hebt, dat is a'j van hier noar Almelo goat hè?
E: Ik heb wa ne kaart bie mie heur. Ie legt mer efkes oet, dan kan ik t zoa op de kaart volgn.
MS: A'j van hier noar Almelo goat, dan kom ie op n gegîeven moment, mo'j linksof.
HS: Oh ja, we hadden vijf broers. Drie zijn er al overleedn.
MS: Ie möt plat kuiern.
HS: Ik heb dat verhaal van mien grootvader heurd, oawer dee kozakn .... dee hadn peer ook hè? Die kozakn. en die mosn inkwartiering hebn. En toe kamn ze bie iemand, ja die hadn ne mooie kamer en ne stal, mer toe komt die kozakn en zie hadn ook n kabinet had en die hadn t kabinet los etrökn en die hadn der haver in estopt. met die kozakn kon je neet met kuiern, en doar warn twee breurs ewest, zie hadn ze eerst nog loatn geworden, zie hadn ezegd, zie bint ewoapend, zö'w ze es anpakn en doo'w hem in n stal ... gebundn en toe kamn de huzaarn, kapitein, luitenant kiekn, hoe of ze t höldn hebt ... wat is der met ... Hee kam wier haver in t kabinet estopt vuur t peerd toozat .... in n stal. Dat he'j goed doan har den keerl zegd ... en doe hadn ze nooit gen last meer von ehad.
MS: Doar har n café ewest bie de Krone.
HS: Hotel de Kroon. Dat is n heel oold ... dat is no jammergenoeg weg doar hadn ze heebool zuurkool in grote Keulse pötte, zie hadn de zuurkool zoo rauw op evretn oet dee pöt.
E: Dat warn dan wa rauwe deers, dee kozakn.
MS: Vertel ook er van vroger, dat wol meneer Wonink ook geern wietn, Wonink döt dat in de kraante zetn, van t tiggelwoark, woar vie tiggeld hebt.
HS: Vie hebt bie oons a noa egoan n nichtje van oons in Riesn, ze kömn neet tot eande, kwamhoast gen eand an, wa dreehonderd joar hebt ze wa tiggeld, van n klean begun of an en wie warn met oons vievn, mien oudste broer gung met noar t tiggelwoark, ik was van de school of, toe zer mien vaa, wi'j vandan leern of wat wo'j? t Was mooi weer in t vuurjoar. Ik zei, ik wil ok wa met noar t tiggelwoark, mien vader was nog neet zo'nne beul, en zodoende bin ik doar verzeild eraakt, bodschupn en dan dit en dan dat ... um Riesn.
E: Dat ken ik wa.
HS: Doar wördn vroger hoenderddoezendn en nog es hoenderddoezenden steen maakt. Op ne ouwe atlas, doar steun: Hengelo, Almelo, n spoel, bie Riesn nen steen, in nen ooldn atlas van mien vaa, den is weg ekömn, dat was houtbedrijf. Mien grootvader, he'k wa es verteild, 100 joar, 200 joar 1833 .... Ik was nog zo'nne jong, dan mo'j bie hem goan zitn in n stool en a'j doar zatn, dan kon oe niks gebuurn en dan verteilde he mie wat en dat interesseern mie toe a as jonge. Mien öldste breur ...
MS: Ie woln verteln, da'j der zoovöl tiggeld hebt. Hoevölle?
HS: Wie deedn saamn betje steen maakn hè? 's Weenters met dree of met twee, net as met törf maakn, hier he'j n laag veen, leem greavn met mekoar duur de zommerdag eerst leem greavn, dan in t vuurjoar törf maakn, en dan in zommertied stene maakn en dan in t noajoar, meest oktober ... eaventies an estökn. Mien vader, mien grootvader hef t a zegd, dat he a vieftig .... had, kleine bedrijfjes, vieftig, almoal tiggelders.
E: Dus alle seizoenn in t joar ha'j wat te doon. Bepoald weark mo'j opknapn.
MS: Zie boern der nog bie.
E: Nog boern der bie?
MS: Oaweral boern ze der nog bie. Ze boern der ook bie.
HS: Bie oons warn ze landbouwer, steenbakker en vervener.
E: Törf stekn, joa.
MS: Ie möt good plat kuiern.
E: He döt der vaak Nederlandse weur tusschenduur. Dat möt he eigenlik nich doon.
