YPFOE133a - It kleaster fan 'e Reahelle en de joaden

It kleaster fan 'e Reahelle en de joaden
Tusken Fjouwerhûs en de Polderdyk, Alde Ouwer, dêr stie jierren ferlyn in mûne, de mûne fan 'e Reahelle. Dêrby om moat yn hiel âlde tiid in sintrum west hawwe foar de Germaanske godstsjinst. Dat is de oerlevering. Op datselde stee is letter in kleaster boud. En de mûntsen fan dat kleaster dy namen op har om te soargjen foar alles dêr't gjin plak foar wie yn dizze kontreien, ja op dizze wrâld net. Dat wol dus sizze foar de earmen en de ferlittenen. Dêr wienen ek de joaden by, mar dêr kom ik noch op werom. Yn alle gefallen, it wie yn dat kleaster, sa't yn it liet stiet:
Hjir fine alle wurgen plak
En alle swalkers ûnderdak.
Dy mûntsen hawwe ek de earsten west, dy't oan it feantsjen rekken yn 'e Reahelle. Wat it plak fan dat kleaster krekt west hat, dêr haw ik twa lêzingen oer heard. Neffens de iene hat it stien oan'e lânskant fan 'e mûne, en neffens de oare hat it stien op wat no in sânplaat is yn 'e Tsjûkemar, want dy kant fan'e Tsjûkemar hat in tige hurde en skolle boaiem.
Wat dy mûntsen dienen moat de graaf fan Eastersee min nei 't sin west hawwe, benammen dat der noch al gauris joaden herberge waarden. Dat dy graaf hat dy mûatsen dêr deamakke en it kleaster yn 'e Reahelle ferrinneweard. En dêrmei wie it fuort.
En letter waard dêr mei krysttiid de ingelesang noch heard. Dat kaam oer de Mar en oer de Reahelster Ie hinne. God hie de mûntsen yn ingels feroare en dy songen yn 'e krystnacht. Der binne ferhalen, dat dy ingels de Reahelsters wol te help kamen. As der gefaar drige, hawwe se soms as in wacht om 'e huzen hinne stien.
Dat is de folksoerlevering hjirre.

Lang geleden was er een klooster met moniken die voor de armen en ongelukkigen zorgden. Ook vonden de Joden er dikwijls onderdak. Wanneer een graaf ontdekt dat er in het klooster nog al eens Joden worden gehuisvest, laat hij het klooster verwoesten. Later worden in de kersttijd de gezangen van de moniken nog gehoord. Het verhaal gaat dat God de moniken in engelen heeft veranderd, zodat ze de inwoners van het dorp nog steeds te hulp kunnen schieten. Als er gevaar dreigt, staan ze soms als een wacht om de huizen heen.

Y.Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske Folksferhalen. Baarn (etc.) 1979, p. 141

7 november 1975

Reahelle    Reahelle   

Joaden    Joaden   

Germaanske (godsdienst)    Germaanske (godsdienst)   

Tsjûkemar    Tsjûkemar   

Eastersee    Eastersee   

God    God   

Fjouwerhús    Fjouwerhús   

Polderdyk    Polderdyk   

Alde Ouwer    Alde Ouwer   

2013-03-01 14:46:20