(Een bezoeker gaat weg)
HS: .... dat zie vroger, eerst zatn wie tusschen de Maarkelnweg en de Eanterse weg, doar ha'j ook n tiggelwoark en bie tieëntwintig ik heb n paar jongs, wie möt wat korter an de weg, Markelose weg, dat was toe a ne verharde weg.
E: Zeg ie nich Maarkelse weg?
MS: Nee, de Moarkelse weg.
HS: Mer doar zatn wie tusschen de Markelose weg en de Enter weg in nen zaandweg collega nöast oons was Koopman [Voortman], doar doe'w nog wel met saamn. He zeg, Smeyers, Jan, zoo hietn mien vaar, zö'w neet saamn machinaal betje stienn könn maakn. Dat warn hiele betrouwbare luu en toe zeg mien vaar, joa doar zeg ie wat, dat zol wa könn, ja he zeg toe, hoeveul har he ekocht, veer heunder groot ... dat gedeelte almoal in goede harmonie en te saamn goede stienn maakn, joa ieders har nen oawnd in de loop der tijd in mekoare gruuid, loa'k mer zegn, zodoende is Smeyers en Koopman [Voortman] tweeënzestig joar al.
E: Dat bedrief besteet nog?
MS: Joa, doar he'j de grote weg de E8. Dee geet der oonderduur.
HS: A'j op Markelo angoat. Doar he'j een stienfabriek en dat zinne wie dan nog.
MS: Ie woln nog verteln, vroger in de Hocht, doar ha'j nog n locomotiefje
HS: Eerst zatn wie kort an Riesn .... dat raakte op n doer op. Doar zat wa leem .... dat wördn dan te lastig en toe doar bie de Hulst bie de stienfabriek, ja de boern hadn ook n hoop leem in de grond zitn en dan zatn ie mangs deep in ... vief zes man op mekoar ansteekn .... dat kan op t oognblik nich meer. Dat is te deur.
E: Dat is nich rendabel.
HS: Wie kwamn hoe langer hoe verder van hoes of ... en toe in de Hocht? Of he'j doar neet van eheurd?
E: Joawa. Dat is ...
MS: Vreeznboarg.
HS: Toe kwamn wie doar op n duur ... veertig joar geleedn kwamn wie doar a gedeeltelik wat weghaaln met peerd en wage en later met smalspoer ... met dee baggermachine, dee met n locomotief, ik was der hoast alle dage bie en toe op n moment kamn wie op ne stea, doar was a leem of egreavn, nooit eer metmaakt, doar snap ik niks van. Joa, zeadn ze, doar hebt ze ook etiggeld. Heb wie nog n eandke ebaggerd, doar kwam puin, grote kloostermopn, hier op de oudheidkamer hebt ze der wat ven bewoard. Mer ik heb zelf met emaakt, dat die fundering bint op ebaggerd.
E: Wat hef doar stoan dan?
HS: Nen oawnd.
E: Oh, nen oawnd.
HS: Ik wet neet, of ie dat stukke hebt leazn van kloostermopn .... As ik doar meer foto van har emaakt, ne foto van har emaakt, mer dat wördt niet verder enuumd as de Hoecht, dat wie doar fundering van .... heb elegd. Ik heb hier nog ne collega, den hef vroger ook etiggeld, den weet ook nog wa nen hoop, den spreuk ik nog ne keer ... fabriek ... dat wie geleuvn .... fabriek, veeldoavn ha'w der stoan, ik zei, dat wus ik nich ... van die grote kloostermopn hadn ze bewaard en ik zegge, ... as ne putte bloot elegd, ne waterputte zogenaamd, dat meann ze. Dat was allemoal van dat harde hoolt, plaankn zoo groot as dee toafel en ieder keer mosn ze pasn in mekoar, zee kondn niet noar binn drukn en neet noar boetn en toe zeg he, dat was genne waterputte, van boavn in de leem egreavn dan ha 'j t water wa mötn hebn .... doar zat altied water in. At wie later water woln hebn, dan maakn ie n klein gat, met verloop van tijd dan was he vol ... hoe deep a'j dat gat maakn. Toe zeg he, dat water kö'j bovn zat kriegn, mer schijnbaar hef dat de opslagplaats ewest van Schelhoek of gereedschap, dat wee'k neet. Zie hebt duur egreavn tot op t zaand. En a'j tot op t zaand gungn, dan gung t water zoo vot. Vuur de rest zatn wie zovöl meters boven A.P. bie wieze van sprekn. Doar was almoal mul zaand en a'j duur n leem greavn, dan gung t water, dat was zoo vot. Wel hebt ze gereedschap bie zich ehad, zeg he, of misschien schuilplaats vuur de vijand, zeg he, dat wee'k neet.
MS: Mer doar hef ook ne nederzetting ewest, vroger.
E: Ja, bie de Hocht doar hè?
MS: Joa, bie de Hocht.
HS: Wat was doar?
MS: Ne nederzetting ewest. Monnikn en doar kort bie was n venne en doar haaln ze n törf vandan en dan deedn ze törf sopken en doar zint nog zovölle urnen doar, mer doar mag'j neet bie komn, doar. Doar hebt ze ok wat opegreavn.
E: Dat is no n reservaat no?
MS: Joa.
HS: Enschede, a'j doar in t Rijksmuseum, in t museum komt, daar staan ook urnen. ..... n uur der boavn op estoan. In negentien vijfentwintig an den diek kwamen wie alle dage langs. Joa vroeger wör der geen aandacht aan besteed.
E: Doar ha'j doo gen tied vuur?
HS: Maar toen in vijfentwintig hebt ze daar edacht, zulke hûepkes zaand, wat zol dat betekenn? Zol doar wat oonder zitn?
E: Doo hebt ze t losgrevn.
HS: Toe hebt ze t losegreavn, toe hebt ze urnen eveundn.
MS: Doar möt der wel wat ewoond hebn. Monnikn. zeedn ze.
E: Mer dee monnikn hebt niks met urnen temaakn.
A: Nee, nee, enz
HS: Dat is wier n apart vak.
E: Urnn hebt ze gebroekt doo der nog gen monnikn warn.
HS: Dan hebt toch luu woond. Toe ik zo'n jeunkn was was doar practisch gen kip doar, ongerepte natuur, mer doarvuur hebt der völ meer ewoond. Dat kaan'k weetn, dat doar stien bint emaakt. En die urnen hebt ze doar opgreavn,
E: Dat is n bewies, dat ze doar wond hebt.
HS: Mer ik har altied, neet dat ik alwetend, ik har altied de gedachtn, a'k in de Hoecht kam en dee opgravingn van dee grote kloostermopn, kam mie in de gedachtn, dat dee wa achthonderd wa doezend joar doar eleegn hebn. Neet, dat ik dat weet, mer in Denemarken hebt ze nog kloostermopn emaakt, dat steet in de kraante.
MS: Wee'j woar ze ook zatn, hier an n toern hier.
HS: Hier he'j vroger, vroger was t ne katholieke kark.
E: Heel vroger wa.
HS: En toe hebt ze doar nen steen toern ehad en ook van dee kloostermopn hebt der anzetn, en nich met n storm of zoo, zea mien grootvader, hee har t zelf neet met emaakt, dat har he hûerd van zien vaa, den is in estört, op nen mooin zommerdag, iene wolke stof, toe hebt ze dat later hebt ze dat op eruumd en die stienn warn wa goed, dee hebt ze emetseld um ne oude begraafplaats.
MS: An de Moarkelse weg.
HS: Nee, an de Oranjestroat, doar bie de school, doar heb ik noar school goan. Doar he'j de begraafplaats vlak bie, doar hebt ze de oude kloostermopn an ezet. Ze zit der nog an.
E: Dee hebt ze doar ok gebroekt joa.
HS: Ik weet neet, of ie der interesse vuur hebt, dat is a'j van hier noar Almelo goat hè?
E: Ik heb wa ne kaart bie mie heur. Ie legt mer efkes oet, dan kan ik t zoa op de kaart volgn.
MS: A'j van hier noar Almelo goat, dan kom ie op n gegîeven moment, mo'j linksof.
Beschrijving
Inkwartiering van Kozakken.
Bron
Collectie Engelbertink, verslag 20, verhaal 3 (Archief Meertens Instituut)
Naam Overig in Tekst
Kozak 
Kozak 
De Kroon
De Kroon
Naam Locatie in Tekst
Rijssen
Rijssen
Plaats van Handelen
Rijssen
Rijssen